V CZ 85/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 85/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 września 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa J. J.

przeciwko "M." Spółce Akcyjnej w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2007 r.,

zażalenia strony pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 14 lutego 2007 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., w sprawie z

powództwa J. J. przeciwko M. Spółka Akcyjna, zasądził od strony pozwanej na

rzecz powódki J. J. kwotę 80.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 stycznia

2006 r., w pozostałej części powództwo oddalił rozstrzygając o kosztach jak

w sentencji.

Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2007 r.

odrzucił apelację pozwanej podnosząc w uzasadnieniu, że wniesione przez nią

pismo procesowe dotknięte jest brakami formalnymi. Pozwana oznaczyła w apelacji

wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 80,000 zł, wskazała zakres zaskarżenia

(pkt 1, 2, 3, wyroku, tj. w części zasądzającej i orzekającej o kosztach) oraz

sformułowała wnioski apelacyjne, tj. wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i

obniżenie kwoty zadośćuczynienia, ewentualnie o jego uchylenie w części

zaskarżonej i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania. Ponadto pozwana podniosła w uzasadnieniu apelacji, że zasądzona

kwota jest rażąco wygórowana.

Sąd Apelacyjny dokonując kontroli wymagań formalnych wniesionej apelacji

zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z treścią art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. apelacja winna

zawierać wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej

zmiany lub uchylenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego pozwana nie spełniła tego

wymogu formalnego, tj. nie określiła zakresu żądanej zmiany zaskarżonego

orzeczenia. W szczególności nie jest wiadomym czy skarżąca domaga się zmiany

przez oddalenie powództwa (co sugerowałaby wartość przedmiotu zaskarżenia)

czy też obniżenia zasądzonej kwoty, a jeżeli tak to do jakiej wysokości (co z kolei

sugeruje wniosek apelacyjny o obniżenie kwoty zadośćuczynienia, a także treść

uzasadnienia apelacji).

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 368 § 1 pkt 5

k.p.c. i art. 373 k.p.c. odrzucił dotknięta brakami formalnymi apelację pozwanej.

Pozwana w zażaleniu od tego postanowienia, wniosła o jego uchylenie,

zarzucając sądowi rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na

treść rozstrzygnięcia, tj.

- art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie polegające na przyjęciu, że apelacja pozwanej nie zawiera wniosku

o zmianę lub o uchylenie zaskarżonego wyroku, z zaznaczeniem żądanej zmiany

lub uchylenia;

- art. 373 w zw. z art. 3701 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe

zastosowanie i odrzucenie apelacji pomimo zawarcia w apelacji wniosku o zmianę

lub o uchylenie zaskarżonego wyroku z zaznaczeniem żądanej zmiany lub

uchylenia.

Powódka w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie i zasądzenie

kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżąca zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazała

dwie postacie tego naruszenia, tj. błąd co do wykładni oraz błąd polegający na

niewłaściwym zastosowaniu przepisów: art. 368 § 1 pkt 5, art. 373, art. 3701 k.p.c.

Z treści uzasadnienia zażalenia nie sposób jednak wywieść na czym miałyby

polegać ewentualne błędy w wykładni przepisów prawa procesowego. Brak w tym

zakresie

jakichkolwiek

rozważań

uniemożliwia

ustosunkowanie

się

do

podniesionych zarzutów.

Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego

poprzez ich niewłaściwe zastosowanie należy podnieść na wstępie, że skarżąca

w uzasadnieniu zażalenia sama przyznała, że nie wskazała zakresu żądanej

zmiany zaskarżonego wyroku, twierdząc, że: „Brak wskazania przez Sąd I instancji

jaką konkretnie kwotę przyznał on tytułem zadośćuczynienia uniemożliwia

wskazanie o jaką wartość zasądzone zadośćuczynienie powinno zostać obniżone,

a zatem nie jest możliwe wskazanie zakresu zmiany ww. wyroku”.

Pozwana wnosząc apelację prawidłowo oznaczyła zaskarżony wyrok,

wskazała zakres zaskarżenia, tj. pkt 1, 2, 3 wyroku (art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c.). oraz

wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku (art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c.).

Skarżąca

wnosząc

o

„zmianę

zaskarżonego

wyroku

i

obniżenie

kwoty

zadośćuczynienia” nie określiła w sposób prawidłowy zakresu żądanej zmiany.

Przedmiotowa sprawa należy do spraw o zasądzenie świadczenia, w konsekwencji

zakres żądanej zmiany dotyczy zasądzonego na rzecz powódki świadczenia, tj.

kwoty 80,000 zł. Dla wskazania zakresu żądanej zmiany nie jest natomiast istotna

podstawa prawna na jakiej oparł się sąd pierwszej instancji zasądzając

świadczenie, w szczególności nie jest istotne czy jest to zadośćuczynienie, czy

odszkodowanie. Bez znaczenia jest okoliczność czy odpowiedzialność pozwanej

oparta

jest

na

kontrakcie,

bezpodstawnym

wzbogaceniu,

czy

jest

to

odpowiedzialność deliktowa, lub z tytułu prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia

czy też odpowiedzialność pozwanej opiera się na jakiejkolwiek innej podstawie

prawnej. Istotne jest to, że sąd pierwszej instancji zasądził kwotę 80,000 zł,

a pozwana winna wskazać czy kwestionuje tą kwotę w całości czy w części, a jeśli

w części to do jakiej kwoty. Rozważania pozwanej w zakresie zadośćuczynienia

i odszkodowania dotyczą zarzutów apelacji opartych na naruszeniu prawa

materialnego i nie mają związku z wymogiem formalnym apelacji, tj. z obowiązkiem

wskazania zakresu żądanej zmiany zaskarżonego wyroku.

Rację ma jednak skarżąca podnosząc w zażaleniu, że wniosek apelacji

sformułowany został w sposób alternatywny. Pierwszy człon tego wniosku

obejmujący zmianę zaskarżonego wyroku i obniżenie kwoty zadośćuczynienia, jak

to zostało już wyjaśnione nie został skonstruowany w sposób prawidłowy.

Nie sposób jednak uznać, że drugi człon wniosku apelacji nie czyni zadość

stawianym przed nim wymogom. Skarżąca expressis verbis wniosła o uchylenie

wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania. Tak skonstruowany wniosek uwzględnił ujęte w treści art.

368 § 1 pkt 5 k.p.c., i podkreślane w wypowiedziach doktryny jego dwa aspekty, tj.

aspekt proceduralny, dotyczący bytu zaskarżonego wyroku, poprzez żądanie jego

uchylenia oraz aspekt merytoryczny odnoszący się do powództwa, poprzez

wskazanie zakresu żądanego uchylenia. Zakres uchylenia został wskazany

poprzez określenie: „w zaskarżonej części” tj. w pkt 1, 3, 4 wyroku.

Dopuszczalność sformułowania wniosku apelacji w sposób alternatywny

wynika wprost z treści przepisu art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Podnieść należy, że

wniosek sformułowany w taki sposób winna cechować wewnętrzna spójność.

W aspekcie proceduralnym winien w sposób logiczny nawiązywać do przyczyn

apelacji, a w aspekcie merytorycznym (zakres żądanej zmiany bądź uchylenia) do

wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie oznacza to jednak, że

wniosek wewnętrznie niespójny, nie przystający do przyczyn apelacji i wskazanej

wartości przedmiotu zaskarżenia jest dotknięty brakami formalnymi. Obowiązek

sformułowania wniosku apelacji sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia czy

orzeczenie podlega uchyleniu lub zmianie i wskazania zakresu żądanej zmiany lub

uchylenia. Sąd drugiej instancji nie jest związany wnioskiem apelacji, poddaje go

natomiast ocenie z punktu widzenia wymagań formalnych apelacji, jako jednego

z jej elementów konstrukcyjnych. Nie ma też znaczenia fakt, że wniosek

sformułowany w sposób alternatywny w zakresie odnoszącym się do zmiany

zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom formalnym, bowiem takie

uchybienie nie ma żadnego wpływu na drugi człon wniosku, któremu nie można

odmówić formalnej poprawności.

Mając

powyższe

na

uwadze

Sąd

Najwyższy

uchylił

postanowienie na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3941§ 3 k.p.c.

db

zaskarżone