V CZ 61/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 61/05

POSTANOWIENIE

Dnia 14 czerwca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

SSN Tadeusz Żyznowski

w sprawie z powództwa "G.(…)" Spółki z o.o. w L.

przeciwko B. N.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2005 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 31 marca 2005 r.,

sygn. akt II Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę B.

N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 29

grudnia 2004 r. [sygn. akt II Ca (…)]. Wyrokiem tym oddalona została apelacja pozwanej

B. N. w sprawie o zapłatę kwoty 2 008,17 zł za sprzedany towar.

Przyczyną odrzucenia skargi było nieuzupełnienie jej w oznaczonym terminie (art.

4246 § 3 k.p.c.). Skarżąca nie przedłożyła mianowicie pełnomocnictwa upoważniającego

pełnomocnika (radcę prawnego) do jej reprezentowania w sprawie wywołanej skargą.

W zażaleniu skarżąca zarzuciła, że w aktach sprawy o zapłatę znajduje się

pełnomocnictwo

procesowe

upoważniające

tego

samego

pełnomocnika

do

reprezentowania jej „we wszystkich instancjach sądowych”, a więc również w sprawie ze

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w której nie

istnieje obowiązek złożenia nowego pełnomocnictwa (art. 424 § 1 i 2 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokackoradcowski, obejmujący również postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia (art. 871 § 1 k.p.c.). Zaniechanie obowiązku dołączenia do

skargi pełnomocnictwa (art. 89 § 1 k.p.c. i art. 126 § 3 k.p.c. w związku z art. 424 5 § 2

k.p.c.) polega rygorowi przewidzianemu w art. 4246 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy

dostosował się do tych ustawowych wymagań.

Postępowanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia (art. 4241 - 42412 k.p.c.) nie jest kontynuacją postępowania zakończonego

prawomocnie kwestionowanym orzeczeniem sądu drugiej instancji, a wyjątkowo –

pierwszej instancji (art. 4241 § 1 i 2 k.p.c.). Skarga ta nie jest nawet nadzwyczajnym

środkiem zaskarżenia, takim jak skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania,

gdyż nie zmierza do zmiany bądź uchylenia kwestionowanego orzeczenia (przewidziana

w art. 42411 § 3 k.p.c. sytuacja ma charakter zupełnie wyjątkowy). Jest to nowy,

nieznany dotąd, nadzwyczajny środek umożliwiający skuteczne dochodzenie roszczenia

odszkodowawczego od Skarbu Państwa za niezgodną z prawem działalność

orzeczniczą sądu jako organu władzy publicznej (art. 417 § 1 k.c.). Realizacja

roszczenia odszkodowawczego następuje dwufazowo. Pierwszą fazę inicjuje omawiana

skarga i jest to „właściwe postępowanie” dla stwierdzenia niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.), a wyrok uwzględniający skargę stanowi

niezbędny prejudykat do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego.

Postępowanie wywołane skargą ma charakter kontrolny i w tym znaczeniu jest

związane ze sprawą poddaną kontroli. Prowadzone jest jednak wyłącznie na użytek

roszczenia

odszkodowawczego

i

w

istocie

jest

składnikiem

postępowania

odszkodowawczego sensu largo (art. 417 k.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c.). Z tej

przyczyny sprawa o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

jest sprawą odrębną wobec sprawy zakończonej prawomocnie tym orzeczeniem.

Sprawa ze skargi kreuje w rzeczywistości inna tożsamość zainteresowanych stron;

czynną procesowo jest tu strona skarżąca, a bierną – powinien być Skarb Państwa.

Należy w konsekwencji uznać, że umocowanie adwokata lub radcy prawnego do

reprezentowania strony skarżącej w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nie może wynikać z treści pełnomocnictwa udzielonego temu

pełnomocnikowi w sprawie zakończonej prawomocnie orzeczeniem kwestionowanym w

skardze.

Zażalenie jako nieuzasadnione podlega więc oddaleniu (art. 39814 k.p.c.

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).