V CZ 93/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 93/12

POSTANOWIENIE

Dnia 15 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku A. P.

przy uczestnictwie A.S.

o stwierdzenie nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 marca 2013 r.,

zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego

w C.

z dnia 29 marca 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 29 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił zażalenie

A. S. s. Z. od postanowienia tego Sądu z 1 marca 2012 r., którym oddalono jego

zażalenie od postanowienia Sądu Rejonowego w C. o odmowie dopuszczenia

żalącego się do dalszego udziału w sprawie z wniosku A. P. z udziałem A. S. o

stwierdzenie

nabycia

spadku.

Sąd

Okręgowy

wskazał,

że

zaskarżone

postanowienie nie należy do katalogu postanowień sądu drugiej instancji

kończących postępowanie, a poza tym wydane zostało w wyniku rozpoznania

zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Nie przysługuje na nie zatem

zażalenie do Sądu Najwyższego.

W zażaleniu na postanowienie z 29 marca 2012 r. A. S. s. Z. zarzucił, że

zapadło ono z naruszeniem przepisów art. 3941 § 2 i 3, art. 397 § 2 k.p.c. poprzez

błędną wykładnię oraz art. 3986 § 2 k.p.c. przez błędne zastosowanie. Skarżący

utrzymywał nadto, że odrzucenie jego zażalenia skutkuje naruszeniem przepisów

art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 78 i 176 Konstytucji oraz art. 2, 21 ust. 1, art.

45, art. 64, art. 183 ust. 1 Konstytucji oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności, w tym w szczególności art. 8 tej Konwencji.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie go

do udziału w sprawie w charakterze uczestnika względnie o uchylenie tego

postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest wniesione na podstawie art. 3941 k.p.c. Przepis ten,

w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r. w § 1 stanowił, że zażalenie do

Sądu

Najwyższego

przysługuje

na

postanowienie

sądu

drugiej

instancji

odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia i na postanowienie co do kosztów procesu, które nie

były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według § 2 powołanego

artykułu, w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie

przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie

w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także

postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu

pierwszej instancji.

Treść

powołanych

przepisów

oraz

ich

umiejscowienie

w

kodeksie

postępowania cywilnego wskazuje na zamiar ustawodawcy umożliwienia stronie

zwrócenia

się

do

Sądu

prawidłowości konkretnych

Najwyższego

rozstrzygnięć

poprzez

sądu

drugiej

zażalenie

o zbadanie

instancji,

zapadłych

w procesie, jako postępowaniu rozpoznawczym (część pierwsza, księga pierwsza,

tytuł VI, dział V, rozdział 2). Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. przepisy o procesie stosuje

się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie,

chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej.

W rozpoznawanej sprawie zażalenie nie zostało złożone na postanowienie

sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz na postanowienia sądu

drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie lecz na postanowienie sądu

drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia. Rozstrzygnięcie sądu

pierwszej instancji, w którym skarżący upatruje naruszenia swoich praw podlegało

już kontroli instancyjnej, a postępowanie cywilne – niezależnie już nawet od tego,

z którymi rodzajami orzeczeń należy w nim wiązać wymóg zapewnienia

dostępności kontroli instancyjnej - nie jest postępowaniem trójinstancyjnym lecz

dwuinstancyjnym.

Trafnie

zatem

Sąd

Okręgowy

odrzucił

zażalenie

skarżącego

od

postanowienia tego Sądu z 1 marca 2012 r.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

jw