V CZ 68/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 68/09

POSTANOWIENIE

Dnia 10 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Wojciech Jan Katner

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. S.-K. i A. K.

przeciwko Holdingowi Węglowemu Spółce Akcyjnej

w K.

o naprawienie szkody,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 lutego 2010 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 2 października 2009 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie pozostawiając Sądowi

Apelacyjnemu

zażaleniowego.

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 października 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

apelację powodów A. S.-K. i A. K. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 kwietnia

2009 r., jako niedopuszczalną. Apelacją zaskarżono jedynie pkt 1 wyroku

nakazującego pozwanemu naprawienie szkody, którego rozstrzygnięcie jest

zgodne z żądaniami powodów zgłoszonymi przed sądem. Apelację może wnieść

jedynie strona, która nie utrzymała się ze swoimi żądaniami. Ponadto powodowie

nie składali wniosku o uzupełnienie wyroku, który w części dotyczącej

rozstrzygnięcia o naprawienie szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego nie

zawiera części oddalającej.

W zażaleniu na to postanowienie powodowie wnieśli o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Mimo że przepisy procedury cywilnej, w części określającej wymagania

formalne wniesienia apelacji, nie przewidują konieczności istnienia po stronie

apelującej interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku, w orzecznictwie Sądu

Najwyższego zazwyczaj przyjmuje się, że konieczność istnienia takiego interesu

wynika z istoty apelacji jako środka odwoławczego. Interes ten zachodzi w wypadku

tzw.

gravamen

(pokrzywdzenia),

gdy

istnieje

niezgodność

zaskarżonego

orzeczenia z żądaniem zgłoszonym w procesie przez strony (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz.

166, z dnia 5 września 1997 r., III CKN 152/97, niepubl., z dnia 28 kwietnia 2004 r.,

I CK 106/04, niepubl., z dnia 27 kwietnia 2005 r., I CK 62/05, niepubl., z dnia

26 września 2006 r., I CSK 250/06, niepubl.). Z tych przyczyn, dla oceny istnienia

interesu prawnego apelującego znaczenie ma ocena, czy zaskarżone orzeczenie

zgodne jest z jego żądaniem zgłoszonym przed sądem pierwszej instancji,

w przypadku powodów, z żądaniem zawartym w pozwie.

Powodowie w pozwie żądali naprawienia zaistniałej szkody spowodowanej

ruchem

zakładu

górniczego

przez

przywrócenie

stanu

poprzedniego.

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. Sąd Okręgowy w pkt 1 zobowiązał

pozwanego Holding Węglowy S.A. w K. do „naprawienia wyrządzonej ruchem

zakładu górniczego szkody w budynku mieszkalnym położonym przy ulicy K. nr […]

w K. przez przywrócenie stanu poprzedniego w następujący sposób: wykonać

roboty przygotowawcze oraz rektyfikację właściwą budynku łącznie z budynkiem

mieszkalnym przy ulicy K. nr […], wiatrołap oddylatować od budynku a pęknięcie

na styku wiatrołąpu z budynkiem oczyścić, wypełnić ściśliwym materiałem

termoizolacyjnym i przykryć z zewnątrz i od wewnątrz osłonami zapewniającymi

możliwość swobodnych ruchów dylatacji, dylatację należy wykonać też w

posadzce, pęknięcia i zarysowania ścian poszerzyć i wypełnić zaprawą

cementową, zarysowania tynków w ścianach, sufitach i w fasetach wyżyłować

i uzupełnić gładzią gipsową z siatkowaniem, uszkodzone płytki ścienne i podłogowe

wymienić a w razie potrzeby wymienić całe uszkodzone okładziny ścienne z płytek

i całe uszkodzone fragmenty posadzek, wyregulować stolarkę okienną i drzwiową,

szczelinę pomiędzy budynkiem a schodami zewnętrznymi do ogrodu oczyścić

i wypełnić kitem trwale elastycznym, zmianę spadków przy kanalikach kanalizacji

sanitarnej powodującą zakłócenie odpływu ścieków naprawić kompleksowo dla

wszystkich segmentów na ulicy K. […] A, B, C, D po przeprowadzeniu

szczegółowej analizy”.

Mając na uwadze powyższe nie można uznać za prawidłową oceny Sądu

Apelacyjnego, że powodowie nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu apelacją

wyroku tego Sądu, w części dotyczącej zobowiązania Holdingu Węglowego S.A. do

naprawienia szkody w budynku mieszkalnym, położonym w K. przy ulicy K. nr […]

A, albowiem nie można ocenić, czy żądanie powodów zostało w całości

uwzględnione w sytuacji, gdy pozew zawierał jedynie ogólnie określone żądanie

naprawienia szkody, bez uszczegółowienia zakresu i metody naprawienia szkody

przez przywrócenie stanu poprzedniego. Zgodnie z art. 187 § 1 k.p.c. pozew

powinien zawierać m.in. dokładnie określone żądanie. Powodowie nawet po

sprecyzowaniu żądania pozwu nie wskazali sposobu, w jaki domagają się

naprawienia szkody. W toku postępowania nie doszło więc do uściślenia i

sprecyzowania żądania powodów, zaś Sąd pierwszej instancji nie podjął czynności

procesowych mających temu służyć. W konsekwencji na obecnym etapie

postępowania nie ma możliwości przeprowadzenia oceny dopuszczalności środka

zaskarżenia ze względu na istnienie bądź brak interesu prawnego apelujących w

zaskarżeniu orzeczenia, na podstawie porównania treści ich żądania z sentencją

zaskarżonego orzeczenia. Nie bez znaczenia dla dokonania takiej oceny jest także

specyficzny przedmiot niniejszego postępowania (naprawienie szkody wyrządzonej

ruchem zakładu górniczego polegającej na uszkodzeniu budynku mieszkalnego

przez przywrócenie jego stanu poprzedniego) oraz obiektywna trudność w ustaleniu

a priori optymalnego sposobu przywrócenia stanu poprzedniego.

Braku pokrzywdzenia powodów w zaskarżeniu wyroku nie wyłączało to, że

powodowie nie złożyli wniosku o uzupełnienie wyroku

przez oddalenie –

w pozostałej nieuwzględnionej części – żądania o naprawienie szkody przez

przywrócenie stanu poprzedniego. Brak uszczegółowienia tego żądania pozwu

wykluczał możliwość oddalenia w tej części żądania powodów, a w konsekwencji

uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu na podstawie art. 39816 § 1

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz co do kosztów postępowania zażaleniowego

na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.