V CZ 58/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 58/09

POSTANOWIENIE

Dnia 11 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z powództwa K.K.

przeciwko P.O.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 grudnia 2009 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie oraz wniosek pozwanego o zasądzenie

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. Sąd Apelacyjny umorzył

postępowanie apelacyjne i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5400 zł

tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję. Sąd stwierdził, że w toku

postępowania apelacyjnego pełnomocnik powódki pismem procesowym z dnia 27

lipca 2009 r. cofnął wniesioną przez nią apelację, a pełnomocnik pozwanego złożył

w terminie 2 tygodni od otrzymania zawiadomienia o cofnięciu apelacji, wniosek o

zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Z tych

przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawie art. 391 § 2 k.p.c. umorzył postępowanie

apelacyjne i zgodnie z art. 203 § 3 k.p.c. zasądził od powódki na rzecz pozwanego

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Pełnomocnik powódki wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie

o kosztach postępowania apelacyjnego zarzucając naruszenie art. 131 § 1 k.p.c.

przez nie doręczenie mu odpisu pisma pełnomocnika pozwanego zawierającego

żądanie zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego w związku z cofnięciem

apelacji, wskutek czego nie mógł oponować przeciwko temu żądaniu oraz nie

uwzględnienie, że cofnięcie apelacji nastąpiło w wyniku zawarcia pozasądowej

ugody przez pozwanego i męża powódki, w której ustalono między innymi,

że koszty postępowania w rozpoznawanej sprawie wzajemnie się znoszą.

Pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 391 § 2 k.p.c. w razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji

umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu, zaś

zgodnie z art. 203 § 3 k.p.c. w razie cofnięcia pozwu poza rozprawą

przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia

pozwanego, który może w terminie 2 tygodni złożyć sądowi wniosek o przyznanie

kosztów. Z regulacji tej wynika, że zasadą jest, iż przy cofnięciu pozwu obowiązek

zwrotu kosztów postępowania obciąża powoda a przy cofnięciu apelacji, stronę

cofającą apelację. Wyjątkowo tylko obowiązek zwrotu kosztów może nie obciążać

strony cofającej pozew lub apelację lecz ciążyć na stronie przeciwnej, gdy cofnięcie

pozwu wynikało z zaspokojenie powoda przez przeciwnika w toku postępowania

w pierwszej instancji a cofnięcie apelacji z zaspokojenie przez przeciwnika

interesów skarżącego w postępowaniu apelacyjnym. W każdym z tych przypadków

konieczne jest wykazanie przez stronę cofającą pozew lub apelację, że wniesienie

tych środków procesowych było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub

celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Z uwagi na to, że nie obciążenie cofającego

pozew lub apelację kosztami postępowania jest wyjątkiem od zasady, iż ponosi on

te koszty, na nim spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą wskazane wyżej,

wyjątkowe okoliczności uzasadniające nie obciążenie go kosztami.

Jeżeli zatem strona cofająca apelację nie chce być obciążona, na żądanie

strony przeciwnej,

kosztami postępowania apelacyjnego, powinna w piśmie

cofającym apelację wykazać, że jej cofnięcie wynikało z zaspokojenia przez

przeciwnika w postępowaniu apelacyjnym interesów skarżącego oraz, że

wniesienie apelacji było niezbędne do dochodzenia praw lub obrony skarżącego.

Powódka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika nie wskazała

w piśmie procesowym zawierającym cofnięcie apelacji żadnych przyczyn cofnięcia

tego środka zaskarżenia. Nie wykazała zatem, że zachodzą szczególne

okoliczności uzasadniające nie obciążenie jej kosztami postępowania apelacyjnego

na ewentualne żądanie pozwanego złożone w warunkach określonych w art. 203

§ 3 k.p.c. Sąd Apelacyjny prawidłowo więc obciążył ją kosztami postępowania

apelacyjnego na żądanie pozwanego złożone w terminie wskazanym w art. 203 § 3

k.p.c. Nie ma przy tym znaczenia, że nie doręczył pełnomocnikowi powódki pisma

pełnomocnika

pozwanego

zawierającego

żądanie

zasądzenia

kosztów

postępowania apelacyjnego, skoro prawo pozwanego do uzyskania tych kosztów

zależało tylko od złożenia przezeń wniosku w terminie określonym w art. 203 § 3

k.p.c., a powódka mogła uwolnić się od obowiązku zwrotu kosztów jedynie przez

wykazanie, już w piśmie cofającym apelację, że zachodzą opisane wyżej

szczególne okoliczności uzasadniające nie obciążenie jej tymi kosztami.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nie

uzasadnione (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Oddalony został także wniosek

pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego związanych ze

złożeniem odpowiedzi na zażalenie. Pismo nazwane odpowiedzią na zażalenie

zostało bowiem wniesione po terminie określonym w art. 395 § 1 zd. 2 k.p.c., a

zatem nie wywołuje skutków procesowych związanych z wniesieniem odpowiedzi

na zażalenie.