V CZ 78/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 78/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Łodko (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marcin Krajewski‎SSN Marcin Łochowski w sprawie z wniosku A. P. M.‎przy uczestnictwie I. P., A. P., A. S. - następca prawny zmarłej J. S. i Y. S. - następca prawny zmarłej J. S.‎o stwierdzenie nabycia spadku po X. P.,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2021 r.,‎zażalenia uczestników postępowania A. S. i Y. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w C.‎z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt VI Ca […], oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 29 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargę kasacyjną, wniesioną w imieniu uczestniczki postępowania J. S. od postanowienia z 16 lutego 2021 r. Sądu Okręgowego w C.. Sąd Okręgowy przyjął, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ uczestniczka postępowania zmarła 15 marca 2021 r. Z tego powodu udzielone pełnomocnikowi pełnomocnictwo wygasło zgodnie z art. 96 k.p.c. i brak ten nie mógł być uzupełniony. Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w C. wnieśli następcy prawni uczestniczki postępowania J.

S., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Na podstawie art. 96 k.p.c. śmierć strony (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uczestnika postępowania nieprocesowego) skutkuje wygaśnięciem udzielonego pełnomocnictwa, a pełnomocnik jest uprawniony do działania aż do czasu zawieszenia postępowania. Upoważnienie ustawowe do działania pełnomocnika procesowego do czasu zawieszenia postępowania istnieje w interesie nieujawnionych następców prawnych zmarłego mocodawcy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2006 r., I PK 143/05).

W czasie do zawieszenia postępowania pełnomocnik nie może podejmować wszelkich czynności objętych zakresem pełnomocnictwa procesowego (art. 91 k.p.c.), a jedynie te, które są niezbędne do zawieszenia postępowania (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 lipca 1997 r., II CKN 287/97 i z 14 listopada 2008 r., I CZ 86/08). Do takich niezbędnych czynności możne należeć złożenie zażalenia na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania, mimo że istniały podstawy do jego zawieszenia z uwagi na śmierć strony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 sierpnia 1975 r., II CZ 114/75).

Wyłączone jest w takim wypadku wnoszenie środków odwoławczych, a także skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku lub postanowienia.Nie budzi wątpliwości, że postanowienie Sądu Okręgowego w C. z 16 lutego 2021 r. z uzasadnieniem doręczono 15 marca 2021 r. pełnomocnikowi uczestniczki postępowania J. S. (k. 103), umocowanemu do działania w jej imieniu we wszystkich instancjach (pełnomocnictwo do reprezentowania uczestniczki postępowania k. 42), który 14 maja 2021 r. wniósł skargę kasacyjną w jej imieniu (k. 118). Bezsporne jest też, że 25 marca 2021 r. zmarła uczestniczka postępowania J.

S. (k. 120). Zatem w dniu wniesienia skargi kasacyjnej uczestniczka nie miała już zdolności sądowej (art. 64 § 1 k.p.c.), przysługującej osobie fizycznej od urodzenia do śmierci. W konsekwencji odrzucenie skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania J. S. było uzasadnione w świetle art. 3986 § 2 k.p.c., ponieważ skarga ta była niedopuszczalna.Kwestie podniesione przez następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania w zażaleniu dotyczące braku wiedzy i świadomości pełnomocnika uczestniczki postępowania w dacie składania skargi kasacyjne są irrelewantne dla bezskuteczności wniesionej w jej imieniu skargi kasacyjnej.

Ocena, czy i w jakiej formie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. może zostać odniesiony do biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla jej następców prawnych, wykracza poza zakres niniejszego rozstrzygnięcia.Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw