V CZ 54/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 54/11

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa D. W. i M. W.

przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 lipca 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 2 marca 2011 r.,

uchyla orzeczenie o kosztach zamieszczone w wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 2 marca 2011 r. i w tym zakresie przekazuje

sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o

kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok

Sądu Okręgowego i oddalił powództwo, nie obciążając powodów kosztami procesu

za obie instancje.

Nieobciążenie powodów w całości kosztami procesu na podstawie art. 102

k.p.c. Sąd Apelacyjny uzasadnił ich wadliwą oceną prawną skuteczności

dochodzonego roszczenia oraz zmniejszeniem możliwości zarobkowych wskutek

zajęcia komorniczego sprzętu rolniczego.

W zażaleniu pozwany wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach procesu

i zasądzenie na jego rzecz od powodów kwoty 10.865 zł z tego tytułu za obie

instancje. Domagał się również zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 98 i 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zastosowanie art. 102 k.p.c. następuje „w wypadkach szczególnie

uzasadnionych”, pozwalających na odstąpienie od podstawowej zasady orzekania

o kosztach procesu, a mianowicie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art.

98 § 1 k.p.c.). Przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. mogą być brane pod uwagę

okoliczności dotyczące charakteru sprawy oraz odnoszące się do stanu

majątkowego i sytuacji życiowej strony. Do tych okoliczności Sąd Apelacyjny się

odniósł, ale w sposób niewystarczający.

Zastrzeżenia budzi uwzględnienie na korzyść powodów ich błędnej oceny

prawnej roszczenia (bezzasadnego roszczenia) i to przy bezspornych zasadniczo

okolicznościach faktycznych. Rozpoznawana sprawa nie miała przy tym charakteru

„uprzywilejowanego” pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jej podłożem

było

bowiem

prowadzenie

przez

powodów

dużej

rolniczej

działalności

gospodarczej.

Sąd odnotował zmniejszenie się dochodów powodów w wyniku zajęcia

komorniczego, ale to stwierdzenie nie daje się miarodajnie zweryfikować w sytuacji,

w której powodowie są właścicielami dużego gospodarstwa rolnego o powierzchni

130 ha. Sąd Apelacyjny nie odniósł się ponadto do treści postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 4 grudnia 2009 r., uwzględniającego częściowo wniosek

powodów o zwolnienie od kosztów sądowych, i do motywów tego rozstrzygnięcia.

Na tym tle powstają wątpliwości również co do całkowitego nieobciążenia powodów

kosztami za obie instancje.

W

przedstawionej

sytuacji,

bez

pogłębionego

stanowiska

Sądu

Apelacyjnego, utrudniona jest kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia.

Należało zatem orzec jak w sentencji (art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3

k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.).