V CZ 46/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 46/07

POSTANOWIENIE

Dnia 29 maja 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w G.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w G.

o zapłatę

i z powództwa wzajemnego Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w G.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2007 r.,

zażalenia strony powodowej (pozwanej wzajemnej) na postanowienie Sądu

Apelacyjnego w […]

z dnia 20 lutego 2007 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. odrzucił apelację

powódki - pozwanej wzajemnej Spółdzielni Mieszkaniowej „K." w G. W

uzasadnieniu wskazał, że powódka nie uzupełniła w terminie tygodniowym braku

formalnego apelacji, poprzez przedłożenie odpisu pełnego z KRS celem wykazania,

że Prezes Zarządu M. W. i członek zarządu K. S. w dniu 3 lutego 2002 roku, tj. w

dniu udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu E. B., byli uprawnieni do

reprezentowania powódki - pozwanej wzajemnej. W konsekwencji Sąd Apelacyjny

na podstawie art. 373 k.p.c. apelację odrzucił. Niezależnie od powyższego Sąd

Apelacyjny wskazał, że przedmiotowa apelacja podlega odrzuceniu również ze

względu na jej nieopłacenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz.

1398 ze zm.; dalej: „u.k.s.c." ) końcówkę opłaty zaokrągla się w górę do pełnego

złotego. Skarżąca wnosząc apelację uiściła opłatę w kwocie 4678,72 zł, a więc bez

zaokrąglania jej w górę do pełnego złotego. Sąd drugiej instancji zobligowany jest

odrzucić apelację, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji

(art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 i 1302 § 3 k.p.c.).

Powódka - pozwana wzajemnie zaskarżyła powyższe postanowienie

w całości zarzucając naruszenie:

-

art. 373 w zw. z art. 368 § 1 i 126 § 1 i 3 k.p.c. przez przyjęcie,

że pełnomocnik powódki nie udokumentował należycie, iż pełnomocnictwo

zostało mu udzielone przez osoby uprawnione, a nieprzedłożenie odpisu

zupełnego KRS stanowi brak formalny skutkującym odrzucenie apelacji;

-

art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 10 i art. 13 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych przez przyjęcie, iż niezaokrąglenie do pełnej

złotówki należnej opłaty stosunkowej stanowi nieusuwalny brak formalny

skutkujący odrzucenie apelacji.

Wskazując na powyższe zarzuty powódka - pozwana wzajemnie wniosła

o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Obowiązkiem sądu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji jest zbadanie,

czy nie zachodzą przesłanki odrzucenia apelacji (art. 370 i art. 373 k.p.c.). Kontrola

ta obejmuje w szczególności sprawdzenie, czy apelacja jest dopuszczalna pod

względem podmiotowym, tj. czy została wniesiona przez uprawniony podmiot.

W przypadku gdy podmiot uprawniony do wniesienia apelacji działa przez

pełnomocnika (art. 86 k.p.c.), zakresem kontroli sądu objęte jest umocowanie

pełnomocnika do działania w imieniu reprezentowanego. Jeżeli apelację wnosi

pełnomocnik

reprezentujący

osobę

prawną,

sąd

bada

zarówno

treść

pełnomocnictwa, tj. czy pełnomocnik jest uprawniony do wniesienia apelacji, jak

również, czy zostało ono skutecznie udzielone, tj. przez osobę (osoby) działające

w charakterze ustawowego lub statutowego organu osoby prawnej, uprawnionego

do udzielenia takiego pełnomocnictwa. Dla wykazania stosownego umocowania

nie jest wystarczające przedstawienie samego dokumentu pełnomocnictwa.

Skarżąca

nie

kwestionowała

faktu

nieprzedstawienia

dokumentów

potwierdzających, że osoby podpisane na dokumencie pełnomocnictwa z dnia

3 lutego 2002 r. udzielonego radcy prawnemu E. B. faktycznie pełniły w powyższej

dacie funkcje prezesa zarządu i członka zarządu, tj. że były uprawnione do

udzielenia pełnomocnictwa. Podniosła natomiast, iż w toku dotychczasowego

postępowania prawidłowość umocowania działającego w jej imieniu pełnomocnika

nie budziła zastrzeżeń ze strony Sądów obu instancji. Odnosząc się do tej

argumentacji stwierdzić należy, że nie może ona skutecznie podważać stanowiska

Sądu drugiej instancji. Fakt podejmowania czynności procesowych za stronę przez

pełnomocnika, który nie wykazał do tego umocowania, nie stanowi dostatecznej

podstawy do przyjęcia, że umocowanie takie rzeczywiście istnieje. Skoro zatem

dostrzeżony przez Sąd Apelacyjny brak formalny apelacji nie został usunięty w

wyznaczonym terminie, odrzucenie tego środka odwoławczego było w pełni

usprawiedliwione (art. 373 k.p.c.).

Błędny jest też pogląd skarżącej upatrujący w obowiązku zaokrąglenia

wymaganej opłaty do pełnej złotówki jedynie operacji finansowo-księgowej, której

pominięcie może być konwalidowane na podstawie art. 16 u.o.k. s.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP

83/06 (nie publ.) wskazał, że przewidziane w art. 21 u.k.s.c. wymaganie

zaokrąglenia opłaty jest oczywiste i ostatecznie kształtuje fiskalny obowiązek strony

wnoszącej opłatę stosunkową, a także - w sytuacji określonej w art. 19 u.k.s.c. opłatę stałą. Opłaty te stanowią obligatoryjne świadczenie publicznoprawne.

Obowiązek ich uiszczenia musi być respektowany zarówno przez stronę, jak i sąd

jako organ stosujący prawo. Kwota uzupełniająca opłatę zawsze jest jej częścią.

W konsekwencji dopłata przewidziana w art. 21 u.k.s.c. jest opłatą sądową.

Przepis nakładający na obywatela publicznoprawny obowiązek fiskalny nie ma

„technicznego" charakteru, lecz nawiązuje do wymagania określonego w art. 84

Konstytucji, nakazującego nałożenie ciężarów i świadczeń publicznych jedynie

w drodze ustawy. Art. 21 u.k.s.c. określa zatem sposób obliczenia opłaty sądowej

oraz kształtuje jej ostateczny wymiar. W konsekwencji, skoro omawiana dopłata

jest składnikiem opłaty sądowej, to jej nieuiszczenie przesądza o nienależytym

uiszczeniu opłaty sądowej i powoduje skutki z tym związane. Skład orzekający

w pełni podziela stanowisko wyrażone w przytoczonej uchwale.

Stojąc na gruncie powyższego zapatrywanie zgodzić się trzeba z oceną

Sądu drugiej instancji, że apelacja wniesiona przez pełnomocnika w osobie radcy

prawnego, bez spełnienia obowiązku zaokrąglenia w górę wyliczonej opłaty

stosunkowej do pełnego złotego, podlega odrzuceniu (art. 130 2 § 3 k.p.c. w związku

z art. 21 u.k.s.c.).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c.

w związku z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie.

db