V CZ 90/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 90/08

POSTANOWIENIE

Dnia 16 stycznia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa T.S.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego i Prokuratorowi

Okręgowemu

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 stycznia 2009 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 lipca 2008 r.,

oddala

zażalenie

nieopłaconej

oraz

pomocy

wniosek

prawnej

o

przyznanie

udzielonej

z

kosztów

urzędu

w postępowaniu zażaleniowym; zasądza od powoda T.S. na

rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2700 złotych

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

W sprawie z powództwa T.S. przeciwko Skarbowi Państwa Prezesowi Sądu

Okręgowego oraz Prokuratorowi Okręgowemu o zapłatę kwoty 48.800 złotych

tytułem odszkodowania za bezprawne działania funkcjonariuszy państwowych Sąd

Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda.

Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2

k.p.c. W uzasadnieniu podał, że na dzień wyrokowania Sąd pierwszej instancji

ustalił, że wskazani w sprawie funkcjonariusze państwowi nie popełnili przestępstw,

co

uzasadniało

oddalenie

powództwa.

Prawomocne

postanowienie

Sądu

Rejonowego w K. z dnia 11 lutego 2008 r. wydane w sprawie [...] potwierdza –

zdaniem

powoda

–

fakt

popełnienia

przestępstw

przez

funkcjonariuszy

państwowych, a okoliczność ta – wcześniej nieznana Sądowi Apelacyjnemu

powinna mieć decydujący wpływ na orzeczenie tego Sądu.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 lipca 2008 r. odrzucił skargę o

wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zgodnie z art. 403 § 2

k.p.c. strona może żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia

takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć

wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim

postępowaniu. Z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że nowa okoliczność i

jednocześnie środek dowodowy w postaci orzeczenia sądu karnego powstała w

dniu 11 lutego 2008 r. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969

r. III PZP 63/68, OSNCP z 1969 r., nr 12, poz. 208, wpisaną do księgi zasad

prawnych środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie

stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c.

Skoro skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlegała

odrzuceniu na mocy art. 410 § 1 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 410

§ 1 k.p.c. przez nieuzasadnione przyjęcie, że zachodzi przesłanka odrzucenia

skargi powoda z uwagi na brak oparcia skargi na ustawowej przesłance. Podniósł,

że w skardze o wznowienie wskazał dwie okoliczności umożliwiające wznowienie

postępowania.

Pierwsza

dotyczy

okoliczności

popełnienia

przestępstwa.

Orzeczenie Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 lutego 2008 r. zapadło po wyroku

Sądu Apelacyjnego, kończącego postępowanie w tej sprawie, jednakże dowód w

postaci dokumentów zawartych w aktach prokuratorskich powstał wcześniej.

Powód nie mógł się skutecznie powołać na dowody zawarte w aktach

prokuratorskich z uwagi na brak zakończenia postępowania w sprawie. Obecnie po

uzyskaniu wiedzy w zakresie zakończenia postępowania karnego – jego zdaniem –

konieczny i uzasadniony stał się wniosek o wznowienie postępowania cywilnego.

Drugą przyczyną skargi o wznowienie miało być pozbawienie go możności

działania w procesie. Pozbawienie możności działania nastąpić miało na skutek nie

zawiadomienia powoda o rozprawie apelacyjnej i wadliwego działania jego

pełnomocnika, który nie stawił się na rozprawę i nie złożył wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powoływane w skardze o wznowienie postanowienie Sądu Rejonowego

w K. z dnia 11 lutego 2008 r. jako nowy dowód popełnienia przestępstwa przez

funkcjonariuszy państwowych, utrzymywało w mocy zaskarżone postanowienie

Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. z dnia 12 czerwca 2006 r. o umorzeniu

postępowania karnego. Pomijając okoliczność, że orzeczenie w przedmiocie

umorzenia postępowania karnego nie jest dowodem popełnienia przestępstwa,

trzeba powiedzieć, że Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że nie może być podstawą

wznowienia środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się

orzeczenia.

Dopiero w zażaleniu powód powołał się, zresztą ogólnikowo, na dokumenty

znajdujące się w aktach prokuratorskich, wytworzone przed wydaniem wyroku

przez Sąd Apelacyjny. Brak powołania, o jakie dokumenty chodzi uniemożliwia

weryfikację czy dokumenty mogłyby stanowić podstawę wznowienia, o której mowa

w art. 403 § 2 k.p.c.

Brak należytego reprezentowania bądź pozbawienie możności działania na

skutek naruszenia przepisów prawa mógłby stanowić podstawę wznowienia z art.

401 pkt 2 k.p.c., jednakże przytoczone przez powoda okoliczności nie wskazują, że

ta podstawa mogłaby wchodzić w grę. Doręczenie zawiadomienia o rozprawie

apelacyjnej nie bezpośrednio powodowi, lecz adwokatowi będącemu jego

pełnomocnikiem procesowym było zgodne z art. 133 § 3 k.p.c. Okoliczność, że

należycie zawiadomiony o terminie rozprawy pełnomocnik strony nie stawił się na

rozprawę, a po wydaniu wyroku nie złożył wniosku o sporządzenie jego

uzasadnienia nie oznacza braku należytej reprezentacji strony bądź pozbawienia

możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa.

W

świetle

powyższego

zażalenie

należy

ocenić

jako

oczywiście

bezzasadne. Wniesienie przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu środka

odwoławczego oczywiście bezzasadnego nie uzasadnia przyznania mu od Skarbu

Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/2007).

Z powyższych względów na mocy art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 2 i 3

k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.