V CZ 47/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 47/07

POSTANOWIENIE

Dnia 29 maja 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa "E. " S.A. w W.

przeciwko J. B. i P. M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2007 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 26 lutego 2007 r.,

oddala zażalenie i przyznaje radcy prawnemu A. S. od

Skarbu Państwa - kasy Sądu Apelacyjnego kwotę 1.800 zł

powiększoną o podatek VAT w stawce 22% tytułem nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2007 r. odrzucił apelację

pozwanych J. B. i P. M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 grudnia 2006

r. oraz odmówił przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu ustanowionemu z

urzędu. W

uzasadnieniu

wskazał, że pozwani wnosząc apelację, w której

wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczyli na kwotę 132.977,77 zł, uiścili tylko

opłatę podstawową w kwocie 30 zł. Tymczasem postanowieniem z dnia 19

września 2006 r. zostali oni zwolnieni jedynie od opłaty od nakazu zapłaty. Skoro

w terminie do wniesienia apelacji nie złożyli wniosku o zwolnienie od obowiązku

ponoszenia dalszych kosztów sądowych, zobowiązani byli wraz z wniesioną

apelacją

uiścić

opłatę

stosunkową

stanowiącą

5%

wartości

przedmiotu

zaskarżenia. Nienależycie opłacona apelacja wniesiona przez profesjonalnego

pełnomocnika podlega

odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Sąd Apelacyjny uznał, że sporządzenie przez radcę prawnego apelacji

podlegającej

odrzuceniu

nie

jest

„udzieleniem

pomocy

prawnej”

usprawiedliwiającym przyznanie wynagrodzenia.

W

zażaleniu

przyznając, że

wniesionym

apelacja

na

powyższe

postanowienie

skarżący

-

nie została należycie opłacona - zarzucili Sądowi

Apelacyjnemu błędne zastosowanie art. 130 2 § 3 k.p.c. W ich ocenie istnieje

zasadnicza

różnica

pomiędzy

nienależytym

opłaceniem

apelacji,

a

jej

nieopłaceniem i tylko w tym drugim przypadku wymieniony przepis znajduje

zastosowanie. W sytuacji natomiast, kiedy apelacja jest nienależycie opłacona,

zastosowanie winien mieć art. 130 2 § 1 i 2 k.p.c.

Skarżący zakwestionowali również pogląd, że

działający w ich imieniu

radca prawny ustanowiony z urzędu nie spełnił wymogu „udzielenia pomocy

prawnej”. Zdaniem skarżących pełnomocnik sporządził i wniósł apelację

w zakreślonym przepisami terminie, a skuteczność wniesionej apelacji nie może

być jedynym kryterium oceny, czy udzielona została pomoc prawna.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nienależyte opłacenie pisma procesowego oznacza uiszczenie od pisma

opłaty niższej niż należna, tj. opłaty niższej od tej, której podlega pismo na

podstawie przepisów ustawy (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

27 października 2006 r., I PZ 18/06, nie publ.; z dnia 24 listopada 2006 r., III CZ

70/06, nie publ.). Z tego punktu widzenia nie jest istotne, czy zostanie wniesiona

jakakolwiek opłata, czy też żadna opłata nie zostanie wniesiona. Zarówno

w pierwszym jak i drugim przypadku pismo jest nienależycie opłacone.

Odmienne stanowisko skarżących nie

Prawidłowo zatem Sąd Apelacyjny

k.p.c.

- apelację

znajduje żadnego uzasadnienia.

odrzucił - z powołaniem się na art. 1302 § 3

wniesioną przez radcę

prawnego,

podlegającą

opłacie

w wysokości stosunkowej, obliczonej od wartości przedmiotu zaskarżenia, bez

wezwania do wniesienia tej opłaty.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, który skład

orzekający podziela, że radcy prawnemu (adwokatowi) nie przysługują koszty

pomocy prawnej udzielonej stronie z uchybieniem podstawowym zasadom

staranności i profesjonalizmu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

18 marca 1999 r., I CKN 1046/97, OSNC 1999, nr 10, poz. 178; postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., V CKN 387/01, nie publ.;

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2003 r., II CK 112/03, nie publ.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że sporządzenie

i wniesienie przez radcę prawnego apelacji, która następnie zostaje odrzucona, nie

może być uznane za udzielenie profesjonalnej pomocy prawnej. Tak ocenić należy

nie tylko sporządzenie apelacji, która nie zawiera wymaganych elementów

konstrukcyjnych, ale również wniesienie apelacji nienależycie opłaconej. W obu

przypadkach skutek jest taki sam – odrzucenie środka odwoławczego a limine.

Należy zważyć, że pełnomocnik strony pozwanej nie tylko nie zakwestionował faktu

nienależytego opłacenia apelacji, ale wręcz przyznał, że nieuiszczenie wymaganej

opłaty

było

następstwem

pomyłki.

Takie

działanie

niewątpliwie

uchybia

podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. k.p.c. oddalił zażalenie i przyznał radcy prawnemu

reprezentującemu skarżących z urzędu wynagrodzenie stosownie do art. 223

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., Nr

123, poz. 1059 ze zm.) oraz § 15 ust.1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 oraz § 12 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr163,

poz. 1349 ze zm.).

db