V CZ 87/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 87/12

POSTANOWIENIE

Dnia 6 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko J. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 lutego 2013 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie dotyczące kosztów zastępstwa

procesowego zawarte w wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 21 lutego 2012 r.,

I. zmienia

rozstrzygnięcie

procesowego

zawarte

w

o

kosztach

punkcie

2. zastępstwa

wyroku

Sądu

Okręgowego w ten sposób, że zasądza od powoda na

rzecz

pozwanego

dalszą

kwotę

617,-

(sześćsetsiedemnaście) zł,

II. nakazuje Sądowi Okręgowemu zwrot na rzecz pozwanego

kwoty

30,-

(trzydzieści)

uiszczonej od zażalenia.

zł

tytułem

opłaty

sądowej

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. oddalił apelację powoda i

zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Pozwany w zażaleniu na rozstrzygnięcie o kosztach wniósł o zmianę

postanowienia poprzez zasądzenie w miejsce kwoty 1.200zł

- kwoty 1.817 zł,

zarzucając naruszenie § 13 ust. 1 pkt 1 i § 6 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.),

poprzez pominięcie, iż jego pełnomocnik został ustanowiony i uczestniczył po raz

pierwszy w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył:

Zażalenie jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony

reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż

stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Rozporządzenie Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.),

mając na względzie okoliczność, że niezbędny nakład pracy pełnomocnika, który

prowadził sprawę od początku, jest mniejszy aniżeli nakład pracy pełnomocnika,

który - zgłaszając udział na etapie postępowania odwoławczego - musi zapoznać

się po raz pierwszy z zebranym materiałem i przygotować stanowisko w sprawie już

nieprawomocnie osądzonej, przyjmuje w odniesieniu do tych pełnomocników

zróżnicowaną procentową stawkę, określając ją odpowiednio jako 50% i 75%

minimalnego wynagrodzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

2 lutego 2011 r., II CZ 193/10, nie publ.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się ponadto, że określenie "reprezentowania strony" w rozumieniu art. 98

§ 2 k.p.c. odpowiada określeniu "prowadzenia sprawy przez pełnomocnika"

zawartemu w § 13 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia (por. postanowienie z dnia

8 marca 2012r., V CZ 153/11, nie publ.).

Skarżący trafnie zarzuca, że Sąd Okręgowy podejmując w zaskarżonym

postanowieniu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pominął okoliczność, że

reprezentujący pozwanego pełnomocnik adw. E. B. został ustanowiony i wstąpił do

sprawy dopiero na etapie postępowania apelacyjnego. W tym stanie rzeczy jego

wynagrodzenie nie mogło być niższe jak 75% stawki minimalnej. Skoro wartość

przedmiotu zaskarżenia wynosiła w sprawie 11.489 zł, stawka minimalna winna być

obliczona jako 75% z kwoty 2.400 zł (§ 6 pkt 5 cyt. rozporządzenia), tj. powinna

wynosić 1800 zł. Stronie przysługiwał ponadto zwrot wydatku w kwocie 17 zł,

poniesionego

na

skutek

uiszczenia

opłaty

skarbowej

od

dokumentu

stwierdzającego ustanowienie pełnomocnictwa (por. uchwałę Sądu Najwyższego z

dnia 12 marca 2003 r., III CZP 2/03, OSNC 2003, nr 12, poz. 161).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.

Zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów wynagrodzenia adwokata

w zaniżonej kwocie i bez opłaty skarbowej, będące następstwem omyłki,

polegającej na pominięciu faktu jego ustanowienia w postępowaniu odwoławczym

i w związku z tym prowadzenia sprawy dopiero od tego etapu przez pełnomocnika,

prowadzi do wniosku, że naruszenie prawa przez Sąd Okręgowy było oczywiste.

Jak wskazuje się w judykaturze naruszenie prawa jest oczywiste, gdy występuje

sprzeczność z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa,

jeżeli wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest zauważalna bez konieczności

dokonywania jego głębszej analizy (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 20 maja 1999 r., II UZ 58/99, OSNAPiUS 2000, nr 15, poz. 602).

Takie kwalifikowane uchybienie przepisom prawa przez sąd, jakie wystąpiło

w przedmiotowym wypadku, uzasadnia - w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. e

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst

jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 z późn. zm.) - zwrot całej opłaty uiszczonej

od zażalenia, którym pozwany kwestionował wadliwe orzeczenie.