V CZ 7/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 7/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący)‎SSN Iwona Koper (sprawozdawca)‎SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa [...] Gminy Miejskiej S.‎przeciwko R. S.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2016 r.,‎zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I ACa […], uchyla zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 18 listopada 2015 r. Sąd Apelacyjny w […] odrzucił apelację pozwanej od wyroku z 10 września 2015 r. z powodu wniesienia jej po upływie ustawowego terminu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi pozwanej 25 września 2015 r., apelacja została nadana 9 października 2015 r. za pośrednictwem I. […] S.A., natomiast przesyłka została doręczona do Sądu Okręgowego w Ś. 15 października 2015 r. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 369 § 1 k.p.c. w zw. z art. 165 § 2 k.p.c. nadanie pisma za pośrednictwem operatora pocztowego I. […] S.A. nie jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu w terminie.W zażaleniu pozwana zarzuciła naruszenie art. 369 § 1 k.p.c. w zw. z art. 165 § 2 k.p.c., polegające na uznaniu, że nadanie pisma za pośrednictwem operatora pocztowego I. [...] S.A. nie jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, a w konsekwencji uznanie złożonej apelacji za spóźnioną, a także naruszenie art. 45 ust. 1, art. 78 Konstytucji i art. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie i odrzucenie apelacji pozwanej w oparciu o literalną wykładnię art. 165 § 2 k.p.c., a przez to nierozpoznanie apelacji i pozbawienie pozwanej prawa do rozpoznania sprawy przed Sądem drugiej instancji.Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd Apelacyjny.W odpowiedzi na zażalenie strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Stanowisko Sądu Najwyższego co do wykładni art. 165 § 2 k.p.c. nie jest jednolite.

Pogląd oparty na słownej wykładni tego przepisu, wiąże skutek doręczenia wniesienia pisma do sądu tylko z sytuacją, gdy strona korzysta z usług operatora wyznaczonego, którego określa prawo pocztowe (zob. m. in. postanowienia z dnia 3 czerwca 2015 r., V CZ 33/15, z dnia 14 lipca 2015 r., UZ 10/15, z dnia 25 sierpnia 2015 r., UZ 16/15 - nie publikowane). Obowiązki „operatora wyznaczonego", o którym jest mowa w art. 165 § 2 k.p.c. pełni, zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm. - dalej Prawo pocztowe), w okresie trzech lat od wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 2013 r., Poczta Polska S.A.

Odmienne stanowisko, wyrażone zostało w postanowieniu z dnia 23 października 2015 r., V CZ 40/15, które wraz z uzasadniającą go argumentacją podziela Sąd Najwyższy w składzie obecnie orzekającym.W jego uzasadnieniu Sąd Najwyższy odwołał się do argumentów wykładni porównawczej wskazując, że takie samo unormowanie w kwestii oddania pisma procesowego w polskiej placówce „operatora wyznaczonego" w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, ze skutkiem wniesienia go do sądu zawiera art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej „p.p.s.a").

Zgodnie z dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kierunkiem jego wykładni opartej na argumentach funkcjonalnych, systemowych i konstytucyjnych odwołujących się do prawa do sądu (art. 45 Konstytucji ) i zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) przyjmuje się, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora I. [...] jest także równoznaczne z wniesieniem go do sądu (zob. m.in. postanowienia z dnia 17 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13, z dnia 25 września 2014 r., II OSK 2547/14, z dnia 13 stycznia 2015 r., II FZ 1951/14).Nie można też pominąć, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 października 2015 r., V CZ 40/15, że z dniem 9 listopada 2013 r. zmieniony został art. 124 k.p.k., zawierający wcześniej takie samo unormowanie jak art. 165 § 2 k.p.c. i art. 83 § 3 p.p.s.a., który w obecnym brzmieniu stanowi, iż termin doręczenia jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na ternie Unii Europejskiej.

Dokonana zmiana podyktowana była przekonaniem, że obecnie nie ma uzasadnienia utrzymywanie monopolu operatora publicznego Poczty Polskiej na poświadczenie terminu nadania w placówce pocztowej pisma procesowego, gdy wymaga tego zachowanie terminu. Nie ma też podstaw do różnicowania zasad doręczania pism stronom i uczestnikom postępowania przez organy procesowe i zasad wysyłania pism przez strony za pośrednictwem operatora pocztowego (druk Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji nr 870).Na argument ten trafnie powołuje się skarżąca odnosząc go do zasad doręczania pism procesowych w postępowaniu cywilnym.

Zróżnicowanie regulacji normującej tę sama kwestię w odniesieniu do różnych postępowań ocenić należy jako nieuzasadnione i niepożądane z uwagi na zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji).Kierując się powyższym Sąd Najwyższy podzielił zarzuty skarżącej i uchylił zaskarżone postanowienie (art. 39815 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). jw l.n