V CZ 80/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 80/06

POSTANOWIENIE

Dnia 15 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Antoni Górski

SSN Iwona Koper

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko Gminie S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 listopada 2006 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 20 lipca 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20.07.2006 r. odrzucił skargę

kasacyjną powódki wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 13.04.2006 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarga kasacyjna powódki została wniesiona

w dniu 17.07.2006 r., a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 28.07.2006 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398). Zgodnie

z przepisami tej ustawy (art. 14 ust. 2) opłatę podstawową pobiera się także od

pism podlegających opłacie, o których mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy, wnoszonych

przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Takim pismem jest skarga kasacyjna, od której pełnomocnik powódki nie wniósł

o płaty podstawowej. Zgodnie zaś z art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd odrzuca bez wzywania

o uiszczenie opłaty pismo wniesione m.in. przez adwokata podlegającego opłacie

stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu

zaskarżenia.

Zdaniem

Sądu

Apelacyjnego

wskazany

przepis

znajduje

zastosowanie także w przypadku nieuiszczenia opłaty podstawowej przy wnoszeniu

skargi kasacyjnej.

Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem. Zarzucając naruszenie

art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 130 2 §

3 k.p.c. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398) stanowi, iż w sprawach wszczętych przed

dniem wejścia w życie ustawy (tj. 2.03.2006 r.) stosuje się do czasu zakończenia

postępowania w danej instytucji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych.

Odwołując się do treści tego przepisu wnosząca zażalenie twierdzi, że do czasu

przekazania

akt

sprawy

do

wyższej

instancji

należy

stosować

przepisy

dotychczasowe o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Skoro przekazanie

akt nie nastąpiło, to w sprawie należy stosować przepisy ustawy z dnia

13.06.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz przepisy kodeksu

postępowania cywilnego sprzed nowelizacji. Te ostatnie przepisy stanowiły zaś, że

zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych obejmowało zwolnienia od obowiązku

uiszczenia wpisu od apelacji i skargi kasacyjnej.

Poglądu tego nie można podzielić. Treść art. 149 ust. 1 ustawy z dnia

28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie pozostawia

wątpliwości, że momentem wytyczającym granicę czasową między stosowaniem

ustawy dotychczasowej a zastosowaniem ustawy nowej, jest chwila „zakończenia

postępowania w danej intencji”. Sformułowanie to nie może być wiązane

z przekazaniem akt sprawy do wyższej instancji, gdyż przekazanie jest czynnością

techniczną, a nie procesową. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego

wyjaśniono, że przez pojęcie „zakończenie postępowania w danej instancji” należy

rozumieć datę wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji,

a więc wydania wyroku lub postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu

nieprocesowym albo innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania

wyroku. Takie stanowisko – już na tle art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych – zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia

28.06.2006 r. III CZ 36/06 (niepublik.) oraz w postanowieniu z dnia 25.10.2006 r.

III CZP 73/06 (niepublik.). Pogląd ten skład orzekający podziela. W konsekwencji

zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów nowej ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych było uzasadnione.

Drugą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie, czy

sankcja przewidziana w art. 1302 § 3 k.p.c. obejmuje również opłatę podstawową, o

której mowa w art. 14 nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Wnoszący zażalenie nie kwestionuje bowiem, że miał obowiązek uiścić opłatę

podstawową, co zresztą wynika wprost z art. 100 ust. 2 zd. 2 ustawy. Art. 130 2 § 3

k.p.c. stanowi, że pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika

patentowego, które nie zostało należycie opłacone, przewodniczący zwraca bez

wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w wysokości stałej lub

stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu.

Za pozytywną odpowiedzią na sformułowane wyżej pytania przemawia wykładnia

gramatyczna i celowościowa art. 1303 § 2 k.p.c. Należy przecież zwrócić uwagę, że

art. 11 ustawy o kosztach wyróżnia opłatę stałą, stosunkową i podstawową, przy

czym opłata podstawowa wynosi 30 zł i stanowi minimalną opłatę, którą strona

obowiązana jest uiścić. Wysokość opłaty podstawowej jest więc stała. Jeśli więc

art. 1302 § 3 k.p.c. używa sformułowania „opłata w wysokości stałej lub

stosunkowej”, to jest oczywiste, że chodzi o opłatę stałą i podstawową (w stałej

wysokości) oraz opłatę stosunkową. Także względy celowościowe przemawiają za

taką wykładnią art. 1302 § 3 k.p.c. Jeżeli bowiem sankcją zwrotu pisma

wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika, bez wzywania o uiszczenie

opłaty, objęto także pisma podlegające opłacie stosunkowej, to tym bardziej pisma

podlegające opłacie podstawowej w stałej wysokości. W konsekwencji stwierdzić

należy, że przepis art. 1302 § 3 k.p.c. ma zastosowanie także wówczas, gdy pismo

wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego podlega

opłacie podstawowej.

Z tych względów, skoro zażalenie powódki nie zawiera uzasadnionych

podstaw, to podlega oddaleniu (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).