V CZ 60/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 60/08

POSTANOWIENIE

Dnia 8 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa S. B.

przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcji, Handlu i Usług "A.-H."

Spółce z o.o. w C.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 października 2008 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 maja 2008 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

W skardze kasacyjnej strony pozwanej został zamieszczony wniosek

o zwolnienie od opłaty kasacyjnej. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia

4 kwietnia 2008 r. oddalił ten wniosek, a następnie – wobec nieuiszczenia opłaty

w oznaczonym terminie – postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. odrzucił skargę

kasacyjną (art. 3986 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu pozwana wniosła o uchylenie postanowienia odrzucającego

skargę

kasacyjną,

wnosząc

jednocześnie

o

kontrolę

niezaskarżalnego

postanowienia z dnia 4 kwietnia 2008 r., twierdziła bowiem, że odmowa zwolnienia

od kosztów sądowych była nieuzasadniona, uniemożliwiając dostęp do instancji

kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przy rozpoznawaniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej Sąd

Najwyższy bada również – w trybie art. 380 k.p.c. – niezaskarżalne postanowienie

odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, będące przesłanką odrzucenia

nieopłaconej skargi (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2000 r.,

I CZ 259/99, niepubl., z dnia 17 stycznia 2003 r., I CZ 193/02, niepubl., z dnia

29 kwietnia 2003 r., V CZ 45/03, niepubl., oraz z dnia 14 października 2005 r.,

III CZ 77/05, niepubl.).

Postanowienie odmowne z dnia 4 kwietnia 2008 r. nie zostało uzasadnione,

z braku takiego obowiązku. Utrudnia to, w istotnym stopniu, kontrolę motywów

rozstrzygnięcia o odmowie zwolnienia od opłaty kasacyjnej, wynoszącej 18650, zł.

Istnieją jednak zastrzeżenia co do takiej decyzji, skoro działalność pozwanej Spółki

przynosiła straty (k. 759-760), a stan kasy wyniósł 1206,89 zł (k. 758).

Stan majątkowy pozwanej nie polepszył się też w świetle późniejszych informacji

(k. 774-781). Należy także wskazać, że strona pozwana korzystała ze zwolnienia

od opłaty apelacyjnej (zob. postanowienie - k. 711), a nie ma informacji

o powiększeniu jej możliwości płatniczych od tego czasu. Należy w konsekwencji

przyjąć, że odmowa zwolnienia pozwanej od opłaty kasacyjnej była - w świetle

przedstawionych danych - nieuzasadniona, co przesądza o uwzględnieniu

zażalenia (art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Uchylenie postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną powoduje jednocześnie

upadek postanowienia odmownego z dnia 4 kwietnia 2008 r. (por. uchwałę SN

z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 62/04, OSNC 2005, nr 11, poz. 181).