V KK 140/26 · Sąd Najwyższy

V KK 140/26 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie G. B. (B.) skazanego z art. 286 § 1 k.k. w dniu 6 maja 2026 r. po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 586/25 utrzymującego wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt III K 141/24, p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną;

2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [J.J.]

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2025 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt III K 141/24, uznał oskarżonego G.B. za winnego tego, że w okresie od kwietnia 2020 r. do 27.09.2020 r. działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i uzyskania dotacji z Wojewódzkiego Urzędu Pracy z siedzibą w T. wprowadził w błąd pracowników tego urzędu co do spełnienia warunków co do otrzymania dotacji w ten sposób, że przedłożył poświadczające nieprawdę wnioski o przyznanie świadczenia z dnia 30.04.2020 r. i 07 05.2020 r. oraz załączone do nich porozumienia z pracownikami W.J. i U.C., gdzie poświadczenie nieprawdy polegało na tym, W.J. w okresie od 01.04.2020 r. do 30.06.2020 r. ma mieć zmniejszony o 20 % wymiar czasu pracy, a U.C. w okresie od 01.04.2020 r. do 30.06.2020 r. ma być pracownikiem objętym przestojem ekonomicznym, podczas gdy oskarżony nie zmierzał zmniejszać czasu pracy dla W.J. i nie stosować przestoju ekonomicznego dla U.C. i w rzeczywistości W.J. nie miała zmniejszonego czasu pracy w tym okresie, a U.C.

świadczyła pracę do końca kwietnia 2020 r„ przebywając następnie na zwolnieniu lekarskim i z dniem 10 czerwca 2020 r. rozwiązała z firmą oskarżonego umowę o pracę, a następnie oskarżony w dniu 24 czerwca 2020 r. na podstawie wskazanych wyżej wniosków i dokumentów poświadczających nieprawdę dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania dotacji i w okresie gdy U.C. nie była już u niego zatrudniona, podpisał umowę na podstawie wniosku nr [...] o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19 bez zamiaru wywiązania się z nałożonych zobowiązań zmniejszenia czasu pracy dla jednego pracownika i przestoju ekonomicznego dla drugiego pracownia i bez zamiaru wywiązania się z udokumentowania wykorzystania środków, w szczególności bez zamiaru realizacji postanowień § 3 umowy, doprowadzając w ten sposób Wojewódzki Urząd Pracy w T. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 6898,92 zł, którą to kwotę oskarżony otrzymał w trzech transzach w dniu 29 czerwca 2020 roku na kwotę 2299,64 zł, w dniu 05 sierpnia 2020 r. na kwotę 2299,64 zł i w dniu 28 sierpnia 2020 r. na kwotę 2299,64 zł, tj. za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 57b kk skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33 § 2 kk wymierzył mu grzywnę w wysokości 200 (dwustu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 (trzydziestu) złotych.

Ponadto obciążył oskarżonego kosztami postępowania.Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 586/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, to jest przepisów:1.art. 433 § 2 kpk w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 kpk, przez wadliwe rozważenie podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to jest przepisów art. 16 kpk i w następstwie art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk poprzez przekroczenie zakresu oskarżenia w ten sposób, że Sąd I instancji zmienił w zaskarżonym wyroku opis czynu i skazał oskarżonego za zdarzenie faktyczne, nieobjęte aktem oskarżenia, to jest za to, że "wprowadził w błąd pracowników urzędu co do spełnienia warunków co do otrzymania dotacji w ten sposób, że przedłożył poświadczające nieprawdę wnioski [...], a następnie podpisał umowę o wypłatę świadczeń bez zamiaru wywiązania się z nałożonych zobowiązań oraz bez zamiaru wywiązania się z udokumentowania wykorzystania środków", pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą;2.art. 433 § 2 kpk oraz art. 457 § 3 kpk, a także przepisów art. 7 kpk i art. 410 kpk polegające na wadliwym rozważeniu podniesionych w apelacjach zarzutów poprzez zaniechanie przez Sąd dokonania oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz dokonanie oceny z zeznań świadków W.J., U.O., a także P.M., w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad swobody oceny dowodów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.

Prokurator Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz – Północ w Bydgoszczy w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron. Na wstępie należy stwierdzić, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a powody jej wniesienia określa przepis art. 523 k.p.k. Wzruszenie prawomocnego orzeczenia w jej drodze możliwe jest jedynie w wypadku stwierdzenia kwalifikowanego, tj. rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.W tym kontekście podkreślić należy, że postępowanie sądowe w rozważanej sprawie nie jest obarczone żadnymi uchybieniami określonymi w art. 439 k.p.k., jak również innymi, które należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku.

Lektura treści zarzutów kasacyjnych oraz ich rozwinięcia, zawartych w uzasadnieniu tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, może rodzić wątpliwości co do tego, czy autor kasacji wystarczająco wnikliwie zapoznał się z motywacyjną częścią orzeczenia Sądu odwoławczego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 433 § 2 kpk w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 kpk, przez wadliwe rozważenie podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to jest przepisów art. 16 kpk i w następstwie art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk ujętego w pkt 1 kasacji wskazać należy, że jest on oczywiście bezzasadny.

Sąd Okręgowy przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku stosunkowo obszerną i staranną argumentację dotyczącą przedmiotowej kwestii (uzasadnienie SO – s. 4 – 6). Odnosząc się do zarzutu braku skargi uprawnionego oskarżyciela Sąd Okręgowy wskazał, że wprowadzenie do opisu czynu przypisanego oskarżonemu elementu odnoszącego się do uszczegółowienia sposobu działania oskarżonego w niczym nie naruszało tożsamości czynu. W dalszym ciągu chodziło o oszustwo, którego dopuścił się oskarżony względem Wojewódzkiego Urzędu Pracy z siedzibą w T. w związku z zawarciem umowy nr [...].

Wprowadzone przez Sąd Rejonowy elementy, istotnie, jedynie konkretyzowały sposób działania oskarżonego. Zasada skargowości wyznacza granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w danym postępowaniu. Granice te określa jednak nie opis czynu zawarty w akcie oskarżenia, czy też przyjęta przez uprawniony podmiot do wystąpienia ze skargą główną kwalifikacja prawna, lecz zdarzenie w znaczeniu historycznym. Sąd ad quem w tej materii prawidłowo odniósł się do jednego z zarzutów zawartych w apelacji obrońcy G.B.W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 433 § 2 kpk w zw. z art. 457 § 3 kpk oraz art. 7 kpk oraz art. 410 kpk polegające na wadliwym rozważeniu podniesionych w apelacji zarzutów poprzez zaniechanie przez Sąd dokonania oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego w oparciu o całokształt materiału dowodowego wskazać należy, że jest to w zasadzie kwestionowanie ustaleń faktycznych poprzez podnoszone zarzuty naruszenia prawa procesowego, stanowiące powielenie zarzutów sformułowanych w apelacji niniejszej sprawy i próbę obejścia ograniczeń wynikających z art. 523 § 1 kpk, co w zamiarze jej autora ma spowodować przeprowadzenie przez Sąd Najwyższy powtórnej weryfikacji wyroku Sądu II instancji, która oceniona winna być jako prawnie niedopuszczalna.Z treści kasacji ewidentnie wynika, że obrońca pod pozorem obrazy przepisów postępowania w rzeczywistości stara się podważyć ustalenia co do stanu faktycznego, co pozostaje w sprzeczności z art. 523 § 1 kpk.

Skarżący zmierza bowiem do wykazania, iż w istocie skazany nie dopuścił się przypisanego mu czynu. Podnieść należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego zasadność ustaleń faktycznych nie podlega kontroli w trybie przepisów Rozdziału 55 Kodeksu postępowania karnego. Uwagę tę odnieść należy także do, często spotykanego w praktyce, zarzutu kasacji wskazującego na niewywiązanie się przez sąd odwoławczy z obowiązku rzetelnego rozważenia wszystkich zarzutów apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.), nie wyłączając także tych, które wskazują na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k.) - niezależnie od tego, że to ostatnie zagadnienie nie stanowi przedmiotu postępowania kasacyjnego (argument z art. 523 § 1 k.p.k.) – (zob. postanowienia SN: z 10.02.2021 r., IV KK 574/20 oraz z 10.03.2021 r., V KK 63/21).

Ponieważ wykluczone jest oczekiwanie od sądu kasacyjnego przeprowadzenia ponownej, samodzielnej oceny dowodów i na tej podstawie – kontroli poprawności poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, hipotetyczna skuteczność takiego zarzutu może być rozważana w zasadzie wyłącznie w przypadku zupełnego pominięcia przez sąd odwoławczy rozpoznania zarzutu zwykłego środka zaskarżenia opartego o art. 438 pkt 3 k.p.k. i tylko w razie przekonującego wykazania przez skarżącego, że uchybienie to miało rzeczywisty, istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia.

Zakwestionowanie na tej podstawie prawidłowości orzeczenia sądu odwoławczego nie może okazać się trafne w razie zaafirmowania, bądź samodzielnego poczynienia przez sąd odwoławczy ustaleń faktycznych, które pozostają pod ochroną art. 7 k.p.k., a są one niezgodne wyłącznie z oczekiwaniami skarżącego determinowanymi jego interesem procesowym.Wbrew twierdzeniom skarżącego uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego zawiera chronologiczne omówienie wszystkich zarzutów zawartych w zwykłym środku zaskarżenia, w tym odnośnie zarzutu opartego na względnej podstawie odwoławczej, błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) – (pkt 6 apelacji obrońcy).Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych.

W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r., III KK 265/17). Mając na względzie wszystkie powyższe rozważania należy uznać, że autor kasacji nie wykazał, by Sąd II instancji dopuścił się uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego. [WB][r.g.] ‎