V CZ 6/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 6/12

POSTANOWIENIE

Dnia 9 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. przeciwko A. O.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2012 r.,

zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu

Okręgowego w K.

z dnia 4 października 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. oddalił powództwo o

pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Na skutek apelacji powódki, Sąd

Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 4 października 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok i

powództwo uwzględnił i orzekł o kosztach procesu należnych powódce od

pozwanego, a nadto zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2557 zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

apelacyjnego.

W uzasadnieniu

rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd Okręgowy powołał się na wynik sprawy

wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 98 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego,

powód zarzucił naruszenie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 102 k.p.c. w związku z art. 328

i art. 391 k.p.c. i domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i odstąpienia

od obciążania

go

kosztami

postanowienia i przekazania

postępowania

sprawy

we

apelacyjnego

wskazanym

albo

uchylenia

zakresie

Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Zasadą, przy rozstrzyganiu o kosztach procesu jest, że strona przegrywająca

proces ma obowiązek zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty

niezbędne do celowego dochodzenia prawa i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.).

Wyjątek od tej zasady stanowi art. 102 k.p.c., w którym ustawodawca odwołuje się

do pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych". Takie sformułowanie opiera się

na zwrocie niedookreślonym co pozwala organowi stosującemu prawo dokonać we

własnym zakresie oceny czy należy zastosować

zasadę ogólną czy odstąpić

od niej z powodu szczególnej sytuacji strony z uwzględnieniem okoliczności danej

sprawy. Ów margines swobody pozostawiony organowi stosującemu prawo

oznacza też, że nieuzasadniona jest nadmierna ingerencja w rozstrzygnięcia

co do zasadności

bądź

braku

zasadności

zastosowania

art.

k.p.c.

Kontrola sprawowana przez Sąd Najwyższy musi być ograniczona do zwalczania

orzeczeń dotkniętych poważnym błędem.

Przyjęta wykładnia art. 102 k.p.c. przemawia za oddaleniem zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia nie zostały przedstawione okoliczności i argumenty,

które usprawiedliwiałyby wniosek o potrzebie zastosowania art. 102 k.p.c. Skarżący

wskazał wprawdzie, że powinna być wzięta pod uwagę jego sytuacja życiowa,

w tym fakt, iż samodzielnie podjął się naprawienia szkód górniczych wyrządzonych

przez stronę powodową, jednakże z akt sprawy wynika, że za te prace uzyskał od

powódki w drodze ugody pozasądowej stosowne wynagrodzenie. Z akt sprawy, ani

też z treści zażalenia nie wynika przy tym, aby pozwany znajdował się w sytuacji

majątkowej, która nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania

w wysokości określonej w zaskarżonym postanowieniu. Nie można zatem podzielić

zarzutu naruszenia art. 98 § 1 i art. 102 k.p.c.

Przepis art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy, stanowi odstępstwo od

zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, dlatego

też Sąd Okręgowy

uzasadniając zaskarżone orzeczenie nie był zobowiązany do wskazania przyczyn

nieodstąpienia od reguły wyrażonej w art. 98 k.p.c. Oznacza to, że zarzut

naruszenia art. 328 §2 w związku z art. 391 k.p.c. jest nieuzasadniony.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

jw