V CZ 77/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 77/10

POSTANOWIENIE

Dnia 3 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

SSA Anna Kozłowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. B. i M. C.

przeciwko J. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2010 r.,

zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

1. zmienia zaskarżone postanowienie i zamiast kwoty 2700 (dwa tysiące

siedemset) zł zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę

3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za

drugą instancję,

2. zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 165 (sto

sześćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 8 lutego 2007 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził solidarnie od

pozwanych na rzecz powoda kwotę 203.657,30 zł z ustawowymi odsetkami od 29

października 2005 r., oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu.

Na skutek apelacji powodów od tego wyroku, w części oddalającej powództwo co

do kwoty 97.826,40 zł, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 września 2007 r. oddalił

apelację i zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 2700 zł tytułem

kosztów postępowania za drugą instancję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach

procesu Sąd Apelacyjny wskazał, że rozstrzygnięcie obejmuje koszty zastępstwa

procesowego i jakkolwiek z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr

163, poz. 1348 ze zm.) wynikałoby, iż pełnomocnik pozwanego jest uprawniony do

uzyskania w instancji odwoławczej wynagrodzenia odpowiadającego 100% stawki, co

przy wartości przedmiotu zaskarżenia wynosi 3.600 zł, to jednak wynagrodzenie

to należało ograniczyć do kwoty 2.700 zł. Z uzasadnienia wynika, że obniżenie stawki

nastąpiło z powodu oceny Sądu nakładu pracy pełnomocnika, zakresu podjętych przez

niego czynności, charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do

wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.

Postanowienie o kosztach procesu zaskarżył zażaleniem powód domagając się

jego zmiany i zasądzenia na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie

3600 zł. Skarżący zarzucił naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z art. 109 § 2 k.p.c. i § 13

ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

Określona w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia wysokość stawek

minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w oznaczonych postępowaniach

musi być traktowana jako wiążąca sąd. Stawki te odczytywać należy jako formę ryczałtu

skalkulowanego

przez

ustawodawcę

z

uwzględnieniem

wszelkich

okoliczności

charakterystycznych dla danego rodzaju czy też typu sprawy. W stawkach tych ujęta jest

swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką

określonego rodzaju postępowania. Charakter przeto tych stawek, a przy tym określenie

ich jako minimalne, prowadzi do wniosku, że nie jest możliwe zasądzenie

wynagrodzenia niższego niż stawka minimalna. Kryteria wpływające na wysokość

wynagrodzenia, wymienione w § 2 ust. 1 rozporządzenia, to jest niezbędny nakład pracy

pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do

wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy winny być brane pod uwagę wówczas gdy w grę

wchodziłoby podwyższenie stawki minimalnej. Przepisy rozporządzenia przewidują

zasądzenie wynagrodzenia niższego niż stawka minimalna w jednym tylko wypadku, to

jest wówczas gdy z umowy adwokata z klientem wynika, że z uwagi na sytuację

majątkową lub rodzinną klienta albo z uwagi na rodzaj sprawy w umowie tej została

uzgodniona stawka niższa – wówczas Sąd może zasądzić koszty zastępstwa w

wysokości ustalonej przez adwokata (por. § 3 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia). Istnienie

takiego wypadku nie zostało w sprawie dowiedzione, a ponadto brzmienie przepisu

wskazuje na brak związania sądu umówioną kwotą wynagrodzenia niższą niż stawki

minimalne.

Biorąc przeto pod uwagę, że w sprawie niniejszej należne pełnomocnikowi

pozwanego wynagrodzenie w instancji odwoławczej, obliczone od wartości przedmiotu

zaskarżenia, wynosiło 3.600 zł, zaskarżone postanowienie należało zmienić i zasądzić

od powodów na rzecz pozwanego tę kwotę tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Z tych też przeto przyczyn orzeczono na podstawie 394 1 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.c. w

związku z art. 39816 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i §

2 k.p.c. w związku z § 6 pkt 2 i w związku z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie....,

uwzględniając nadto poniesioną przez skarżącego opłatę od zażalenia w kwocie 30 zł.