V CZ 7/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 7/10

POSTANOWIENIE

Dnia 25 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Kazimierz Zawada

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 lutego 2010 r.,

zażalenia Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na orzeczenie o kosztach, zawarte w

wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie 2 (drugim) wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…) i w tym zakresie

przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny na skutek apelacji powoda

M. K. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ś. w ten sposób, że zasądził od strony

pozwanej Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. na rzecz powoda tytułem

zadośćuczynienia pieniężnego kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami, a dalej idące

powództwo z tego tytułu oddalił i odstąpił o obciążenia powoda kosztów procesu (pkt 1

wyroku) oraz odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego (pkt

2 wyroku). Na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego

pozwany wniósł zażalenie, wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie na rzecz Skarbu

Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w

wysokości 5.150 zł. W zażaleniu zarzucono nieuwzględnienie treści art. 100 zd.

pierwsze k.p.c., jak również wskazano na brak sprecyzowania podstawy prawnej

przyjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem pozwanego, mając na względzie, że Sąd

Apelacyjny uwzględnił powództwo jedynie w 4%, to Skarbowi Państwa powinien

przysługiwać zwrot kosztów zastępstwa procesowego stosunkowo zmniejszony o nie

więcej niż 4% kwoty 5.400 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powód M. K. wnosił o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 6.441.359 zł, w tym

3.661.000 zł tytułem odszkodowania za bezprawne aresztowanie, 1.780.359 zł tytułem

odszkodowania

za

utracony

w

toku

postępowania

egzekucyjnego

udział

w

nieruchomości, 500.000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezprawne tymczasowe

aresztowanie, kwotę 500.00 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za

naruszenie prawa powoda do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W

związku z przekazaniem części roszczeń do oddzielnego rozpoznania, przedmiotem

orzekania Sądu Okręgowego w Ś. była jedynie zasadność żądania zawartego w pkt 5

pozwu, tj. zasądzenia kwoty 500.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za

doznane cierpienia i upokorzenia wywołane naruszeniem prawa powoda do rozpoznania

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w Ś. oddalił powództwo i

zasądził od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W.

kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny

wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. zmienił wyrok w ten sposób, że zasądził tytułem

zadośćuczynienia od pozwanego na rzecz powoda kwotę 20.000 zł. Dalej idące

powództwo z tego tytułu od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. zostało oddalone

jako wygórowane, zaś Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu (pkt 1

sentencji). Sąd odstąpił także „od obciążenia powoda kosztami postępowania

apelacyjnego" (pkt 2 sentencji). W uzasadnieniu ograniczono się do stwierdzenia, że

„orzeczenie Sądu Apelacyjnego uzasadniają przepisy art. 386 § 1 i art. 108 § 1 k.p.c.”.

Uzasadnienie wyroku, w którym zawarte jest zaskarżone postanowienie, nie

zawiera wskazania podstawy prawnej oraz motywów, którymi kierował się Sąd

Apelacyjny, rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego. Niewystarczające jest

odwołanie się przez Sąd Apelacyjny wyłącznie do art. 108 § 1 k.p.c., zgodnie z którym

„sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji”.

Przepis ten określa jedynie obowiązek zamieszczenia przez sąd orzeczenia o kosztach

w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, nie określa jednak zasad mających

zastosowanie przy rozstrzyganiu przez sąd o kosztach procesu. Zasady te uregulowane

są w przepisach zawartych w art. 98 - 107 k.p.c.

Brak wskazania podstawy prawnej, jak również motywów, którymi kierował się

Sąd

Apelacyjny

orzekając

o

kosztach

postępowania

apelacyjnego

oznacza,

że uzasadnienie, w części dotyczącej zaskarżonego postanowienia nie odpowiada

wymogom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. Nie jest rolą Sądu

Najwyższego poszukiwanie przyjętej przez Sąd Apelacyjny podstawy prawnej oraz

motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu, co jest niezbędne do oceny

zasadności podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 100 zd. pierwsze k.p.c.

przez jego nieuwzględnienie.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.