V CZ 96/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 96/12

POSTANOWIENIE

Dnia 27 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa J. G.

przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej

Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu Nr 3 w R.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 marca 2013 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 25 kwietnia 2012 r.,

1) oddala zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego (pkt 2);

2) odrzuca zażalenie w pozostałym zakresie (pkt 1).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowego w G. postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. odrzucił

zażalenie powoda na postanowienie z dnia 14 grudnia 2011 r. odrzucającego

apelację wniesioną przez tegoż skarżącego jako spóźnioną.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r. oddalił zażalenie

powoda na postanowienie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 13 stycznia

2012 r. i zasądził od skarżącego na rzecz pozwanego 1800 zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu

pierwszej instancji, iż powód uchybił terminowi do wniesienia zażalenia pozostając

w błędnym przeświadczeniu, że ostatni dzień terminu do wniesienia tego środka

odwoławczego, przypadający na sobotę, jest równorzędny z dniem ustawowo

wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. Jednocześnie uznał, że - zgodnie z

zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) - powód powinien

zwrócić

pozwanemu

koszty

postępowania

zażaleniowego

obejmujące

wynagrodzenie pełnomocnika.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego powód

podniósł zarzuty zmierzające do podważenia oceny, że sobota nie może być

uznana za dzień równorzędny z dniem wolnym od pracy. Wskazał również

na bezzasadne niezastosowanie art. 102 k.p.c. W konkluzji wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie sprawie dalszego biegu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga

kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienia sądu

drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, wydane w wyniku rozpoznania

zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. W świetle przytoczonego

unormowania, zażalenie powoda w części zaskarżającej rozstrzygnięcie Sądu

Apelacyjnego o oddaleniu jego zażalenie, podlegało - stosownie do art. 3986 § 3

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. - odrzuceniu.

Ocenie

merytorycznej

podlegało

zatem

jedynie

zażalenie

powoda

w odniesieniu do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Podniesiony w tym zakresie zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. okazał się jednak

chybiony.

Zgodnie z art. 98 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest

zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia

praw i celowej obrony (koszty procesu). Według zaś art. 102 k.p.c., w wypadkach

szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej

tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten wyraża

zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady

odpowiedzialności za wynik procesu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się, że ustalenie, czy

w sprawie zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony", zależy od swobodnej

oceny sądu, przy czym wskazuje się, że ocena wystąpienia takiego przypadku

dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów

sądowych (zob. m.in. wyroki: z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, niepubl.; z dnia

3 lutego 2010 r., II PK 192/09, niepubl. i z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09,

niepubl. oraz postanowienia: z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.; z dnia

27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, niepubl. i z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09,

niepubl.). Podkreśla się również, że art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco

wykładany,

wyklucza

uogólnienie

i

może

być

stosowany

w

zależności

od konkretnego przypadku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

16 lutego 1981 r., IV PZ 11/81, niepubl.). Ingerencja w powyższe uprawnienie

jurysdykcyjne sądu orzekającego, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, może być usprawiedliwiona jedynie

w razie stwierdzenia, że dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena jest

dowolna, oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw (por. postanowienie SN

z dnia 15 czerwca 2011r., V CZ 23/11, niepubl.).

W świetle przytoczonych uwag, nie można podzielić zarzutu skarżącej,

że ocena

Sądu

Apelacyjnego,

wskazująca

na

zasadność

rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego według reguły odpowiedzialności za wynik

sprawy

jest

pozbawiona uzasadnionych podstaw. Podniesione w zażaleniu

okoliczności, odnoszące się do - bliżej nieokreślonych - możliwości finansowych

skarżącego i stanu jego zdrowia, nie stanowią wystarczającej przesłanki do

zastosowania art. 102 k.p.c. Zażalenie w tej części podlegało zatem oddaleniu

(art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie orzekł, jak

w sentencji.

jw