V CZ 78/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 78/11

POSTANOWIENIE

Dnia 13 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

SSA Roman Dziczek

w sprawie z powództwa Jadwigi K.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "D." w W.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 października 2011 r.,

zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. II postanowienia

Sądu Okręgowego

z dnia 6 stycznia 2011 r.,

1)

zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że

zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 150

(sto

pięćdziesiąt)

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania zażaleniowego,

2)

zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120

(sto

dwadzieścia)

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Powódka wystąpiła wobec Spółdzielni Mieszkaniowej „D.” w W. z żądaniem

ustanowienia i przeniesienia na nią odrębnej własności zajmowanego lokalu.

Powództwo to zostało uwzględnione wyrokiem zaocznym. Sąd Rejonowy wyrokiem

z dnia 8 października 2010 r. uchylił wyrok zaoczny uwzględniający powództwo i

umorzył postępowanie. W punkcie III wyroku z dnia 8 października 2010 r.,

powołując się na art. 102 k.p.c., nie obciążył pozwanej kosztami na rzecz powódki,

chociaż bowiem pozwana po wniesieniu pozwu zawarła z powódką żądaną umowę,

to jednak w chwili wniesienia pozwu nie miała możliwości realizacji roszczenia

powódki ze względu na brak - mimo podejmowanych od 2003 r. starań o jego

uzyskanie - prawa do gruntu pod budynkiem.

Powódka wniosła zażalenie na zawarte w wyroku z dnia 8 października

2010 r. rozstrzygnięcie o kosztach. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2011 r.

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanej

150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu

postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że nie zaistniała bezczynność pozwanej,

uzasadniająca obciążenie jej kosztami postępowania. W chwili wniesienia pozwu

nie istniała zawiniona przez pozwaną niemożność przeniesienia prawa własności

lokalu na powódkę, a gdy stan ten minął, doszło do niezwłocznego uwłaszczenia.

Uzasadniając orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy

powołał się na art. 98 k.p.c. i wynikającą z niego zasadę odpowiedzialności strony

przegrywającej za wynik procesu oraz na przepisy § 6 pkt 3 i § 12 ust. 2 pkt 1

rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat

za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U.

nr 163, poz. 1349 ze zm.).

W zażaleniu do Sądu Najwyższego powódka zakwestionowała zasadność

rozstrzygnięcia

o

kosztach

postępowania

zażaleniowego

przed

Sądem

Okręgowym. W szczególności podniosła, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił rodzaju

sprawy, którą wszczęła powódka, pozywając Spółdzielnię.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak wyjaśniono w orzecznictwie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia

3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, OSNC-ZD 2010, nr D, poz. 122, i z dnia 23 czerwca

2010 r., II CSK 51/10, LEX nr 654030), nałożenie na spółdzielnię w art. 49 1 ustawy

z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U.

z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm. - dalej: „u.s.m.”) obowiązku pokrycia kosztów

procesu oznacza istotne odejście od ogólnych reguł obowiązujących w dziedzinie

ponoszenia

kosztów

procesu.

Omawiana

regulacja

zrywa

z

zasadą

odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). W rezultacie w sprawie

z powództwa osoby wymienionej w art. 491 u.s.m. koszty procesu ponosi zawsze

spółdzielnia - choćby więc osoba, która wytoczyła powództwo, sprawę przegrała;

nie ma przy tym znaczenia przyczyna jej przegranej. Dlatego zaskarżone

postanowienie należało zmienić i kosztami postępowania zażaleniowego przed

Sądem Okręgowym obciążyć pozwaną. Pozwana powinna ponieść także koszty

postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.