V CZ 77/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 77/07

POSTANOWIENIE

Dnia 2 sierpnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi P. Spółki z o. o. w W. o wznowienie

postępowania w sprawie z powództwa R. Z. i T. Z.

przeciwko P. Spółce z o.o. w W.

o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 sierpnia 2007 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 kwietnia 2007 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Pozwana P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła skargę o

wznowienia postępowania w sprawie z powództwa T. Z. i R. Z. o pozbawienie

wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku zasądzającego solidarnie od

nich na rzecz spółki P. kwoty 112.291,60 zł z odsetkami i kosztami procesu. Sprawa

ta zakończyła się prawomocnym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r., uwzględniającym

powództwo opozycyjne powodów z uwagi na to, że zasądzona od nich należność

stanowiła dług spółki jawnej D., której powodowie są wspólnikami i może być egzekwowana

od nich dopiero w wypadku wykazania bezskuteczności egzekucji z majątku spółki (art. 31

§ 1 k.s.h.), czego pozwana nie udowodniła.

Pozwana Spółka oparła skargę na podstawie wznowienia wymienionej w art.

403 § 2 k.p.c. powołując się na nieznane jej wcześniej dowody - postanowienia

komornika, zaświadczające o niewypłacalności spółki jawnej D.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z 12 kwietnia 2007 r. odrzucił skargę

pozwanej wyjaśniając, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem

wzruszenia prawomocnego wyroku, zastrzeżonym dla wypadków szczególnych i nie

jest ono dopuszczalne w sytuacji, gdy oczekiwany rezultat jest możliwy do osiągnięcia

w innym trybie. Droga, z której może skorzystać pozwana i na którą wystąpiła

niezależnie od złożenia rozpatrywanej skargi, było złożenie ponownego wniosku o

nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu zasądzającemu należność od powodów. Tym

samym pozwana nie może domagać się wznowienia postępowania, tym bardziej, że w ocenie tego Sądu – jej skarga zmierza w istocie do wznowienia postępowania

klauzulowego, co nie jest dopuszczalne.

Jako podstawę odrzucenia skargi Sąd Apelacyjny wskazał art. 410 § 1 k.p.c.

Pozwana w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie

i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Skarżąca zarzuciła, że stanowisko Sądu Apelacyjnego o niedopuszczalności

wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sytuacji, kiedy oczekiwany rezultat

można osiągnąć w innym trybie, jest niesłuszne. Takie ograniczenia dotyczą bowiem

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a nie skargi

złożonej przez pozwaną. Ponadto pozwana oświadczyła, że cofnęła wniosek

o ponowne opatrzenie tytułu egzekucyjnego klauzulą wykonalności. Skarżąca

podniosła też, że Sąd Apelacyjny nie uzasadnił przyjętej podstawy prawnej odrzucenia

skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty podniesione przez pozwaną w zażaleniu są zasadne.

Skarga o wznowienie postępowania, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd

Apelacyjny, stanowi środek o charakterze wyjątkowym. Zakres jego stosowania wynika

z postanowień art. 399 i nast. k.p.c. Przepisy te precyzują, jakie postępowania mogą

ulec wznowieniu (art. 399 k.p.c.), kiedy postępowanie o wznowienie jest wyłączone (art.

400 k.p.c.), a także z jakich przyczyn można domagać się wznowienia (art. 401 – 404

k.p.c.) i w jakim terminie (art. 407-408 k.p.c.). Określają także przesłanki odrzucenia

skargi (art. 410 § 1 k.p.c.).

Według tego ostatniego przepisu przyczyną usprawiedliwiającą odrzucenie

skargi jest wniesienie jej po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalność skargi

lub brak oparcia skargi na ustawowej podstawie. Sąd Apelacyjny uznał skargę

pozwanej za niedopuszczalną z uwagi na to, że pozwana miała otwartą drogę do

ponowienia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi, który został

pozbawiony wykonalności w wyniku procesu będącego przedmiotem skargi. Przepisy

regulujące wznowienie postępowania nie usprawiedliwiają jednak takiego stanowiska.

Skarga niedopuszczalna w rozumieniu art. 410 § 1 k.p.c. to skarga, która wniesiona

została od orzeczenia nie spełniającego wymagań z art. 399 k.p.c., która narusza

zakaz z art. 400 k.p.c., z art. 199 § 1 k.p.c. bądź z art. 1099 k.p.c. Okoliczność, że

skarżący może w innej drodze osiągnąć skutek podobny, jak w razie zakończonego

sukcesem wznowienia, nie powoduje niedopuszczalności skargi o wznowienie, o ile

zachodzą ustawowe podstawy wznowienia. Fakt ewentualnego ponownego wydania

tytułu i wyegzekwowania na jego podstawie należności byłby natomiast zdarzeniem,

które sąd musiałby uwzględnić przy rozstrzyganiu wznowionej sprawy zgodnie z regułą

orzekania według stanu z chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 k.p.c.).

Nie sposób też zgodzić się z Sądem Apelacyjnym, że skarga pozwanej zmierza

do wznowienia postępowania o nadanie klauzuli wykonalności. Nawet traktując takie

określenie jako skrót myślowy, zawierający w sobie stwierdzenie, że w wyniku

uwzględnienia skargi pozwana mogłaby prowadzić egzekucję przeciwko powodom, nie

można przeoczyć, że celem skargi jest podważenie obrony dłużników przed egzekucją,

bowiem dotyczy ona niewątpliwie wznowienia postępowania opozycyjnego, a nie

klauzulowego.

W konsekwencji wskazane przez Sąd orzekający przyczyny odrzucenie skargi

były nieuzasadnione i zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art.

39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

kg