V CZ 56/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 56/12

POSTANOWIENIE

Dnia 29 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi J. Ż.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 3 marca 2011., w sprawie z powództwa J. Ż.

przeciwko B. L.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2012 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 18 stycznia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

J. Ż. o wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko B. L. o

zapłatę, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 3 marca 2011 r.,

jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Jako tę podstawę powód

wskazywał wykrycie dwóch środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na

wynik

postępowania,

a z których

nie mógł

on

skorzystać

w poprzednim

postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). W ocenie Sądu Apelacyjnego, złożony przez

powoda dokument w postaci oryginału pokwitowania z dnia 29 września 1998 r.

wystawionego przez pozwanego nie uzasadniał przyjęcia, że skarga została oparta

na ustawowej podstawie wznowienia. Powód miał bowiem obiektywną możliwość

powołania się w poprzednim postępowaniu na powyższy dokument

znajdował się on

skoro

w dokumentacji prowadzonego przez niego „przedsięwzięcia

gospodarczego”. Drugiego natomiast środka dowodowego mającego stanowić

podstawę wznowienia, powód jednoznacznie nie określił.

W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił nieważność postępowania

przez Sądem Apelacyjnym, który to Sąd, rozstrzygając o skardze o wznowienie

postępowania na rozprawie, nie odroczył tej rozprawy zgodnie z jego wnioskiem,

czym pozbawił go możności obrony jego praw (art. 214 i art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Powód zarzucił również wadliwą ocenę przedstawionego pokwitowania z dnia

29 września 1998 r., a także - jak wynika z uzasadnienia zażalenia - pominięcie,

że w skardze o wznowienie postępowania wskazywał, iż wyrok Sądu Apelacyjnego

w Katowicach z dnia 3 marca 2011 r. został uzyskany za pomocą przestępstwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Artykuł 410 § 1 k.p.c. zawiera nakaz odrzucenia skargi o wznowienie

postępowania wniesionej po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalnej lub

nieopartej na ustawowej podstawie. Postanowienie o odrzuceniu skargi z podanych

przyczyn, może być, zgodnie z treścią powołanego przepisu, wydane na

posiedzeniu niejawnym. Jeżeli przeto postanowienie takie może być wydane na

posiedzeniu niejawnym to, stosując wnioskowanie a maiori ad minus, tym bardziej

może być wydane na rozprawie, pod nieobecność skarżącego - zwłaszcza, gdy

w jego imieniu, jak w okolicznościach sprawy niniejszej, na rozprawę tę stawia się

profesjonalny pełnomocnik. Zważywszy, że spełnione

zostały

ustawowe

przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, a to wobec braku

ustawowej podstawy wznowienia,

zarzut naruszenia art. 214 k.p.c. w związku

z art. 379 pkt 5 k.p.c., jest nietrafny.

Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia w razie

późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych,

które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła

skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jak wynika z orzecznictwa Sądu

Najwyższego dotyczącego art. 403 § 2 k.p.c., które skład orzekający aprobuje,

nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na

wynik sprawy, to takie fakty i dowody, z których strona nie mogła skorzystać

w postępowaniu prawomocnie zakończonym przy dołożeniu należytej staranności,

a więc gdy strona nie wiedziała o danych środkach dowodowych i wiedzieć nie

mogła.

Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte

hipotezą normy prawnej zawartej we wskazanym przepisie (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZ 18/10, niepubl.; z dnia

22 lipca 2010 r., I CSK 601/09, niepubl; z dnia 25 maja 2011 r., II CZ 20/11,

niepubl.; z dnia 28 października 2011 r., I CZ 115/11, niepubl.).

W

świetle

powyższego,

podstawy

wznowienia

nie

mogą

stanowić

twierdzenia skarżącego o odnalezieniu pokwitowania z dnia 29 września 1998 r.

wystawionego przez pozwanego. Znajdowało się ono w archiwum „przedsięwzięcia

gospodarczego” prowadzonego przez powoda, do którego powód miał dostęp

i którego zawartość - co dodatkowo podkreślono w skardze o wznowienie

postępowania - była uprzednio badana przez powoda. Jak trafnie wskazał Sąd

Apelacyjny, powód miał przeto obiektywną możliwość powołania tego dowodu

przy dołożeniu należytej staranności. Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny uznał,

że skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na podstawie wymienionej

w art. 403 § 2 k.p.c.

W odniesieniu natomiast do dowodu, który - jak zauważył Sąd Apelacyjny - nie

został wprost wymieniony w skardze o wznowienie postępowania, była to fotografia

pokwitowania z dnia 15 czerwca 1998 r. wystawionego przez pozwanego, którą

to fotografię wykonał sam powód. Jest zatem oczywiste, że nie można mówić

o „wykryciu” przez powoda tego dowodu i braku możliwości skorzystania z niego

w poprzednim postępowaniu.

Skarga o wznowienie została oparta wyłącznie ze wskazaniem na podstawę

określoną w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący nie powołał w skardze

wznowienia wymienionej w art. 403 pkt 2 k.p.c. Nie

tylko

podstawy

nie wskazał tego

konkretnego przepisu, ale też - odmiennie niż zdaje się twierdzić w uzasadnieniu

zażalenia - przytoczone w skardze okoliczności faktyczne nie upoważniały sądu

do wnioskowania o takiej podstawie. Rozszerzenie podstaw wznowienia na etapie

postępowania

zażaleniowego

od

postanowienia

o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne

odrzucającego

skargę

(por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., V CZ 40/12, niepubl.).

Mając przeto powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941

§2 w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

jw