V CZ 39/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 39/10

POSTANOWIENIE

Dnia 18 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Fundacji „C.(...)”

w J. w likwidacji

o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta

Miasta J.

przeciwko Fundacji „C.(...)” w J. w likwidacji

o zapłatę,

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r.,

sygn. akt I ACa (…)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2010 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lutego 2010 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie i zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. odrzucił skargę

pozwanej Fundacji „C.(...)” o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem tego Sądu z dnia 11 grudnia 2002 r., oddalającym jej apelację od wyroku

Sądu Okręgowego w J. z dnia 9 lipca 2002 r., uwzględniającego powództwo Skarbu

Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta J. o zapłatę należności z tytuły

użytkowania wieczystego, jako wniesioną po upływie przepisanego terminu (art. 410 § 1

k.p.c.).

Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga została wniesiona 15 stycznia 2010 r., a

więc po upływie pięcioletniego terminu liczonego od uprawomocnienia się zaskarżonego

wyroku, przy czym nie została ona oparta ani na podstawie pobawienia skarżącej

możności działania, ani na podstawie związanej z jej nienależytą reprezentacją (art. 408

k.p.c.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana wniosła o jego uchylenie,

podnosząc zarzuty naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. oraz art. 5 k.c.

przez pominięcie - jako okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania konieczności wyeliminowania z obrotu wyroku rażąco naruszającego prawo, a także art.

401 pkt 2 w związku z art. 408 k.p.c. przez nieuwzględnienie faktu, że w postępowaniu

objętym skargą pozwana nie była należycie reprezentowana.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie

postępowania sąd ma obowiązek skontrolować, czy spełnione zostały konieczne

warunki umożliwiające przeprowadzenie takiej oceny. Jednym z takich warunków jest

wniesienie skargi w przepisanym terminie. Na tym wstępnym etapie postępowania,

przewidzianym w art. 410 k.p.c., sąd nie ocenia zasadności skargi ani trafności

powołanej w niej podstawy.

Zgodnie z art. 407 § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie

trzech miesięcy, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się

o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak

należytej reprezentacji – od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ

lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga nie może być jednak skutecznie wniesiona po

upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, z wyjątkiem wypadku, gdy strona

była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana (art. 408

k.p.c.).

Skarżąca w skardze o wznowienie postępowania powołała się na wyrok Sądu

Rejonowego w J. z dnia 14 grudnia 2009 r., który – w jej ocenie – zaświadcza, że w

okresie objętym zaskarżonym wyrokiem nie była użytkownikiem wieczystym. Tak

sformułowana podstawa wznowienia postępowania odpowiada formalnie podstawie

określanej w art. 403 § 2 k.p.c. Stwierdzenie to ma kluczowe znaczenie dla oceny

podniesionych w zażaleniu zarzutów.

Dokonując badania zachowania terminu do wniesienia skargi - w ramach jej

wstępnego badania – sąd ocenia spełnienia tego warunku wyłącznie przez pryzmat

wskazanej w skardze podstawy wznowienia. Termin do wniesienia skargi uregulowany

został bowiem w ścisłym powiązaniu z podstawą wznowienia, zaś sąd wznowieniowy

jest – jak to wynika z art. 412 § 1 k.p.c. - związany granicami podstaw wznowienia i nie

może brać pod uwagę podstaw nie wskazanych w skardze (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 6 grudnia 2005 r. I CZ 138/05, niepubl.).

Sąd Apelacyjny, badając zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie

postępowania, nie był zatem władny rozważyć, czy skarżąca była pozbawiona możności

działania lub nie była należycie reprezentowana. Nie mógł też – z uwagi na wskazany

wyżej ściśle określony zakres wstępnego badania skargi - dokonać oceny zaskarżonego

wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem i zasadami współżycia

społecznego. Trzeba przy tym podkreślić, że wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy

prawa materialnego nie może być kwalifikowana jako ustawowa podstawa wznowienia

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2007 r., V CZ 25/27, niepubl.).

Podniesione w zażaleniu zarzuty, oparte na odmiennym założeniu, nie mogły

więc wywrzeć zamierzonego skutku.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 394 1 § 3 w związku z art.

39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.