V CZ 30/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 30/12

POSTANOWIENIE

Dnia 9 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku M. S.

przy uczestnictwie M. L.

o podział majątku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 sierpnia 2012 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie w zakresie punktu II postanowienia

Sądu Okręgowego

z dnia 8 grudnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r., uwzględniając

apelację wnioskodawczyni, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29

lipca 2011r. w sprawie o podział majątku wspólnego w ten sposób, że ustalił, iż w

skład

majątku

wspólnego

uczestników

postępowania

dodatkowo

wchodzi

równowartość 825,12 jednostek uczestnictwa AEGON Otwartego Funduszu

Emerytalnego w kwocie 23.870,72 zł, łączna wartość wszystkich składników

majątkowych wynosi 53.487,77 zł, przyznał uczestnikowi postępowania M. L.

równowartość 825,12 jednostek uczestnictwa AEGON Otwartego Funduszu

Emerytalnego, a łączną wartość przyznanych mu składników majątkowych określił

na kwotę 49.017,77 zł, w miejsce kwoty 25.147,05 zł, zasądził od uczestnika

postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 9.092,63 zł tytułem dopłaty i

rozliczenia nakładów, płatną w terminie do 31 stycznia 2012 r. wraz z ustawowymi

odsetkami w razie opóźnienia w płatności oraz zasądził od uczestnika

postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1100 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego.

Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej Sąd

Okręgowy wskazał art. 520 § 1 k.p.c. Przyjął, że uczestnicy postępowania są

w równym stopniu zainteresowani wynikiem sprawy o podział ich majątku

wspólnego, co uzasadnia obciążenie w równych częściach kosztami postępowania

i zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni zwrotu połowy uiszczonej opłaty sądowej.

Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższe orzeczenie w części rozstrzygającej

o

kosztach

postępowania

apelacyjnego.

Zarzucając

naruszenie

prawa

procesowego, tj. art. 520 §1 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie oraz niezastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 i art. 98

k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosku co do zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego w pełnej wysokości, wniosła o zmianę postanowienia poprzez

zasądzenie od uczestnika postępowania na jej rzecz kwoty 2200 zł oraz kosztów

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył:

Samodzielną

regulację

prawną

dotyczącą

orzekania

o

kosztach

postępowania w sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, aktualną

także w postępowaniach odwoławczych, zawiera art. 520 k.p.c.. Odstępuje ona od

zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, zwrotu kosztów celowego dochodzenia

praw lub celowej obrony

i oparta jest na regule samodzielnego ponoszenia

kosztów związanych z udziałem w sprawie przez każdego uczestnika (§ 1). Wyjątki

od niej, obejmujące sytuacje w których zachodzi sprzeczność interesów, różne

zainteresowanie wynikiem postępowania lub niesumienne bądź oczywiście

niewłaściwe zachowanie stron, wskazane są w § 2 i § 3 cyt. przepisu.

Orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, że w tzw. sprawach działowych,

do jakich należą sprawy o podział majątku wspólnego, nie zachodzi sprzeczność

interesów, niezależnie od tego jaki dana strona zgłasza wniosek co do sposobu

podziału i jakie stanowisko zajmuje w sprawie. W takich postępowaniach strony są

również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy

w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011r., III CZ 46/10, OSNC

2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16

września 2011r., IV CZ 40/11, nie publ., i in.).

Dla wykazania, że zachodzą

szczególnie uzasadnione przyczyny uzasadniające poczynienie wyjątku od tej

reguły

wnioskodawczyni

powinna

przedstawić

okoliczności

umożliwiające

dokonanie takiej oceny. Nie jest wystarczające odwołanie się do uwzględnienia

wniesionego

środka

odwoławczego,

zwłaszcza

że

przyczyną

wydania

postanowienia reformatoryjnego było pominięcie przez Sąd pierwszej instancji

ustalenia prawidłowej liczby i wartości jednostek uczestnictwa AEGON Otwartego

Funduszu Emerytalnego, a nie zatajenie tej okoliczności lub inne niewłaściwe

postępowanie uczestnika postępowania. W postępowaniu apelacyjnym uczestnik

postępowania zachowywał ponadto całkowitą bierność i nie kwestionował

zasadności apelacji.

Z tych względów, prawidłowym sposobem rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania odwoławczego powinno być obciążenie wnioskodawczyni poniesioną

opłatą w całości na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.. Dokonaniu zmiany rozstrzygnięcia

w tym przedmiocie sprzeciwia się jednak zasada reformationis in peius (art. 384

w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest

oparte na uzasadnionych podstawach i na mocy art. 394 1 § 3 w zw. z art. 39814

k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.