V CZ 63/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 63/10

POSTANOWIENIE

Dnia 15 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa I.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C.

przeciwko H. B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2010

r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego

w K. z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt XIX Gz (…),

oddala zażalenie i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę

120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem zawartym w pkt 3 sentencji wyroku z dnia 9 listopada 2009 r.

Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda, na podstawie art. 103 k.p.c., 600

zł kosztów postępowania przed Sądem drugiej instancji, uprzednio orzekając

reformatoryjnie w pkt 1 sentencji tegoż wyroku poprzez oddalenie powództwa co do

należności głównej.

Zażalenie pozwanej na powyższe postanowienie o kosztach postępowania

uwzględnił Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. (sygn. akt V CZ

27/10), uchylając zaskarżone postanowienie z takim uzasadnieniem, że przy orzekaniu

o kosztach procesu za drugą instancję nie ma znaczenia – z punktu widzenia

możliwości zastosowania art. 103 k.p.c. – postępowanie strony przed Sądem pierwszej

instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w tym zakresie Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r. zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę

900 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem drugiej instancji. Sąd ten wskazał na

art. 100 k.p.c., jako podstawę tego orzeczenia, stosując zasadę obciążenia wszystkimi

kosztami powódki, gdyż apelacja została w przeważającej części uwzględniona (całość

należności głównej), a pozwana uległa jedynie w nieznacznej części swego żądania

(odsetki ustawowe). Na zasądzoną kwotę 900 zł złożyła się kwota 300 zł opłaty sądowej

od apelacji oraz kwota 600 zł wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu

apelacyjnym.

To ostatnie postanowienie z dnia 31 maja 2010 r. powódka zaskarżyła w całości

zażaleniem, wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o orzeczenie co do istoty sprawy

przez zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kwoty 600 zł tytułem kosztów postępowania

przed Sądem drugiej instancji.

Żaląca wywodzi, że Sąd powinien uwzględnić wynik procesu jako całości

postępowania przed Sądami obu instancji, a nie jego poszczególnych etapów. Zdaniem

skarżącej, właściwe zastosowanie art. 100 k.p.c. powinno uwzględniać okoliczność, że

zmiana orzeczenia przez Sąd II instancji była wynikiem uznania przez pozwaną

dochodzonego od niej roszczenia i zapłaty przez pozwaną długu w toku postępowania,

a zatem wynik procesu jako całości powinien być taki, że to strona powodowa wygrała

sprawę.

W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie

na jej rzecz od powódki kosztów postępowania zażaleniowego, odwołując się do

argumentacji zawartej w uzasadnieniu wydanego w tej sprawie postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2010 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie.

Sąd drugiej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego

rozpoznania – w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego –

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2010 r. (sygn. akt V CZ 27/10),

nie był związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy w

odniesieniu do możliwości zastosowania art. 103 k.p.c. Zważyć bowiem należy, że

przepis art. 3941 § 3 k.p.c. nie przewiduje nawet odpowiedniego stosowania art. 398 20

k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym toczącym się na skutek zażalenia.

Gdyby jednak tylko hipotetycznie założyć istnienie stanu związania Sądu

odwoławczego wykładnią art. 103 k.p.c., dokonaną w niniejszej sprawie przez Sąd

Najwyższy, a to na podstawie art. 386 § 6 k.p.c stosowanym z mocy art. 398 21 k.p.c. w

zw. z art. 3941 § 3 k.c., to i tak zaprezentowana przez Sąd Najwyższy wykładnia prawa

byłaby bezprzedmiotowa dla oceny zasadności zażalenia powódki, ponieważ wykładnia

ta odnosiła się do normy zawartej w art. 103 k.p.c Tymczasem Sąd odwoławczy,

orzekając ponownie o kosztach postępowania odwoławczego, wskazał w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia na art. 100 k.p.c. jako na podstawę prawną swego

ponownego rozstrzygnięcia, a nie na art. 103 k.p.c Obciążając powódkę wszystkimi

kosztami postępowania przed Sądem drugiej instancji powołał się na uwzględnienie

apelacji pozwanej w przeważającej części, bo w odniesieniu do całości żądania w

zakresie należności głównej oraz na jej przegraną jedynie w nieznacznej części swego

żądania, bo w zakresie odsetek ustawowych.

W tej sytuacji Sąd drugiej instancji zasadnie zastosował art. 100 k.p.c.,

uwzględniając normę zawartą w zdaniu drugim tego artykułu. I chociaż w sytuacji

częściowego uwzględnienia żądań stosuje się co do zasady stosunkowe rozdzielenie

kosztów na podstawie art. 100 zd. pierwsze k.p.c. (postanowienie SN z dnia 14 lipca

2010 r., V CZ 52/10, niepubl.), to jednak w sytuacji, w której pozwana uległa tylko co do

nieznacznej części swego żądania obejmującego oddalenie w całości powództwa, to

Sąd mógł nałożyć na powódkę obowiązek zwrotu wszystkich kosztów postępowania

apelacyjnego, a zatem sformułowany w zażaleniu zarzut niewłaściwego zastosowania

art. 100 k.p.c. okazał się nieuzasadniony.

Zważyć bowiem należy, że o kosztach postępowania apelacyjnego orzeka się także na podstawie art. 100 k.p.c. - stosownie do wyniku tego postępowania, ponieważ

postępowanie strony przed sądem pierwszej instancji nie może mieć rozstrzygającego

znaczenia przy orzekaniu o kosztach procesu przed sądem drugiej instancji

(postanowienie SN z dnia 24 listopada 2009 r., V CZ 53/09, niepubl.; postanowienie SN

z dnia 22 kwietnia 2010 r., V CZ 27/10, niepubl.).

Nadto wymaga podkreślenia, że pozwana na kilka dni przed zamknięciem

rozprawy przed Sądem pierwszej instancji poinformowała ten Sąd o uznaniu rachunku

bankowego powódki i załączyła kserokopię bankowego dokumentu potwierdzającego

wykonanie przelewu. W tej sytuacji uwzględnienie powództwa przez Sąd pierwszej

instancji, wobec braku adekwatnej reakcji procesowej powódki na przedłożoną przez

pozwaną przed wyrokowaniem kserokopię dokumentu potwierdzającego wykonanie

przelewu, musiało skłonić pozwaną do złożenia apelacji, która w znacznej części została

uwzględniona przez Sąd drugiej instancji.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 398 14

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym orzeczono

na podstawie § 6 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej

przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).