V CZ 73/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 73/06

POSTANOWIENIE

Dnia 19 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa W.M. i T.M.

przeciwko Gminie K.

o nakazanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 października 2006 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny z 12 czerwca 2006 r. odrzucił

apelacje pozwanej Gminy K. na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 3701

k.p.c. uznając, że apelacja sporządzona przez radcę prawnego nie spełnia

wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., ponieważ skarżąca nie

wskazała naruszonego przepisu

prawa materialnego

oraz na czym miałaby

polegać jego błędna wykładnia.

W zażaleniu skarżąca podnosi, że powołane przepisy nie określają

jednoznacznie sposobu formułowania zarzutu oraz jego uzasadnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wyrokiem z 27 października 2005 r. Sąd Okręgowy w K. nakazał pozwanej

Gminie, aby wykupiła od powodów oznaczoną nieruchomość, posiadającą księgę

wieczystą Kw nr

[...] prowadzoną przez miejscowy Sąd Rejonowy w terminie

trzech miesięcy od daty prawomocności wyroku za kwotę 92 140 zł z 13,5 %

odsetek w przypadku zwłoki, a oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł

o kosztach sądowych i kosztach procesu.

W uzasadnieniu wskazał podstawę prawną wyroku, którą stanowi art. 36

ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym, bez

bliższego oznaczenia jednostki redakcyjnej tego złożonego przepisu.

Gmina K. w apelacji

zarzuciła wyrokowi błędną wykładnię prawa

materialnego bez wskazania przepisu, a w uzasadnieniu przedstawiając istotne

okoliczności

faktyczne,

wywodziła,

że

zmiana

planu

zagospodarowania

przestrzennego i przeznaczenia działki, dokonana na podstawie uchwały Rady

Miejskiej z 29 grudnia 1997 r., nie

powodowała wygaśnięcia pozwolenia na

budowę, co zdaniem skarżącej pozwalało ukończyć budowę i korzystać

z nieruchomości w dotychczasowym zakresie na podstawie art. 37 ustawy

o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r .

Ponadto

pozwana

stwierdziła,

że

powodowie

byli

powiadomieni

o postępowaniu w sprawie zmiany planu i nie wnosili zastrzeżeń do planu

zagospodarowania

przestrzennego,

zaprzeczyła

przyznania

ich

roszczeń

i odwołała się do podnoszonych wcześniej zarzutów odnośnie do metody wyceny

nieruchomości zarzucając bezzasadność oddalenia wniosku o sprawdzenie operatu

ustalającego wartość działki, w trybie przewidywanym w art. 157 ust. 1 i 3 ustawy

o gospodarce nieruchomościami.

W

świetle

przytoczonej

podstawy

prawnej

wyroku

ocena

apelacji,

przytoczonej wyżej w obszernym streszczeniu, nie pozwala podzielić zastrzeżeń

Sądu Apelacyjnego odnośnie braków formalnych w zakresie zarzutów i ich

uzasadnienia,

uniemożliwiających

wymagających

wyłuskiwania

jej

rozpoznanie

koniecznych

elementów

merytoryczne,

apelacji

bądź

w

drodze

konstrukcji

prawnej

interpretacji jej tekstu.

W

piśmie

strony

pozwanej

przeciwstawiono

zastosowanej w wyroku przepis art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu

przestrzennym z 1994 r. wywodząc z tego w sposób oczywisty kontratyp

wykluczający zastosowanie art. 36 stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia

i uzupełniając zarzutami przedstawionymi w opisowy sposób odnośnie do

postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Zarówno zarzuty jak i uzasadnienie

zamieszczone zostały w części

nazwanej „uzasadnieniem” i przeplatają się wzajemnie, co nie ułatwia przyswojenia

wywodu skarżącej, jednak niewielki rozmiar dokumentu zajmującego jedną stronę

na wywody merytoryczne odpowiadające wymaganiom z art. 368 § 1 pkty 2 i 3

k.p.c. wyklucza uznanie, że z powodu tych niedostatków sąd orzekający w badaniu

wstępnym o dopuszczalności apelacji nie może ustalić istnienia zarzutów

i uzasadnienia.

Ustawodawca nowelizując kodeks postępowania cywilnego ustawą z dnia

2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych

innych ustaw (Dz.U.04.172.1804) i dodając sankcję odrzucenia apelacji nie

spełniającej wymagań z art. 368 § 1 pkty 1,2,3 i 5 k.p.c. nie zmienił tych przepisów.

Pozostawienie

dotychczasowego

brzmienia

przeznaczonego

do

wszystkich

adresatów i - konieczne ze względu na dwuinstancyjny model prawa do sądu utrzymanie powszechności tego środka zaskarżenia nakazuje kontynuowanie

dotychczasowej praktyki w zakresie wstępnego badania apelacji. Różnica

w zakresie sankcji polega na odrzucaniu pism sporządzonych przez zawodowych

pełnomocników a wzywaniu do uzupełnienia pozostałych, w razie takiego

uchybienia, które nie pozwala sądowi odnaleźć w apelacji na podstawie lektury

dokumentu zarzutu oraz jego uzasadnienia, przy czym chodzi o zewnętrzne,

formalne

a

istnienie,

nie

wartość

merytoryczną

badaną

w

następnym

merytorycznym etapie rozpoznawania sprawy.

Ocena apelacji w aspekcie dopuszczalności nie może być dokonywana

według kryteriów stosowanych do skarg kasacyjnych które mają odmienne cele

oraz

uwarunkowania

normatywne

niż

postępowanie

apelacyjne.

Pierwsze

ogranicza się do rozpoznania skargi kasacyjnej w granicach podstaw (art. 398 13

§ 1 k.p.c.), co do których wymagania określa ustawa (art. 398 3 k.p.c.), a drugie

zmierza do ponownego rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1

k.p.c.) a nawet w granicach zaskarżenia.

Ustawodawca w odniesieniu do apelacji nie określił (byłoby to zadanie

niewykonalne) schematu tego środka odwoławczego, od którego każde odstępstwo

miałoby skutkować odrzuceniem apelacji. Dlatego rzeczą strony, również w razie

zastępstwa przez zawodowego pełnomocnika jest wybór sposobu formułowania

zarzutów oraz ich uzasadnienia a także układ typograficzny pisma. Istnienie

wymogu przedstawienia zarzutów oraz ich zwięzłości nakłada na każdą stronę

obowiązek takiej budowy środka odwoławczego, aby sąd mógł bez trudności ustalić

nie tylko zakres zaskarżenia i żądania ale również skonkretyzowane motywy

uznawania zaskarżanego orzeczenia za wadliwe. Wskazywanie przepisów oraz ich

wykładni i prawidłowej subsumcji stanowi powinność zawodową pełnomocnika

będącego

adwokatem

lub

radcą

prawnym,

a w okresie

wzrostu

ilościowego stosowanych przepisów może być istotnym wkładem w sprawne

funkcjonowanie organów wymiaru sprawiedliwości, jednak nie zwalnia sądu

od merytorycznego rozpoznania apelacji, jeżeli warunki formalne spełnione

są w minimalnym

tylko zakresie.

Uznając,

że apelacja

w rozpoznawanej

sprawie spełnia w stopniu dostatecznym wymagania z art. 368 § 1 k.p.c.,

Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1

k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.