V KK 12/24 · Sąd Najwyższy

V KK 12/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie P. R. o przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 9 maja 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. V Ka 1871/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. II K 87/21 p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w. Przypomnieć po pierwsze należy, że prawomocne wyroki sądowe korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (zob. postanowienie SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji wskazuje na jej zasadność.

Wyjątkowy charakter instytucji kasacji i związane z tym procesowe skutki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. muszą skutkować przyjęciem, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna. Jedynie taka ocena może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. Obrońca P. R. jako podstawę wniosku o wstrzymanie wskazał stan powagi rzeczy osądzonej, który stanowił przedmiot pierwszego z kasacyjnych zarzutów.

Tym samym przyjąć należy, iż ów wniosek powiązany został z wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia przynajmniej tego zarzutu, mającego skutkować zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławcze. Nie przesądzając w tym miejscu w żadnej mierze końcowej oceny zasadności wniesionej kasacji, brak jest jednak podstaw do stwierdzenia w chwili obecnej, że jej uwzględnienie jawi się jako nieomal pewne, także w odniesieniu do wzmiankowanego zarzutu, a wykonywanie kary może prowadzić do wyjątkowo dolegliwych lub wręcz nieodwracalnych skutków dla skazanego (por. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., III KK 19/23, LEX nr 3516558).

Na kanwie niniejszej sprawy nie sposób nie dostrzec, iż zarzut ów, odnoszący się do bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wymaga szczegółowej analizy, także w kontekście okoliczności, o których mowa w art. 114 k.k. Również pozostałe zarzuty dotyczą szczegółowych kwestii procesowych. Już zatem lektura zarzutów nakazuje stwierdzić, iż wymagają one rozważenia na dalszym etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy, a przez to obecnie nie mają charakteru oczywistego. Aktualnie możliwość uwzględnienia zarzutów nie jest na tyle silna, by a priori implikowała konieczność skorzystania z wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia.

Jednocześnie wskazać należy, iż wykonanie prawomocnej kary jest zasadą, zaś wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić w drodze wyjątku, przy zaistnieniu przesłanek przewidzianych w ustawie. Na obecnym etapie przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia względem P. R. nie zaistniały.Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji.[PGW] [ms] ‎