V CZ 49/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 49/09

POSTANOWIENIE

Dnia 14 października 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „K.”

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M.

o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 14 czerwca 2007 r.,

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „K.”

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M.

przeciwko K. Holdingowi Węglowemu Spółce Akcyjnej

o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 października 2009 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 czerwca 2009 r.,

oddala zażalenie i zasądza od Przedsiębiorstwa ProdukcyjnoHandlowo-Usługowego „K.” Spółki z o.o. na rzecz K. Holdingu

Węglowego Spółki Akcyjnej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset)

złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno –

Usługowo – Handlowego „K.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko

K. Holdingowi Węglowemu Spółce Akcyjnej o pozbawienie wykonalności tytułów

wykonawczych wyrokiem z dnia 14 czerwca 2007 r. oddalił apelacje powódki od

wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 grudnia 2006 r., XIII GC …/04.

Powódka

od

powyższego

wyroku

wniosła

skargę

o

wznowienie

postępowania wskazując w uzasadnieniu, że żądanie wznowienia postępowania

opiera na późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć

wpływ na wynik sprawy (art. 403 § 2 k.p.c.), takich jak niezgodne z prawdą

prowadzenie dokumentacji księgowej oraz wystawienie oświadczenia o potrąceniu

z nieistniejącą faktycznie wierzytelnością pozwanej. Skarżąca wskazała, że

okoliczność ta została ujawniona w toku postępowania przed Sądem Okręgowym

w K. w sprawie o sygn. XIII GC …/08/P, na skutek przeprowadzenia dowodu z

zeznań świadka A. M. O fakcie, że Sąd dał wiarę zeznaniom świadka powódka

dowiedziała się w dniu doręczenia jej uzasadnienia wyroku, tj. w dniu 20 stycznia

2009 r.

Skarżąca oparła skargę o wznowienie postępowania również na przyczynie

wskazanej w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. stwierdzając, że nie można w chwili obecnej

wykluczyć, że prowadzenie nierzetelnej dokumentacji księgowej i składanie

oświadczeń woli w oparciu o nigdy nie sporządzone dokumenty księgowe może

wypełniać znamiona czynu zabronionego. Jednocześnie skarżąca przyznała, że

okoliczność ta zostanie dopiero ewentualnie stwierdzona w wyniku odrębnego

postępowania.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 8 czerwca 2009 r. odrzucił skargę o

wznowienie

postępowania

przyjmując,

że

została

wniesiona

po

upływie

przepisanego terminu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. skargę

o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten liczy się

od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą

jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia,

w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel

ustawowy. W niniejszej sprawie skarżąca żądanie wznowienia oparła na

późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na

wynik sprawy. Skarżąca przyznała, że powyższe okoliczności zostały ujawnione

w toku postępowania przed Sądem Okręgowym w K. w sprawie XIII GC …/08.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego za dzień, w którym strona dowiedziała się

o podstawie wznowienia należy uznać datę ujawnienia tych okoliczności. Bez

znaczenia dla tej daty pozostaje natomiast fakt, że Sąd Okręgowy dał wiarę

zeznaniom świadka A. M., bowiem ocena zeznań świadka przez Sąd nie ma

wpływu na fakt ujawnienia konkretnych okoliczności.

Sąd Apelacyjny ustalił, że świadek A. M. w toku postępowania przed Sądem

Okręgowym w K. zeznawała trzykrotnie: na rozprawie w dniu 9 września 2008 r., w

dniu 4 listopada 2008 r. oraz w dniu 9 grudnia 2008 r., przy czym we wszystkich

rozprawach brał udział reprezentujący skarżącą Prezes Zarządu M. P. W

konsekwencji Sąd Apelacyjny przyjął, mając na względzie, że nowe okoliczności

faktyczne zostały ujawnione w toku zeznań świadka A. M., za dzień w którym

skarżąca dowiedziała się o tej podstawie wznowienia 9 grudnia 2008 r., tj. datę

ostatniej rozprawy na której zeznawał powołany wyżej świadek. Mając na względzie

powyższe ustalenia Sąd Apelacyjny uznał, że wniesienie skargi o wznowienie

postępowania przez skarżącą w dniu 20 kwietnia 2009 r. nastąpiło po upływie

trzymiesięcznego terminu. Termin ten upłynął bowiem najpóźniej w dniu 9 marca

2009 r.

Sąd Apelacyjny nadto podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącej fakt, iż nie

można w chwili obecnej wykluczyć, że prowadzenie nierzetelnej dokumentacji

księgowej i składanie oświadczeń woli w oparciu o nigdy nie sporządzone

dokumenty księgowe może wypełniać znamiona czynu zabronionego nie może

stanowić podstawy wznowienia postępowania z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Zgodnie

bowiem z art. 404 k.p.c. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie

wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że

postępowanie karne nie może być wszczęte lub, że zostało umorzone z innych

przyczyn niż brak dowodów. Zatem skarga o wznowienie nie została oparta na

podstawie z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Samo sformułowanie podstawy wznowienia

w sposób odpowiadający przepisom art. 401 – 404 k.p.c. nie oznacza oparcia

skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia

wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zarzuciła Sądowi

Apelacyjnemu:

-

sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem

dowodowym w następstwie przyjęcia, że powódka o podstawie wznowienia

dowiedziała się najpóźniej w dniu ostatniej rozprawy, na której zeznawał

świadek A. M., tj. w dniu 9 grudnia 2008 r.;

-

naruszenie przepisów postępowania – art. 403 § 2, art. 407 § 1, art. 410 § 1

k.p.c. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie,

że skarga została złożona po upływie trzymiesięcznego terminu;

-

naruszenie przepisów postępowania – art. 410 § 2 k.p.c. przez jego

niezastosowanie i nie wezwanie skarżącej do uprawdopodobnienia okoliczności

stwierdzającej zachowanie terminu z jednoczesnym uznaniem, że skarga ta

wniesiona została po terminie.

Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia

w całości przez jego uchylenie i orzeczenie zgodnie z wnioskami zawartymi

w skardze o wznowienie postępowania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie

sprawy Sadowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. skargę o wznowienie postępowania wnosi się

w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona

dowiedziała się o podstawie wznowienia. Zatem w wypadku, gdy strona opiera

skargę o wznowienie na wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków

dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (art. 403 § 2 k.p.c.),

trzymiesięczny termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia, w którym to

wykrycie miało miejsce. Wykrycie okoliczności faktycznych oznacza powzięcie

wiadomości o nich, w sposób umożliwiający ich powołanie, ale w czasie, w którym

to powołanie nie było już możliwe w postępowaniu zakończonym zaskarżonym

orzeczeniem. Powzięcie wiadomości o istotnych dla sprawy okolicznościach

faktycznych może mieć miejsce w toku postępowania prowadzonego w innej

sprawie, np. w skutek przeprowadzenia określonych dowodów. Wówczas termin na

wniesienie skargi o wznowienie postępowania liczy się od momentu zapoznania się

przez stronę żądającą wznowienia z tymi faktami. Natomiast data wydania

orzeczenia, doręczenia jego odpisu stronie wraz z uzasadnieniem, czy też data

uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, w którym te fakty

zostały ujawnione, nie ma żadnego wpływu na rozpoczęcie biegu trzymiesięcznego

terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

W niniejszej sprawie skarżąca powzięła wiadomości o istotnych dla sprawy

okolicznościach w wyniku zapoznania się z treścią złożonych przez świadka A. M.

zeznań. Trafnie

zatem przyjął Sąd Apelacyjny,

że

skarżąca

o nowych

okolicznościach faktycznych będących podstawą wznowienia dowiedziała się

najpóźniej w dniu ostatniej rozprawy, na której zeznawał świadek A.M. Wbrew

twierdzeniom skarżącej, ocena dowodu z zeznań świadka A. M., w zakresie jego

wiarygodności, mocy dowodowej i legalności, dokonana przez Sąd w sprawie, w

której ten dowód został przeprowadzony nie ma żadnego znaczenia z punktu

widzenia podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c. To,

czy skarżąca oparła skargę na rzeczywistej podstawie wznowienia ocenia Sąd do

którego kognicji należy rozpoznanie tej skargi. Sąd rozpoznający skargę o

wznowienie nie jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez inny sąd,

jak również nie jest związany oceną dowodów dokonaną przez tenże sąd.

Wobec braku jakichkolwiek wątpliwości ze strony Sądu Apelacyjnego co do

okoliczności świadczących o nie zachowaniu przez skarżącego trzymiesięcznego

terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania trafnie tenże Sąd za

zbędne

uznał

wezwanie

skarżącej

do

uprawdopodobnienia

okoliczności

wskazanych w art. 410 § 2 k.p.c.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c.

w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione, orzekając

o kosztach postępowania zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.

md