V CZ 91/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 91/11

POSTANOWIENIE

Dnia 16 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

SSA Roman Dziczek

w sprawie z powództwa K. L. i W. L.

przeciwko Akademii /…/

z udziałem interwenienta ubocznego Skarbu Państwa - Ministra Nauki i Szkolnictwa

Wyższego

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 grudnia 2011 r.,

zażalenia powoda W. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 31 marca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. odrzucił, jako

niedopuszczalną, skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia

13 października 2010 r. w sprawie o zapłatę. Podkreślił, że postanowieniem Sądu

Apelacyjnego z dnia 7 marca 2011 r. został oddalony wniosek powoda zawarty w

skardze kasacyjnej o zwolnienie go od kosztów sądowych, mianowicie opłaty od

skargi kasacyjnej w kwocie 100 000 zł. O takiej odmowie przesądziła okoliczność,

że powód bez uzasadnionych przyczyn odmówił przyjęcia świadczenia w kwocie

1 916 790 złotych, która niewątpliwie pozwoliłaby mu na pokrycie wymaganej opłaty

od skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia oddalającego wniosek powoda o

zwolnienie od kosztów sądowych został mu doręczony dnia 14 marca 2011 r. i od

tej daty biegł tygodniowy termin do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Powód

tej opłaty nie uiścił.

Powód w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 marca

2011 r. zarzucił naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze

zm.; dalej „u.k.s.c.”) i art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Podkreślił, że wniósł zażalenie na

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 marca 2011 r., które zostało odrzucone

przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r. Pismem z dnia 12

kwietnia 2011 r. powód wniósł zażalenie na to ostatnie postanowienie. Dlatego,

zdaniem powoda, postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 marca 2011 r. jest

przedwczesne. Stanowi to, jego zdaniem, naruszenie art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz

art. 78 w związku z art. 174 ust. 1 Konstytucji (wyrok TK z dnia 27 marca 2007 r.,

SK 3/05).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego

przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które

nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Powołanie tego

przepisu jako podstawy zaskarżenia postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia

31 marca 2011 r. polega na oczywistym nieporozumieniu, dotyczy on bowiem

kosztów procesu, a nie kosztów sądowych, w tym zwolnienia od takich kosztów.

Postanowienie zaś Sądu Apelacyjnego z dnia 7 marca 2011 r. oddalające wniosek

powoda o zwolnienie go od kosztów sądowych, mianowicie opłaty od skargi

kasacyjnej, nie podlega zaskarżeniu, tym bardziej więc nie podlega zaskarżeniu

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 marca 2011 r. odrzucające zażalenie

na postanowienie z dnia 7 marca 2011 r. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 78

w związku z art. 174 ust. 1 Konstytucji jest mocno przesadzony, zwłaszcza,

że powołany w zażaleniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca

2007 r., SK 3/05 (OTK 2007, nr 3A, poz. 32) dotyczy kosztów procesu zasądzonych

po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji.

Należy jednak podkreślić, że postanowienie sądu oddalające wniosek

o zwolnienie od kosztów sądowych może podlegać kontroli przez Sąd Najwyższy

w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę

kasacyjną przy uwzględnieniu treści art. 380 k.p.c. (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 5 marca 2009 r., III CZ 9/09, niepubl.). W ramach takiej kontroli

Sąd Najwyższy jest władny w szczególności ocenić, czy są spełnione przesłanki

zwolnienia od kosztów sądowych określone w art. 102 ust. 1 u.k.s.c., zgodnie

z którym zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna,

jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez

uszczerbku

utrzymania

koniecznego

dla

siebie

i

rodziny.

Ocena

Sądu

Apelacyjnego, że powód nie wykazał istnienia podstaw do zwolnienia go od

kosztów sądowych, była w niniejszej sprawie usprawiedliwiona. Wobec braku

uiszczenia przez powoda opłaty od skargi kasacyjnej uzasadnione było zatem

odrzucenie skargi kasacyjnej. Z tych względów zażalenie było pozbawione

uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 i 3941 § 3

k.p.c.

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. k.p.c.).

jw