V CZ 51/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 51/12

POSTANOWIENIE

Dnia 21 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa R. P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 listopada 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 stycznia 2012 r., ,

odrzuca

w punkcie

zażalenie

w

części

(pierwszym)

dotyczącej

rozstrzygnięcia

zaskarżonego

postanowienia,

a w pozostałym zakresie oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek

powoda o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o

kosztach procesu zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4

października 2011 r. oraz odrzucił zażalenie na to postanowienie. W uzasadnieniu

wskazał, że powód nie uprawdopodobnił, aby zaistniały okoliczności uzasadniające

wniosek o przywrócenie terminu, a konsekwencją oddalenia tego wniosku jest

odrzucenie zażalenia na postanowienie o kosztach procesu, jako spóźnionego, bo

wniesionego po upływie terminu tygodniowego, który upłynął w dniu 12 listopada

2011 r., tj. w sobotę, która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił obrazę art. 169 § 2

k.p.c., art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. poprzez uznanie, że przedstawione

we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają przywrócenia terminu do

wniesienia

zażalenia,

powodujące

w

konsekwencji

jego

odrzucenie.

W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu

zażalenia

pełnomocnik

powoda

nie

zgodził

się

z

zapatrywaniem

Sądu

Apelacyjnego, iż twierdzenie o okolicznościach uchybienia terminu nie zostało

„niczym poparte”, a w konsekwencji że nie uprawdopodobnił, aby zaistniały

okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu. Podkreślił, że we

wniosku podał okoliczności, które uniemożliwiły nadanie przesyłki z zażaleniem

w sobotę 12 listopada 2011 r., a mianowicie, to, że w dniu poprzedzającym ten

dzień miało miejsce święto państwowe oraz to, że najbliższy urząd pocztowy był

dzień później nieczynny, co jest powszechną praktyką w przypadku tzw. „długich

weekendów”.

Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w odpowiedzi na zażalenie wniosła

o jego oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że postanowienie oddalające wniosek

o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie podlega zażaleniu

do Sądu Najwyższego i może być objęte kontrolą jedynie na podstawie art. 380

k.p.c. (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ

53/06, niepubl. i postanowienia w, postanowienie z dnia 29 kwietnia 2011 r., I CZ

29/11, niepubl.). Warunkiem kontroli przez Sąd Najwyższy niezaskarżalnego

zażaleniem postanowienia w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c. i art. 3941

§ 3 k.p.c. jest zamieszczenie w środku zaskarżenia (zażaleniu) stosownego

wniosku oraz podniesienie stosownego zarzutu procesowego, a w przypadku

środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników wniosek

ten winien być jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości sformułowany.

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, takiego wniosku

w zażaleniu nie zawarł, jak również nie sformułował stosownego zarzutu.

W związku z powyższym niedopuszczalna była sama kontrola naruszenia art. 169

§ 2 k.p.c., bez kontroli art. 168 k.p.c. w związku z art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 21

k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. Zażalenie w tej części podlegało zatem odrzuceniu.

Nawet jednak gdyby uznać, że wobec skierowania zarzutu i argumentacji

wyłącznie przeciwko rozstrzygnięciu w zakresie wniosku o przywrócenie terminu,

zażalenie zawiera domniemany wniosek o dokonanie kontroli w tym zakresie,

to brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu Apelacyjnego.

Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej

czynności procesowej może nastąpić wówczas, jeżeli strona nie dokonała

w terminie

czynności

procesowej

bez

swojej

winy.

Miernik

staranności

w dokonywaniu czynności procesowych należy oceniać przy przyjęciu standardu

dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swoje własne

życiowo ważne sprawy. Brak winy w dokonaniu czynności procesowej w terminie

będzie zachodził bowiem wówczas, gdy jej dokonaniu w terminie przeszkodziła

okoliczność, której, w danych okolicznościach, nie można było przezwyciężyć przy

zachowaniu zwykłej staranności wymaganej od strony należycie dbającej o swoje

interesy lub jej pełnomocnika przy dokonywaniu tego rodzaju czynności

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71,

OSP 1972, nr 7, poz. 14, z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 108/06, Lex nr 258547).

Podzielić należy ocenę, że pełnomocnik powoda nie dochował staranności

wymaganej od profesjonalnych pełnomocników przy sporządzaniu i wnoszeniu

zażalenia. Nie usprawiedliwia spóźnionego wniesienia zażalenia okoliczność,

że w miejscowości zamieszkania pełnomocnika powoda brak placówki pocztowej,

a jedyna poczta w gminie T. w dniu 12 listopada 2011 r. była nieczynna z powodu

długiego weekendu.

Profesjonalny pełnomocnik, planując wniesienie zażalenia,

czy dokonanie innej czynności procesowej, musi bowiem uwzględnić, kierując się

zwykłym doświadczeniem życiowym, że w okresie biegu terminu mogą nastąpić

czasowe przeszkody - związane przykładowo z tym, że niektóre placówki pocztowe

mogą być nieczynne z uwagi na tzw. „długie weekendy”– co może utrudnić mu

sporządzenie i wniesienie zażalenia w ostatnim dniu terminu. Dodatkowo

okoliczność, że kancelaria pełnomocnika powoda jest nieczynna w sobotę,

oznacza, że nie mógł on wykluczyć pojawienia się tego rodzaju przeszkody w

okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że

niezachowanie terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z przyczyn zawinionych

przez pełnomocnika powoda.

W konsekwencji nie można uznać, że zażalenie zostało wniesione

w terminie, wobec czego jego odrzucenie przez Sąd Apelacyjny było prawidłowe.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

jw