V CZ 4/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 4/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Z. S. i I. S.

o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego

Sądu Gospodarczego w C.

z dnia 31 lipca 2009 r.,

w sprawie z powództwa B. S.

przeciwko Z. S. i I. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 marca 2011 r.,

zażalenia Z. S. i I. S. na postanowienie Sądu Okręgowego

w C.

z dnia 10 grudnia 2010 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

I. S. i Z. S. wnieśli cztery skargi o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem reformatoryjnym Sądu Okręgowego w C. wydanym w

sprawie V Ga 46/09, które otrzymały sygnatury V Ga 76/10, V Ga 77/10/ V Ga

78/10, V Ga 79/110, wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i

wstrzymanie wykonania wyroku na podstawie art. 414 k.p.c. Wymienione skargi

zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2010 r. zostały połączone do łącznego

rozpoznania.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w C. oddalił zawarte we

wspomnianych skargach o wznowienie postępowania wnioski o zwolnienie od

kosztów sądowych i wstrzymanie wykonalności wyroku.

Od tego postanowienia I. S. i Z. S. wnieśli – sporządzone osobiście –

zażalenie

z

wnioskiem

o

zmianę

zaskarżonego

postanowienia

co

do

rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i uwzględnienie

wniosków o zwolnienie ich od kosztów sądowych w całości oraz o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia oddalającego wnioski o

wstrzymanie wykonalności wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo

to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed

Sądem Najwyższym, podejmowanym przed sądem niższej instancji. Przepisu

przytoczonego paragrafu pierwszego nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie

od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy

stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest

sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych,

a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat,

radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 87 1 § 2

k.p.c.).

W świetle przytoczonego art. 871 k.p.c. nie ulega wątpliwości, że wniesienie

zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do

wstrzymania wykonalności wyroku na podstawie art. 414 k.p.c. wymaga – pomijając

kwestię jego dopuszczalności pod względem przedmiotowym (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 5 grudnia 1990 r., III CZP 64/90, OSNC 1991, nr 5-6, poz. 61)

– zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego, ponieważ wspomniane

zażalenie nie należy do kategorii czynności procesowych, niewymagających

zastępstwa strony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przez adwokata lub

radcę prawnego. Zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o wstrzymanie

wykonalności wyroku podlega zatem odrzuceniu z powodu niezachowania

przymusu adwokacko-radcowskiego (art. art. 373 w związku z art. 3941 § 3 i art.

39821 k.p.c.).

Obowiązującego przed Sądem Najwyższym zastępstwa stron przez

adwokatów lub radców prawnych nie stosuje się natomiast – zgodnie z art. 871 § 2

k.p.c. – w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący mogli zatem

zażalenie na postanowienie w części oddalającej ich wnioski o zwolnienie od

kosztów wnieść osobiście. Nie oznacza to jednak, że to zażalenie jest

dopuszczalne pod względem przedmiotowym. W orzecznictwie przyjmuje się

bowiem, że postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie należy

do postanowień, od których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009 r., II PZ 14/09,

niepubl.). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela ten kierunek wykładni

art. 3941 k.p.c. To oznacza, że również zażalenie na postanowienie w części

oddalającej wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych podlega odrzuceniu jako

niedopuszczalne (art. 373 w związku z art. 3941 i art. 39821 k.p.c.).

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia.