V CZ 31/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 31/13

POSTANOWIENIE

Dnia 10 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

przeciwko M. Sp. z o.o. w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2013 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 8 kwietnia 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek

pozwanego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi

kasacyjnej i odrzucił tę skargę na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. z uwagi na

nieuzupełnienie jej braków formalnych w terminie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyny, którymi pozwany wykazywał brak

swojej winy w uchybieniu terminu, nie są wystarczające, aby usprawiedliwić

opóźnienie w wykonaniu zarządzenia o uzupełnieniu braków skargi. Zaznaczył,

że obowiązkiem pozwanego było jedynie dostarczenie jednego odpisu skargi

kasacyjnej, co wymagało wydrukowania jej kopii lub wykonania kserokopii.

Tego rodzaju czynności nie uniemożliwiała choroba małoletniego dziecka

pełnomocnika pozwanego, która ujawniła się na kilka dni przed upływem terminu do

uzupełnienia braków i była jedynie przeziębieniem. Sąd uznał, że nie zostało

wykazane, iż pełnomocnik wykonywał osobiście piecze nad chorym dzieckiem.

Poza tym choroba dziecka, nie była w jego ocenie, zdarzeniem nagłym,

uniemożliwiającym pełnomocnikowi pozwanego podjęcie działań osobiście lub

z pomocą innych osób. Konsekwencją uzupełnienia braków po terminie była

nieskuteczność tej czynności.

Pozwany w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej

wniósł o uchylenie tego postanowienia i o rozpoznanie na podstawie art. 380 k.p.c.

w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. wniosku o przywrócenie terminu do

wniesienia skargi kasacyjnej. Podniósł, że konieczność sprawowania przez matkę

opieki nad pięcioletnim chorym dzieckiem jest oczywista i wyprzedza obowiązki

zawodowe, szczególnie, jeśli jest rodzicem sprawującym opiekę samotnie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Mimo, że skarżący wniósł o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy wniosku

o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a nie

o rozpoznanie niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Sądu Apelacyjnego,

do czego uprawnia go art. 380 k.p.c. stosowany odpowiednio w postępowaniu

kasacyjnym, niewątpliwie chodziło mu o złożenie tego drugiego wniosku,

a niedokładność nie utrudnia odczytania właściwej treści żądania.

Rozpoznanie postanowienia nie potwierdza jednak zarzutów o jego

nieprawidłowości. Nie kwestionując konieczności zapewnienia pięcioletniemu

dziecku przez matkę opieki w okresie przeziębienia, nie można jednak

abstrahować od realiów życia, które – ze względu na wielorakie możliwości

łączności i przekazu informacji oraz dokumentów – pozwalają obecnie bez

opuszczania mieszkania przesłać drogą elektroniczną dokument, który inna

osoba przetworzy w formę papierową i wyekspediuje. Pełnomocnik – jeśli nie był

w stanie zapewnić dziecku nawet na krótki czas opieki innej osoby (chociażby

ojca, którego spotkania z córka wyznaczony były na jeden z dni choroby) - mógł

skorzystać z pomocy pracowników pozwanego lub – jak to czynił w toku

postępowania – wyręczyć się aplikantem adwokackim, ewentualnie inną osobą

przy powieleniu i wysyłce pisma. Ocena, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez

winy, czy też z przyczyn zawinionych przez stronę (jej pełnomocnika) zawsze

musi być przeprowadzana w konkretnych okolicznościach, z uwzględnieniem

charakteru czynności, która miała być terminowo wykonana, rodzaju przeszkód

i stopnia utrudnienia wykonania obowiązku, jaki z nich wynikał. Dopiero

stwierdzenie, że poziom trudności był tego rodzaju, iż racjonalnie i z wysoką

dbałością postępująca osoba nie mogła ich pokonać, uprawnia do wniosku,

że do uchybienia doszło bez jej winy. W rozpatrywanym wypadku wykonanie

obowiązku dosłania brakującego odpisu skargi było możliwe do wykonania.

W związku z tym nie jest już konieczne wdawanie się w rozważania, czy wniosek

o przywrócenie terminu był prawidłowo sformułowany i odnoszenie się do

spornego w orzecznictwie zagadnienia, czy w wypadku niedotrzymania terminu

do uzupełnienia braków lub uiszczenia opłaty od środka zaskarżenia strona

powinna domagać się przywrócenia terminu do wniesienia tego środka, czy też

może wnioskować o przywrócenie jej terminu do dokonania uzupełnienia

(por. reprezentujące jeden i drugi pogląd postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 22 lutego 2006 r., III CZ 4/06, Lex nr 200847; z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ

44/08, OSNC-ZD 2009/2/55, czy z dnia 11 stycznia 2008 r., V CZ 121/07,

Lex nr 477620).

Skoro

nie

zachodziły

przesłanki

uzasadniające

podważenie

postanowienia Sądu Apelacyjnego o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu,

zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, oparte jedynie na

twierdzeniu, że odmowa przywrócenia terminu nie była słuszna, musiało zostać

oddalone (art. 39814 w zw. z art. 394 1 § 2 k.p.c.).

es