V CZ 93/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 93/10

POSTANOWIENIE

Dnia 9 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z powództwa Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

w W., Biura Terenowego we W.

przeciwko L. T.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 lutego 2011 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego

w Ś.

z dnia 30 sierpnia 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w Ś. oddalił apelację

pozwanego wniesioną przez jego pełnomocnika – ustanowionego z urzędu radcę

prawnego. Pełnomocnikowi doręczony został odpis wyroku z uzasadnieniem, ale

nie wniósł on skargi kasacyjnej, ponieważ – na jego wniosek motywowany złym

stanem zdrowia – dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. pismem z dnia

21 czerwca 2010 r. wyznaczył innego pełnomocnika (A. D.), która złożyła skargę

kasacyjną z wnioskiem o zwolnienie pozwanego od opłaty kasacyjnej. Na

wezwanie sądowe o przedstawienie umocowania do działania w postępowaniu

kasacyjnym przedłożyła ona tylko pismo dziekana OIRP z dnia 21 czerwca 2010 r.,

wobec czego Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. odrzucił

skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

W zażaleniu pozwany (właściwie reprezentowany) wniósł o uchylenie tego

postanowienia, powołując się na naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c.

Skarżący wyraził zapatrywanie, że wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik

był uprawniony z mocy ustanowienia go pełnomocnikiem z urzędu. Ponadto Sąd

Okręgowy miał obowiązek rozstrzygnąć wniosek pozwanego o zwolnienie od opłaty

kasacyjnej, co było warunkiem ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika

z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Zwrócił ponadto uwagę, że ewentualne

wygaśnięcie pełnomocnictwa w dacie wydania wyroku przez Sąd odwoławczy

uzasadniało doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio pozwanemu

z odpowiednim pouczeniem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W uchwale z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008, nr 11, poz.

122), mającej moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy stwierdził, że pełnomocnictwo

procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi

kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Wykładnia ta znalazła wyraz w

art. 118 § 2 k.p.c., wprowadzonym ustawą nowelizującą z dnia 17 grudnia 2009 r.

(Dz.U. z 2010 r., Nr 7, poz. 45). Nie jest zatem uzasadnione twierdzenie

pozwanego, że ustanowienie dla niego pełnomocnika (radcy prawnego) z urzędu

przed sądami powszechnymi rozciągnęło się na postępowanie kasacyjne. Skarżący

odwołał

się

w

tym

zakresie

do

judykatury,

która

utraciła

aktualność,

w szczególności po dokonaniu zmian legislacyjnych.

Sąd Okręgowy trafnie dostrzegł nieumocowanie pełnomocnika wnoszącego

skargę kasacyjną i wezwał go do usunięcia tego braku w trybie art. 398 6 § 1 k.p.c.,

a następstwem niewykonania tego obowiązku było odrzucenie skargi kasacyjnej na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Skarżący nie wykazał, że czynności Sądu Okręgowego były nieprawidłowe

i miały wpływ

na odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd ten nie miał obowiązku

ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż w skardze kasacyjnej taki wniosek

bezspornie nie został zamieszczony. Niesłusznie ponadto pozwany uważa, że

konieczną przesłanką ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wcześniejsze

zwolnienie strony od kosztów sądowych, w całości lub w części. Wymaganie takie

wprawdzie istniało, ale zostało derogowane z porządku prawnego wyrokiem

Trybunału Konstytucyjnej z dnia 16 czerwca 2008 r., P37/07 (Dz.U. Nr 110, poz.

706). Aktualna treść art. 117 § 2 k.p.c. nie przewiduje już takiego wymagania.

Nie można również podzielić sugestii skarżącego, iż jego osobiste działanie po

wydaniu wyroku odwoławczego mogłoby być bardziej skuteczne niż działanie za

pośrednictwem profesjonalnej pełnomocnika (por. art. 94 § 2 i 95 k.p.c.).

Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.).