V CZ 58/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 58/11

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa „Konsorcjum A.” S.A. w K.

przeciwko A. K. i M. K.

o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 lipca 2011 r.,

zażalenia pozwanej A. K. na orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt. III wyroku Sądu

Okręgowego

z dnia 24 marca 2011 r.,

uchyla

zaskarżone

rozstrzygnięcia

w sprawie

o

kosztach

dotyczącej

przeciwko A. K.

postanowienie

w

części

postępowania

roszczenia

powoda

dotyczącej

apelacyjnego

skierowanego

Uzasadnienie

Postanowieniem zawartym w punkcie III wyroku z 24 marca 2011 r. Sąd

Okręgowy zniósł wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego pomiędzy stronami,

jako podstawę tego rozstrzygnięcia wskazując art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1

k.p.c. W punkcie I i II tego wyroku Sąd Okręgowy orzekł o oddaleniu powództwa o

uznanie za bezskuteczną małżeńskiej umowy majątkowej i oddalił apelację

pozwanych w pozostałym zakresie.

W zażaleniu na postanowienie z 24 marca 2011 r. pozwana A. K. zarzuciła,

że zostało ono wydane z naruszeniem: - art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c., art. 109

§ 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1

k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zasądzenia na jej rzecz kosztów

postępowania w sytuacji, gdy w całości wygrała ona sprawę, zaś z drugą pozwaną

łączył ją jedynie stosunek współuczestnictwa formalnego; -art. 100 k.p.c. w zw. z

art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez

wzajemne zniesienie kosztów postępowania apelacyjnego pomimo uwzględnienia

apelacji skarżącej i oddalenia powództwa w stosunku do niej. Skarżąca wniosła o

zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie na jej rzecz od powódki

kwoty 1.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania, w każdym zaś wypadku – o zasądzenie kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne. Skarżąca trafnie zauważyła, że z M. K. łączy ją

stosunek

współuczestnictwa

biernego

o

charakterze

formalnym,

nie

zaś

materialnym. Nie ulega wątpliwości, że udział każdego współuczestnika w sprawie

powinien być w tym wypadku oceniany stosowanie do jego roszczenia, zaś

wynagrodzenie należne reprezentującemu go pełnomocnikowi procesowemu

powinno zostać przyznane na podstawie ogólnej regulacji art. 109 § 2 k.p.c. w zw.

z art. 98 § 1 k.p.c. Z poglądem tym nie pozostaje w sprzeczności stanowisko Sądu

Najwyższego wyrażone w uchwale z 30 stycznia 2007 r., III CZP 130/06 (OSNC

2008, nr 1, poz. 1, BSN 2007, nr 1, poz. 15) i przyjęte w późniejszych orzeczeniach,

zgodnie z którym pełnomocnikowi reprezentującemu kilku współuczestników należy

się wynagrodzenie w jednokrotnej wysokości. Sąd Najwyższy wyraźnie ograniczył

bowiem to stanowisko do pełnomocnictwa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Odnoszenie tej reguły do współuczestnictwa formalnego byłoby niemożliwe, wobec

połączenia w postępowaniu kilku autonomicznych roszczeń, wykazujących jedynie

podobieństwo, nie zaś tożsamość, w zakresie podstawy faktycznej i prawnej.

Skarżąca trafnie też podnosi, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw

do zastosowania wobec niej art. 100 zd. 1 k.p.c. i wzajemnego zniesienia na tej

podstawie kosztów postępowania apelacyjnego. W wyniku oddalenia powództwa o

uznanie za bezskuteczną małżeńskiej umowy majątkowej jej żądanie zostało

bowiem uwzględnione w całości, a powódka uległa w tym zakresie co do całości

swojego roszczenia procesowego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy błędnie

zastosował w tym wypadku art. 100 zd. 1 k.p.c., mimo niespełnienia warunku

„częściowego tylko uwzględnienia żądań”, należącego do hipotezy tego przepisu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono jak w postanowieniu.