V CZ 8/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 8/05

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Wielobranżowego I.(…) Spółki Jawnej w D.

przeciwko F.(...) S.A. w K.

o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego

2005 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31

sierpnia 2004 r., sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Katowicach, na podstawie art.

16 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, odrzucił kasację strony

powodowej z powodu nie uiszczenia należnej od niej opłaty. Postanowieniem z dnia 12

lipca 2004 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów

sądowych w zakresie wpisu od kasacji, wobec niewykazania, że powód nie ma

dostatecznych środków na te koszty (art. 113 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu powód wniósł o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy postanowienia o

odmowie przyznania zwolnienia od wpisu od kasacji i uchylenie zaskarżonego

postanowienia oraz przyjęcie kasacji do rozpoznania. Zarzucił, że przyjęty przez Sąd

Apelacyjny za podstawę odmowy zwolnienia od wpisu od kasacji, a w konsekwencji jej

odrzucenia fakt uzyskania przez powoda w 2003 r. przychodu netto w kwocie

3.693.453,11 zł i w okresie do 30 kwietnia 2004 r. w kwocie 548.185,98 zł został mylnie

zinterpretowany jako osiągniecie przez Spółkę czystego zysku w tej wysokości, podczas

gdy okresy te zamknęła ona stratą w kwotach odpowiednio 116.859, 37 zł i 156.752, 41

zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nietrafne jest, poparte obszernymi wywodami, twierdzenie skarżącego, iż wobec

uznania, że postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od opłaty od

kasacji, jako niekończące postępowanie w sprawie nie podlega zaskarżeniu do Sądu

Najwyższego, poza jakąkolwiek kontrolą pozostają motywy jakimi kierował się ten sąd

„pozbawiając de facto stronę możliwości wniesienia kasacji”, jeżeli nie posiada ona

wystarczających środków na jej opłacenie. W postępowaniu wywołanym zażaleniem na

postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające kasację Sąd Najwyższy może bowiem

na wniosek strony rozpoznać nie podlegające zaskarżeniu postanowienie o oddaleniu

wniosku o zwolnienie jej od wpisu od kasacji (art. 380 k.p.c. w zw. z art. 393 19 k.p.c.).

Wniosek taki zawarł skarżący w zażaleniu.

Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć

pokrycie w odpowiednich dochodach. Koszty dochodzenia przed sądem roszczeń

związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowią dla strony ją

prowadzącej koszty tej działalności, które musi ona uwzględniać w racjonalnym

planowaniu wydatków. Nie ma przy tym uzasadnionych podstaw, by co do zasady uznać

preferencję dla innych wydatków, w tym związanych z pokryciem bieżących kosztów jej

funkcjonowania jako przedsiębiorstwa w stosunku do należnych od niej kosztów

sądowych. Przy osiąganym poziomie dochodów i przy uwzględnieniu wysokości

należnego od strony powodowej wpisu od kasacji, fakt zadysponowania posiadanymi

środkami Finansowymi na pokrycie innych jej zobowiązań nie może więc uzasadniać

przyznania zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie należnego od kasacji wpisu.

Taki stan rzeczy uprawniał Sąd Okręgowy do oddalenia wniosku w tym

przedmiocie, a w konsekwencji także do odrzucenia kasacji, od której mimo wezwania

nie została uiszczona należna opłata.

O oddaleniu zażalenia orzeczono na podstawie art. 39314 k.p.c. w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy –Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych Dz.U.

2005 r. Nr 13, poz. 98).