V CZ 66/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 66/08

POSTANOWIENIE

Dnia 23 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Antoni Górski

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z powództwa S.(…) S.A. w C.

przeciwko X.(…) Sp. z o.o. w O. i M.(…) S.A. w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 października 2008

r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 czerwca

2008 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 27 czerwca 2008 r. odrzucił apelację

strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2007 r.,

uwzględniając zarzut strony pozwanej co do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji

przy przywróceniu terminu do wniesienia apelacji art. 479 8a § 5 k.p.c. Stwierdził również,

że samo przywrócenie terminu nie znajdowało podstaw na gruncie art. 168 § 1 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie strona powodowa zarzuciła naruszenie art.

8a

§ 5 k.p.c., art. 373 k.p.c. w zw. z art. 169 § 3 k.p.c. oraz art. 373 k.p.c. w zw. z art.

168 § 1 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Art. 4798a § 5 k.p.c. należy do przepisów regulujących w sposób szczególny

wymogi pism procesowych wnoszonych w postępowaniu w sprawach gospodarczych

przez kwalifikowanych pełnomocników. Z tego względu oraz z uwagi na jego

restrykcyjny charakter powinien być interpretowany ściśle. Nie jest zatem dopuszczalna

jego wykładnia rozszerzająca. Nie można też pomijać, że zwrot pisma procesowego w

postępowaniu odwoławczym może, jak w rozpoznawanej sprawie, prowadzić do

odrzucenia środka odwoławczego, co ogranicza dostęp do sądu drugiej instancji,

będący zasadą konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny podkreślał zaś, że w takiej

sytuacji należy uwzględniać kryterium proporcjonalności i brać pod uwagę cel, któremu

ma służyć określona regulacja.

Treść art. 4798a § 1 k.p.c. wskazuje, że określone w nim rygory odnoszą się

jedynie do pism złożonych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W

doktrynie i literaturze przyjmuje się obecnie powszechnie, że postępowanie w instancji

kończy się wydaniem wyroku, postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu

nieprocesowym lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji nie jest zatem pismem

procesowym złożonym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Należy on już

do etapu postępowania apelacyjnego, w którym sąd pierwszej instancji wykonuje

jedynie przewidziane w przepisach postępowania czynności. W postępowaniu

apelacyjnym art. 4798a § 5, z przyczyn wyżej wskazanych, nie miał zastosowania. Z

tego względu zarzut jego naruszenia był uzasadniony.

Błędne zastosowanie art. 4798a § 5 k.p.c. było zasadniczą przyczyną odrzucenia

apelacji strony powodowej, co podkreślił wyraźnie w swoim uzasadnieniu Sąd

Apelacyjny. Nie uzasadnił on bliżej swojej oceny, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował

art. 168 § 1 k.p.c., przywracając termin do wniesienia apelacji. Już z tego względu

uzasadniony był zarzut naruszenia tego przepisu. Natomiast argumenty przytoczone

przez stronę powodową w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia

apelacji wskazywały w sposób przekonywujący na oczywistą omyłkę przy wnoszeniu

opłaty od apelacji, skoro zamiast kwoty 21 863 zł została wpłacona kwota 21 683 zł.

Tego rodzaju omyłka mogła być zaś uznana przez Sąd pierwszej instancji za

okoliczność świadczącą o braku winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c.

Z przyczyn wyżej wskazanych zażalenie było uzasadnione i zaskarżone nim

postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 §

1 k.p.c.