V CZ 62/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 62/09

POSTANOWIENIE

Dnia 22 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa S. W. przeciwko K. W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 22 stycznia 2010 r.

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I ACa (…),

1)

oddala zażalenie;

2)

oddala

wniosek

pełnomocnika

pozwanego

o

przyznanie

kosztów

zastępstwa procesowego ustanowionego z urzędu.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 31 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny w W. – zmieniając zaskarżony

przez powódkę wyrok Sądu Okręgowego w L. – zasądził na jej rzecz od pozwanego

kwotę 80 000 zł, oddalając apelację w części pozostałej i orzekając o kosztach

postępowania.

Pozwany, działający w procesie bez profesjonalnego zastępstwa prawnego,

złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem wnosząc o przywrócenie terminu

do dokonania tej czynności procesowej.

Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2009 r. Przewodniczący Sądu Apelacyjnego

zwrócił wniosek pozwanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Następnie, postanowieniem z 18

czerwca 2009 r., Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek pozwanego o doręczenie

uzasadnionego wyroku z dnia 31 marca 2009 r., jako spóźniony.

Sąd Apelacyjny wyraził pogląd, że wniosek o doręczenie orzeczenia Sądu

II instancji z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.) nie jest czynnością związaną

z postępowaniem przed Sądem Najwyższym w rozumieniu art. 871 § 1 k.p.c., natomiast

wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, w związku z zamiarem

wniesienia skargi kasacyjnej, wymaga zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika, z

rygorem przewidzianym w art. 130 § 5 k.p.c.

W zażaleniu pozwany, reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu,

wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 18 czerwca 2009 r. i zasądzenie kosztów

zastępstwa prawnego.

Skarżący przedstawił argumenty przemawiające za poglądem, że również

wniosek o przywrócenie terminu do żądania doręczenia wyroku z uzasadnieniem nie

jest objęty tzw. przymusem adwokacko-radcowskim.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarządzenie o zwrocie wniosku o przywrócenie terminu z dnia 18 czerwca 2009

r., wydane na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. w związku z art. 87 1 k.p.c., było

niezaskarżalne, ale miało niewątpliwy wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia.

Może być zatem rozpoznane na warunkach określonych w art. 380 k.p.c., należy

bowiem

uznać,

że

do

takiego

zarządzenia

mają

zastosowanie

przepisy

o

postanowieniach wymienionych w art. 380 k.p.c., w następstwie odesłania określonego

w art. 362 k.p.c.

Rozpoznawanie niezaskarżalnych orzeczeń wymienionych w art. 380 k.p.c. nie

następuje jednak automatycznie, tylko przy spełnieniu ustawowych wymagań,

w szczególności rozpoznanie te musi być poprzedzone wyraźnym wnioskiem strony.

Taki pogląd dominuje w judykaturze (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 18

października 2006 r., II CZ 72/06, niepubl., z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06,

niepubl., z dnia 9 listopada 2001 r., I CZ 156/00, niepubl., z dnia 23 stycznia 2004 r., III

CZ 149.09, niepubl., z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 24/06, niepubl., z dnia 14 listopada

2000 r., I CKN 1047/00, niepubl., z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, niepubl., z dnia 1

kwietnia 2003 r., II CZ 29/03, niepubl. i z dnia 17 lipca 2008 r., II CZ 54/08, niepubl.). W

orzecznictwie podkreśla się, że niejednokrotnie ustawa uzależnia skutki procesowe od

wniosku strony, np. w sytuacjach określonych w art. 321 § 1 k.p.c. i art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c. Takim przepisem jest również art. 380 k.p.c.

W postanowieniu z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06, Sąd Najwyższy

podkreślił, że w przypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych

pełnomocników wniosek o rozpoznanie odrębnego, niezaskarżalnego postanowienia

musi być w nich jednoznacznie i wyraźnie sformułowany, bo taki jest wymóg ustawowy.

W zażaleniu pozwanego nie został zamieszczony ani art. 380 k.p.c., ani wniosek

określony w tym przepisie, co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu rozpoznanie

niezaskarżalnego zarządzenia z dnia 18 czerwca 2009 r.

Należało w konsekwencji oddalić zażalenie oraz wniosek pełnomocnika

pozwanego o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa prawnego

w postępowaniu zażaleniowym (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).