V CZ 75/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 75/08

POSTANOWIENIE

Dnia 21 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa B. S.

przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Izby Skarbowej w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2008 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn.

akt I ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 lipca 2008 r. odrzucił nieopłaconą

skargę kasacyjną powoda z powodu braku w niej wniosku o zwolnienie od kosztów

sądowych pomimo załączonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i

źródłach utrzymania powoda.

W zażaleniu zaskarżającym to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie i

rozpatrzenie wniosku powoda o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej.

W obszernym uzasadnieniu zażalenia skarżący wywodzi, że Sąd II instancji

kierował się nadmiernym formalizmem, ponieważ o domaganiu się przez żalącego

zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej świadczy załączenie do tej skargi

oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Złożenie

tego pisma wskazywało na to, że strona występuje o zwolnienie od opłaty sądowej od

skargi kasacyjnej, wywodzi żalący.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Okolicznością bezsporną jest, że skarga kasacyjna powoda nie zawierała

wyartykułowanego wniosku o zwolnienie powoda od kosztów sądowych w postępowaniu

kasacyjnym, pomimo załączenia do skargi oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku,

dochodach i źródłach utrzymania powoda. W orzecznictwie dominuje stanowisko, że

brak w skardze kasacyjnej, do której załączono wymienione oświadczenie, wniosku o

zwolnienie od kosztów sądowych, stanowi brak nieusuwalny w trybie art. 130 § 1 k.p.c. i

skutkuje koniecznością odrzucenia nieopłaconej skargi na podstawie art. 130 2 § 3 k.p.c.

(postanowienia SN z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt V CZ 92/06, niepubl.; z dnia 21

listopada 2006 r., sygn. akt III CZ 80/06 niepubl.).

Nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby fakt złożenia wniosku o zwolnienie

od kosztów sądowych można było dorozumiewać na podstawie samych oświadczeń o

stanie majątkowym. Gdyby tak było, to przepis art. 102 ust. 1 u.k.s.c., zgodnie z którym

oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i

źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów dołącza się do

wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, byłby pozbawiony istotnego sensu. Nie

wiadomo także, na jakiej podstawie sąd byłby wówczas władny ustalić, w jakim zakresie

– całkowicie czy częściowo oraz co do jakiej opłaty – strona wnosi o zwolnienie jej od

kosztów. Złożone na formularzu oświadczenie powoda o stanie rodzinnym, majątku,

dochodach i źródłach utrzymania nie zastępuje takiego wniosku. Nie zawiera ono

bowiem żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Gdy w sprawie występuje

profesjonalny pełnomocnik wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie

ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie

wyrażonych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2005 r., II CZ

197/04, niepublikowane).

Prowadzi to do konstatacji, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w

postaci opłaty od skargi kasacyjnej, musi być przedstawiony w sposób skonkretyzowany

albo w tym samym piśmie procesowym co sama skarga, albo w odrębnym piśmie, które

zostanie w skardze powołane jako załącznik (zob. postanowienie SN z 11 czerwca 1997

r., l CZ 62/97, niepubl.).

Trzeba zatem przyjąć, że brak w skardze kasacyjnej, lub w odrębnym piśmie

załączonym do skargi kasacyjnej, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, mimo

złożenia pisemnego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach

utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, stanowi brak nieusuwalny w

trybie art. 130 § 1 k.p.c. i skutkuje koniecznością odrzucenia nieopłaconego pisma,

sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika i zawierającego skargę kasacyjną,

do którego oświadczenie zostało dołączone.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. w

zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.