V CZ 56/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 56/10

POSTANOWIENIE

Dnia 29 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa S. M.

przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r.,

zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone orzeczenie o kosztach zamieszczone w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 14 kwietnia 2010 r. i odstępuje od obciążenia powoda

kosztami postępowania apelacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda S.

M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 listopada 2009 r., aprobując pogląd

Sądu I instancji, że roszczenie powoda o rentę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę

– będące następstwem pobicia go przez współskazanych w czasie odbywania kary

pozbawienia wolności – uległo przedawnieniu.

Sąd Apelacyjny zasądził ponadto od powoda na rzecz pozwanego Skarbu

Państwa – Zakładu Karnego w W. kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego, obejmujących koszty zastępstwa prawnego. Sąd powołał się na

dyspozycję art. 98 k.p.c., „nie znajdując szczególnie uzasadnionych okoliczności dla

zastosowania w kolejnej instancji art. 102 k.p.c.”

W zażaleniu powód wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach procesu,

przedstawiając argumenty na rzecz zastosowania wobec niego art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 102 k.p.c. ma istotnie charakter wyjątkowy, ponieważ stanowi

odstępstwo od ogólnej zasady rządzącej przy orzekaniu o kosztach procesu, a

mianowicie od zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 § 1 k.p.c.).

Okoliczności rozpoznawanej sprawy dostarczają jednak argumentów przemawiających

za zastosowaniem tego wyjątkowego unormowania przy uwzględnieniu zasad

współżycia społecznego, mających w tym przedmiocie odpowiednie zastosowanie.

Powód doznał ciężkich obrażeń (m.in. stłuczenie głowy i mózgowia, złamania

kręgu szyjnego, encefalopatii pourazowej z zespołem przychotycznym) w czasie

odbywania kary pozbawienia wolności, w wyniku działania sprawców, których

tożsamości

ostatecznie

odszkodowawczego

Następstwa

nie

nastąpiło

pourazowe

ustalono,

wyłącznie

a

przegranie

wskutek

ograniczyły przy tym

przez

niego

przedawnienia

procesu

roszczenia.

wydatnie możliwości zarobkowe

poszkodowanego, co sprawiło, że jego rodzina (żona i dwoje małoletnich dzieci)

utrzymuje się z tymczasowych świadczeń rentowo-zasiłkowych w wysokości 864 zł

miesięcznie. W takiej sytuacji obciążenie powoda kosztami zastępstwa prawnego w

wysokości 2.700 zł stanowi bardzo dotkliwe obciążenie fiskalne całej jego rodziny.

Ściągalność tej sumy jest przy tym mało prawdopodobna.

Sąd Apelacyjny nie kwestionował powyższych okoliczności, powołując się na

argument, który w tej sprawie nie może znaleźć aprobaty. Należało w konsekwencji

uchylić zaskarżone orzeczenie i odstąpić od obciążenia powoda kosztami procesu za

instancję odwoławczą (art. 39815 § 1 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 3

k.p.c.).