V CZ 47/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 47/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Mirosław Bączyk‎SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi T. C. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa I. K. i G. G. przeciwko I. C. i T. C. o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2015 r.,‎zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach‎z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt V ACz 104/15, 1) oddala zażalenie, 2) oddala wniosek adw. Z. K. o przyznanie ze Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Katowicach, postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie z powództwa I. K. i G. G. przeciwko I. C. i T. C. o zapłatę, odrzucił skargę pozwanego o wznowienie postępowania, zaś Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. oddalił zażalenie pozwanego wniesione na powyższe postanowienie. W kolejnej skardze o wznowienie postępowania, tym razem w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2014 r., pozwany wywodził, że nie był należycie reprezentowany w postępowaniu zakończonym tym postanowieniem, przez co został pozbawiony obrony swoich praw.

Ponadto wskazał nowe okoliczności, uzasadniające wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę uznając, że skarga zmierzająca do wzruszenia postanowienia Sądu drugiej instancji, którym oddalono zażalenie pozwanego, jest niedopuszczalna.Pozwany zażaleniem zaskarżył powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię, skutkiem czego przedwcześnie odrzucono skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 marca 2001 r. jako niedopuszczalną, bez wezwania pozwanego do jej uzupełnienia.

Zarzucił ponadto naruszenie art. 200 § 1 k.p.c. w związku z art. 405 k.p.c. poprzez zaniechanie wydania postanowienia o przekazaniu skargi do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, który wydał wyrok kończący postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Apelacyjny nie dopuścił się naruszenia wskazywanych w zażaleniu norm prawnych. Pozwany, skargą odrzuconą postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r., domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2014 r.

Przedmiotem tego postępowania było jedynie rozpoznanie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Zakres postępowania decydował zatem o właściwości sądu, nie było więc podstaw do przekazania skargi do rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Apelacyjny, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zwolniony był również z obowiązku wzywania skarżącego do dodatkowego uprawdopodobniania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach, czy też uzasadniających podstawy lub dopuszczalność wznowienia.

Z przepisu art. 399 k.p.c. jednoznacznie wynika, że można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, a wyłącznie na podstawie określonej w art. 4011 postępowanie może być wznowione również w razie zakończenia go postanowieniem. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodziła. Podkreślić należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego uwzględnienie może prowadzić do wzruszenia prawomocnego wyroku. Z tego względu wymogi formalne dotyczące jego wnoszenia są ściśle określone i nie ma podstaw do swobodnego rozumienia zasad określonych w procedurze cywilnej.

Zasadne zatem było odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, skoro nie dotyczyła postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem ani postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, ale postanowieniem sądu drugiej instancji, oddalającym zażalenie na postanowienie, którym odrzucono skargę o wznowienie postępowania niespełniającą wymogów formalnych. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika pozwanego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy zauważyć, że skoro środek zaskarżenia, wniesiony przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd, podlega, jako oczywiście bezzasadny, oddaleniu, to brak jest uzasadnienia dla przyznania mu od Skarbu Państwa, a więc ze środków publicznych, kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por.: postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, OSNC z 2008 r., nr 3, poz. 41, postanowienie SN z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 332/10, nie publ.). l.n