V CZ 48/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 48/12

POSTANOWIENIE

Dnia 19 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Gminy S.

przeciwko W. H.

o eksmisję,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 października 2012 r.,

zażalenia pozwanego na zawarte w punkcie I postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 10 stycznia 2012 r., orzeczenie

o odrzuceniu zażalenia pozwanego na postanowienie o odrzuceniu skargi

kasacyjnej

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy

odrzucił zażalenie pozwanego na postanowienie tego Sądu z dnia 14 grudnia 2011

r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej pozwanego.

Sąd powołał się na art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w brzmieniu obowiązującym po

wejściu w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 17 grudnia 2009 r. (jedn. tekst: Dz. U.

z 2010 r. Nr 90, poz. 595) i stwierdził, że pełnomocnik powoda, który wraz

z zażaleniem złożył wniosek o zwolnienie od opłat od zażalenia, powinien uiścić

stosowną opłatę od zażalenia w terminie tygodniowym od doręczenia mu

postanowienia Sądu z dnia 22 grudnia 2011 r. oddalającego wniosek o zwolnienie

od opłaty, co nastąpiło w dniu2 stycznia 2012 r. Od tego dnia biegł tygodniowy

termin do uiszczenia opłaty od zażalenia i pełnomocnik pozwanego uiścił

w ustawowym terminie - w dniu 4 stycznia 2012 r.- opłatę w kwocie 30 zł.

Nie jest to jednak opłata właściwa, gdyż zgodnie z art. 27 pkt 11 w zw. z art. 18

i art. 19 ust. 3 pkt 2 u.k.s.c, opłata od zażalenia w sprawie o opróżnienie lokalu

mieszkalnego wynosi 40 zł. Nie uiszczenie w terminie stosownej opłaty od

zażalenia prowadziło do jego odrzucenia na podstawie art. 370 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art.

112 ust. 2 i art. 13 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c.

stwierdzając, że rozpoznawana sprawa nie jest sprawą o opróżnienie lokalu

mieszkalnego lecz sprawą windykacyjną o wydanie nieruchomości lokalowej na

podstawie art. 222 k.c., a zatem pozwany prawidłowo obliczył opłatę stosunkową

od wartości przedmiotu sporu. Jeżeli Sąd Okręgowy miał inne zdanie, powinien

uruchomić procedurę naprawczą przewidzianą w art. 130 § 1 k.p.c. i wezwać

pełnomocnika do uiszczenia brakującej opłaty, jak wskazał Sąd Najwyższy

w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 czerwca 2010 r. II UZP 4/10

(OSNP 2011/3-4/38).

W

oparciu o powyższe

postanowienia.

zarzuty

wnosił o uchylenie zaskarżonego

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie ulega wątpliwości, że - wbrew stanowisku skarżącego - rozpoznawana

sprawa jest sprawą o opróżnienie lokalu mieszalnego, a nie sprawą windykacyjną,

o której mowa w art. 222 k.c. Powodowa Gmina żądała bowiem nakazania

pozwanemu opróżnienia i opuszczenia określonego lokalu mieszalnego i Sądy

uwzględniły to roszczenie nakazując aby pozwany opróżnił, opuścił i wydał stronie

powodowej lokal, zajmowany - jak ustaliły - na podstawie umowy najmu, którą

strona powodowa wypowiedziała w oparciu o regulację art. 11 ust. 2 pkt 3 u.o.p.l.

Jest to zatem sprawa o opróżnienie lokalu mieszalnego, w której, zgodnie z art. 27

pkt 11 u.k.s.c., pobiera się od pozwu opłatę stałą w kwocie 200 zł, a od zażalenia

1/5 tej opłaty, zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 2 u.k.s.c. Od przedmiotowego zażalenia

należna opłata wynosiła zatem 40 zł, a nie 30 zł, jak uznał pełnomocnik

pozwanego.

Nie jest również trafne stanowisko skarżącego w kwestii obowiązku Sądu

wezwania pełnomocnika do uiszczenia brakującej opłaty. Pominął on bowiem,

że w dniu 19 kwietnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r.

o zmianie ustawy- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. z 2010 r., Nr 7, poz. 45), która zmieniła między innymi art. 112 u.k.s.c.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej, art. 112 u.k.s.c. w nowym brzmieniu

stosuje się z dniem wejścia w życie tej ustawy, a więc od dnia 19 kwietnia 2010 r.,

co oznacza, że ma on zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie.

W stanie prawnym obowiązującym przed zmianą powyższego przepisu,

przyjmowano w orzecznictwie, także w powołanej przez skarżącego uchwale Sądu

Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r. II UZP 4/10, że również strony

reprezentowane przez zawodowych pełnomocników, które nie uzyskały zwolnienia

od opłat sądowych, mają obowiązek wniesienia wymaganej opłaty dopiero na

wezwanie przewodniczącego.

Jednakże znowelizowana treść art. 112 ust. 3 u.k.s.c., eliminującego

expressis verbis zastosowanie w omawianej sytuacji procesowej art. 130 § 1 k.p.c.,

wskazuje, że ustawodawca przyjął odmienne rozwiązanie. Przepis art. 112 ust. 3

u.k.s.c. nie tylko bowiem wyznacza termin do uiszczenia opłaty w razie

prawomocnego

oddalenia

wniosku

ale jednocześnie

wyłącza

możliwość

o

zwolnienie

od

kosztów

wdrożenia

przez

sąd

sądowych,

postępowania

naprawczego przewidzianego w art. 130 § 1 k.p.c., co oznacza, że zawodowy

pełnomocnik powinien sam obliczyć i uiścić należną opłatę (porównaj między

innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 r. V CZ 30/11, z dnia

28 września 2011 r. I CZ 86/11, z dnia 9 listopada 2011 r. II CZ 88/11 i z dnia

2 marca 2012 r. II CZ 173/11, niepubl.).

Z tych przyczyn w rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo

odrzucił zażalenie bez uprzedniego wezwania pełnomocnika pozwanego do

uiszczenia właściwej opłaty od zażalenia, gdyż przepis art. 130 § 1 k.p.c. nie

miał zastosowania, natomiast miał zastosowanie art. 112 ust. 3 u.k.s.c., zgodnie

z którym pełnomocnik pozwanego miał obowiązek sam wyliczyć i uiścić należną

opłatę od zażalenia w terminie tygodniowym od dnia doręczenia mu odpisu

postanowienia Sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.

Ponieważ uiszczona przez niego w tym terminie opłata od zażalenia nie była

właściwa, Sąd Okręgowy miał obowiązek odrzucić zażalenie na podstawie art. 370

w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Wbrew stanowisku skarżącego, również w sytuacji,

gdy pełnomocnik uiścił opłatę błędnie obliczoną, nie ma podstaw do wdrażania

postępowania przewidzianego w art. 130 §

1 k.p.c., jeżeli w sprawie

ma zastosowanie art. 112 ust. 3 u.k.s.c.

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

jw