V CZ 58/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 58/10

POSTANOWIENIE

Dnia 29 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie ze skargi M. P.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w Ś. z dnia 18 marca 2008 r., sygn.

akt VI Ga (...) [VI WSC (...)]

w

sprawie

z

powództwa

Firmy

Handlowej

„E.(...)”

Spółki

z

ograniczoną

odpowiedzialnością w C.

przeciwko R. S., M. P. i K. W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r.,

zażaleń skarżącego M. P. na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w

Ś. z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI Ga (...) [VI WSC (...)] oraz z dnia 31 maja

2010 r., sygn. akt VI Ga (...) [VI WSC (...)],

1.)

odrzuca zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie;

2.)

oddala zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Uzasadnienie

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego w Ś. z dnia 18 marca 2008 r. [sygn. akt VI Ga (...)] M. P. wniósł o

zwolnienie go od opłaty sądowej wynoszącej 3 647 zł.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek

uznając, że przedstawione przez wnioskującego argumenty nie uzasadniają zwolnienia.

Po zaskarżeniu tego postanowienia przez M. P., Sąd Okręgowy postanowieniem

z dnia 31 maja 2010 r. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne oraz odrzucił skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem jako nieopłaconą w zakreślonym terminie.

M. P. złożył zażalenie na odrzucenie skargi, gdyż - jego zdaniem - decyzja ta była

przedwczesna. Jednocześnie zakwestionował odrzucenie zażalenia na odmowę

zwolnienia go od kosztów sądowych twierdząc, że zażalenie takie było dopuszczalne,

gdyż Sąd Okręgowy orzekał jako sąd pierwszej instancji, a podstawę prawną zażalenia

można wywieść z art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Obowiązujące przepisy nie przewidują zaskarżalności do Sądu Najwyższego

postanowienia sądu drugiej instancji odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych.

Odrzucenie takie nie kończy bowiem postępowania w sprawie, nie jest też orzeczeniem

w przedmiocie kosztów procesu (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4

października 2007 r., V CZ 80/07, niepubl., z dnia 3 grudnia 2009 r., II CZ 68/09,

niepubl. i z dnia 13 stycznia 2010 r., II CZ 81/09, niepubl.). Nieuzasadniona jest przy tym

sugestia skarżącego, że w takiej sytuacji sąd II instancji „staje się sądem I instancji”.

Bezzasadne jest również powołanie się na art. 112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej:

u.k.s.c.”), dotyczący zupełnie innej problematyki, a mianowicie wpływu złożenia wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych na bieg toczącego się postępowania w sprawie.

Nie oznacza to jednak całkowitego wyłączenia kontroli instancyjnej postanowienia

sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż kontroli takiej

dokonuje Sąd Najwyższy – na wniosek skarżącego – w trybie art. 380 k.p.c. przy

rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające

nieopłaconą skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r., V CZ 80/07, niepubl. i

z dnia 6 maja 2009 r., II CZ 24/09, niepubl.). W zażaleniu M. P. złożony został taki

wniosek, w związku z czym odmowa zwolnienia od opłaty sądowej w kwocie 3 647 zł

podlega kontroli jako przesłanka rozstrzygnięcia (art. 380 k.p.c. w związku z art. 424 12,

art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).

Decyzja

odmowna

Sądu

Okręgowego

nie

budzi zastrzeżeń

w świetle

unormowania zamieszczonego w art. 102 u.k.s.c. Powód jest przedsiębiorcą mającym

stałe źródło dochodu, również żona jego uzyskuje dochody z pracy zarobkowej. Sąd

Okręgowy trafnie zauważył, że należy uwzględniać dochody w długim okresie czasu, a

nie dochody jednorazowe. W opisanej sytuacji nie istnieją rzeczywiste przeszkody w

uiszczeniu opłaty sądowej od skargi z art. 4241 k.p.c. Odrzucenie jej było więc

uzasadnione. Należało w konsekwencji orzec jak w sentencji postanowienia (art. 373

k.p.c. i art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.).