V CZ 40/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 40/04

POSTANOWIENIE

Dnia 21 maja 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

SSN Barbara Myszka

w sprawie z wniosku PPH "W." Spółki z o.o. w G.

o otwarcie postępowania układowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2004 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 17 lutego 2004 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 września 2003 r. Sąd Rejonowy oddalił podanie

P.P.H. „W.” Sp. z o.o. w G. o otwarcie postępowania układowego. Zażalenie Spółki

na to postanowienie Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z dnia 26 listopada

2003 r. Postanowienie Sądu Okręgowego Spółka zaskarżyła kasacją, którą Sąd ten

odrzucił jako niedopuszczalną. W zażaleniu na to postanowienie Spółka zwalcza

stanowisko Sądu Okręgowego jakoby od postanowienia Sądu drugoinstancyjnego

oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, oddalającego

podanie o otwarcie układu, kasacja nie przysługiwała. Wniosek zawarty w zażaleniu

wyraża wobec tego oczekiwanie uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 24 § 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia

24 października 1934 r. – Prawo o postępowaniu układowym, na postanowienie

uwzględniające podanie o otwarcie postępowania układowego nie ma zażalenia.

W zdaniu drugim przepis ten stanowi, że na postanowienie sądu drugiej instancji

oddalające takie podanie oraz umarzające postępowanie służy kasacja. Na tle

takiej redakcji przepisu nasuwa się podstawowe pytanie, czy sąd drugoinstancyjny

w ogóle może oddalić podanie o otwarcie układu, także orzekając reformatoryjnie.

Na tak postawione pytanie odpowiedź może być tylko negatywna. Jeżeli bowiem

zaskarżeniu podlega tylko postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające

podanie o otwarcie układu, to sąd drugiej instancji poddaje kontroli tylko zasadność

oddalenia podania. Jeżeli wobec tego podziela stanowisko sądu pierwszej instancji

to oddala zażalenie. W przeciwnym wypadku może natomiast orzec o otwarciu

układu. Oznacza to, iż użyte art. 24 § 3 zd. 2 wyrażenie „Na postanowienie sądu

drugiej instancji oddalające takie podanie” należy odczytywać jako odnoszące się

do postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie

o oddaleniu podania o otwarcie układu.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie podziela stanowiska Sądu

Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2002 r., I CK 118/02

(OSNC 2003/6/87), według którego kasacja przysługuje tylko na postanowienie

sądu drugiej instancji oddalające podanie o otwarcie postępowania układowego.

Taką też ocenę Sąd Najwyższy zdaje się wyrażać w postanowieniu z dnia 18

kwietnia 2002 r. II CZ 24/02 (nie publ.) zauważając w uzasadnieniu, że „art. 24 § 3

zd. 2 p.p.u. dopuszcza skargę kasacyjną nie tylko na postanowienie w przedmiocie

oddalenia podania o otwarcie postępowania układowego…”. Zwrot „w przedmiocie”

należy uznać jako odstępstwo o ścisłej wykładni językowej powołanego przepisu

i w konsekwencji obejmującego postanowienie sądu drugiej instancji oddalające

zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające podanie o otwarcie

układu. Tylko tak rozumiane omawiane uregulowanie oddaje mu właściwy sens.

Z tych wszystkich względów i na zasadzie art. 39319 i 386 § 3 k.p.c. należało

orzec jak w sentencji.

er