V CZ 40/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 40/09

POSTANOWIENIE

Dnia 10 września 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa P.S.

przeciwko Gminie W.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 września 2009 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt [...]),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę

kasacyjną powoda P.S. od wyroku tego Sądu z dnia 15 stycznia 2009 r., jako

niedopuszczalną w świetle uregulowań art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. Sąd orzekający

uznał, że rozpoznawana sprawa - dotycząca ustalenia, czy powód wstąpił w

stosunek najmu lokalu mieszkalnego – mieści się w definicji spraw „o czynsz

najmu”, które wyłączone zostały z zakresu skargi kasacyjnej, niezależnie od

wartości przedmiotu sporu.

W zażaleniu powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 3986

§ 2 k.p.c. oraz art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego

według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że przedmiotem sprawy o ustalenie

wstąpienia w stosunek najmu jest nabycie praw do lokalu, a nie czynsz najmu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powód ma rację, że zawarty w art. 3982 katalog spraw, w których skarga

kasacyjna jest niedopuszczalna, jest przepisem o charakterze wyjątku od

przewidzianej w art. 3981 § 1 k.p.c. reguły, że od prawomocnych wyroków sądu

drugiej instancji oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo

umorzenia postępowania, kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga

kasacyjna. Przepisy wyjątkowe muszą być wykładane w sposób ścisły. W sytuacji,

kiedy wyłączenie przewidziane w art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. dotyczy spraw o czynsz

najmu, odrzucenie skargi kasacyjnej byłoby uzasadnione jedynie wówczas, kiedy

sprawa dotyczyłaby obowiązku płacenia czynszu, jego wysokości czy istnienia

zobowiązań z tego tytułu. Skarga kasacyjna musiałaby kwestionować trafność

rozstrzygnięcia o żądaniu zasądzenia należności z tytułu czynszu, o żądaniu

ustalenia obowiązku jego płacenia bądź o żądaniu ukształtowania zakresu

obowiązku czynszowego. Jeśli natomiast sprawa i złożona skarga dotyczy

wstąpienia przez powoda w stosunek najmu, a zatem ustalenia, czy stał się on

nową stroną umowy najmu, to jej zakres jest szerszy i nie ogranicza się tylko do

czynszu jako jednego z obowiązków (świadczeń) składających się na treść tego

zobowiązania, lecz obejmuje jego całość. Sprawa niniejsza nie może być w tej

sytuacji uznana za sprawę o czynsz najmu. Wbrew przekonaniu Sądu

Okręgowego, taki pogląd nie został także wyrażony w powołanym przez ten Sąd

postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1998 r. (II CKN 587/97,

OSNC

1998/12/213).

Przeciwnie,

Sąd

Najwyższy,

odrzucając

kasację

z powołaniem się na treść obowiązującego wówczas art. 393 pkt 3 k.p.c.

(zawierającego analogiczne wyłączenie kasacji w sprawach o czynsz najmu),

wskazał wyraźnie, iż „powodowie domagali się w tej sprawie ustalenia,

że zobowiązani są do płacenia czynszu regulowanego, a więc czynszu najmu

w wysokości ustalonej w sposób określony w ustawie z dnia 2 lipca 1994 r.

o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509

ze zm.)”, wobec czego „sprawa ta jest w istocie sprawą o czynsz najmu”.

Nie zachodziła zatem podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej, którą

powołał Sąd Okręgowy. Niemniej rozstrzygnięcie tego Sądu odpowiada prawu,

ponieważ występuje inna przyczyna uniemożliwiająca skuteczne wniesienie skargi

kasacyjnej przez powoda. Sprawa, której przedmiot stanowi ustalenie wstąpienia

w stosunek najmu jest sprawą o prawa majątkowe (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., II CZ 82/02, nie publ.). Zaskarżalność

tego rodzaju spraw ograniczona jest przez zastosowanie kryterium wartościowego.

Zgodnie z treścią art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna

w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. W rozpatrywanym wypadku nie została

osiągnięta ustawowa granica zaskarżalności skargą kasacyjną, wartość przedmiotu

zaskarżenia wynosi bowiem 450 zł.

W konsekwencji zażalenie powoda należało oddalić (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.

w zw. z art. 39814 k.p.c.).