V CZ 60/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 60/10

POSTANOWIENIE

Dnia 29 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r.,

zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt I ACa (…),

1. odrzuca zażalenie,

2. oddala wniosek adw. Z. O. o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce w postępowaniu

zażaleniowym,

3. nie obciąża powódki kosztami postępowania zażaleniowego poniesionymi

przez stronę pozwaną.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – po rozpoznaniu sprawy z powództwa A. K. przeciwko

Spółdzielni Mieszkaniowej w S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na

skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo –

wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. oddalił apelację i zasądził od powódki na rzecz

pozwanej kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach Sąd Apelacyjny wskazał na wynikającą

z art. 98 k.p.c. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz na przepisy § 6 pkt 6 w

związku z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z

urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

W zażaleniu na zawarte w powołanym wyroku postanowienie o kosztach procesu

powódka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie jej z obowiązku poniesienia zasądzonych

na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego w kwocie 2 700 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, przysługuje zażalenie do Sądu

Najwyższego (art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.). Termin do wniesienia tego zażalenia jest

tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w

terminie

przepisanym

doręczenia

postanowienia

zapadłego

na

rozprawie

–

od ogłoszenia postanowienia (art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powódka, reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd

w osobie adw. A. H.-M., złożyła w przepisanym terminie wniosek o sporządzenie

uzasadnienia

wyroku

Sądu

Apelacyjnego

i doręczenie

tego

wyroku

wraz z

uzasadnieniem. W dniu 21 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny doręczył pełnomocnikowi

powódki wyrok z uzasadnieniem, wobec czego tygodniowy termin do wniesienia

zażalenia na zawarte w tym wyroku postanowienie o kosztach procesu upłynął z dniem

28 kwietnia 2010 r.

W dniu 7 maja 2010 r. powódka złożyła wniosek o ustanowienie dla niej

adwokata. Postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny uwzględnił ten

wniosek, po czym pismem z dnia 11 maja 2010 r. zwrócił się do właściwej okręgowej

rady adwokackiej o wyznaczenie adwokata w celu reprezentowania powódki w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Pismem z dnia 18 maja 2010 r. Okręgowa

Rada Adwokacka poinformowała Sąd Apelacyjny o wyznaczeniu dla powódki adw. Z.

O., który w dniu 1 czerwca 2010 r. wniósł zażalenie na zawarte w wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 1 kwietnia 2010 r. postanowienie o kosztach procesu.

W ramach kontroli zachowania wymagań formalnych trzeba stwierdzić,

że zażalenie zostało wniesione po upływie przepisanego terminu, gdyż przewidziany w

art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. tygodniowy termin upłynął bezskutecznie z

dniem 28 kwietnia 2010 r. Oceny tej nie zmienia wprowadzona przez art. 1 pkt 8 ustawy

z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 7, poz. 45) nowa regulacja zawarta w art. 124 § 2

k.p.c., dotyczy ona bowiem ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek

zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia. W niniejszej sprawie

natomiast ustanowienie adwokata nastąpiło na wniosek zgłoszony przez powódkę po

upływie terminu do wniesienia zażalenia.

Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił wniesione zażalenie (art. 373 w związku

z art. 370, art. 397 § 2, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.) i postanowił o kosztach

postępowania zażaleniowego po myśli art. 102 w związku z art. 391 § 1, art. 397 § 2,

art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., uznając, że za odstąpieniem od zasady wyrażonej w art.

98 k.p.c. przemawia trudna sytuacja życiowa żalącej, której wyrazem było zwolnienie jej

od kosztów sądowych w całości.

Wobec odrzucenia zażalenia Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika

powódki o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC

1999, nr 6, poz. 123, z dnia 18 marca 1999 r., I CKN 1046/97, OSNC 1999, nr 10, poz.

178 i z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41).