V CZ 3/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 3/09

POSTANOWIENIE

Dnia 11 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa G.K. i Z.K.

przeciwko A.F. i G.F.

o wydanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 lutego 2009 r.,

zażalenia pozwanych A.F. i G.F.

na postanowienie Sądu Okręgowego w C.

z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił

skargę kasacyjną pozwanych od wyroku tego Sądu z dnia 2 października 2008 r.

stwierdzając, że skarga ta jest niedopuszczalna ze względu na zbyt niską wartość

przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 2 k.p.c.). Uznano, że wartość przedmiotu

zaskarżenia w sprawie o wydanie nieruchomości należy obliczać na podstawie art.

233 k.p.c., zaś bez znaczenia jest kwota wynikają z zarzutu zatrzymania.

W zażaleniu na to postanowienie pozwani wnieśli o uchylenie zaskarżonego

postanowienia, wyrażając zapatrywanie, że dla oceny dopuszczalności wniesienia

skargi kasacyjnej znaczenie powinna mieć wartość nieruchomości. Wskazali, że

wartość szacunkowa nieruchomości, której wydania żądają powodowie wynosi

około 300.000 zł. Zakwestionowano regulację art. 232 k.p.c., która to, zdaniem

skarżących, uniemożliwia ochronę i korzystanie z prawa przez stronę pozwaną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z dnia 2 października 2008 r. zmienił

zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w M. w ten sposób, że nakazał pozwanym

G.F. i A.F. opuścić i wydać powodom pomieszczenia budynku mieszkalnego na

nieruchomości położonej w M. przy ulicy S. pod warunkiem zapłaty przez powodów

solidarnie na rzeczy pozwanych kwoty 54.629 zł. W skardze kasacyjnej pozwani nie

kwestionowali zasadności orzeczenia w przedmiocie nakazania opróżnienia lokalu,

lecz kwestionowali wysokość kwoty poczynionych nakładów. Domagali się zapłaty,

z tytułu prawa zatrzymania, kwoty 155.952 zł.

Należy

zwrócić

uwagę

na

występujący

zarówno

w doktrynie,

jak

i w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że jeżeli pozwany, po wyroku

nakazującym wydanie nieruchomości za równoczesnym uiszczeniem przez powoda

pewnej kwoty na podstawie art. 461, 496 czy 496 k.c., godzi się z orzeczeniem

nakazującym wydanie nieruchomości, zaś w środku zaskarżenia (apelacji, skardze

kasacyjnej) domaga się jedynie uzależnienia wykonania eksmisji od zapłacenia mu

wyższej kwoty, to wartością przedmiotu zaskarżenia jest różnica pomiędzy sumą,

której zwrotu domaga się pozwany w związku z przysługującym mu prawem

zatrzymania, a sumą podaną w zaskarżonym wyroku. Należy jednak w tym

wypadku poczynić zastrzeżenie, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być

wyższa niż wartość przedmiotu sporu (zob. orzeczenie SN z dnia 4 stycznia

1961 r., 2 CO 27/60, OSN 1961, z. 4, poz. 128). Zastrzeżenie to tłumaczy się

oczywistym stwierdzeniem, że sprawa nie przestaje być sprawą o eksmisję.

Zgodnie z art. 232 k.p.c. w sprawach o wydanie nieruchomości posiadanej

bez tytułu prawnego lub na podstawie innego niż najem lub dzierżawa wartość

przedmiotu sporu oblicza się przyjmując, stosownie do rodzaju nieruchomości

i sposobu korzystania z niej, sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi

najmu lub dzierżawy należnemu od danego rodzaju nieruchomości. Przepis ten

wszedł w życie z dniem 2 marca 2006 r. (dodany przez art. 126 pkt 2 ustawy z dnia

28 listopada 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167,

poz. 1398 ze zm.). Od wskazanej daty należy stosować ten przepis w celu

obliczenia wartości przedmiotu sporu, także w już toczących się sprawach

o wydanie nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego albo na podstawie tytułu

innego niż najem lub dzierżawa (por. postanowienie SN z dnia z dnia

19 października 2007 r., l CZ 117/07, OSNC-ZD 2008 B, poz. 51).

Z dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że

pozwani byli samoistnymi posiadaczami spornej nieruchomości. Zamieszkiwali

w budynku mieszkalnym za pozwoleniem właścicielki, która nie sprzeciwiała się

dokonywaniu nakładów na tę nieruchomość. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie,

w której żądanie dotyczyło wydania lokalu zajmowanego na podstawie użyczenia,

do określenia wartości przedmiotu sporu i wartości przedmiotu zaskarżenia

zastosowanie ma art. 232 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 13 lipca 2007 r.,

III CSK 161/07, niepubl.). Określenie tej wartości jest niezależne od faktycznej

wartości całej nieruchomości.

W piśmie z dnia 30 czerwca 2008 r. wartość przedmiotu sporu została

określona przez pozwaną na kwotę 500 zł miesięcznie. Zaznaczono, że „kwota ta

obejmuje czynsz za pomieszczenia w budynku mieszkalnym oraz czynsz za

pomieszczenia gospodarcze zajmowane przez pozwaną. (...) Suma tego czynszu

za okres trzech miesięcy wynosi 1.500 zł".

Należy zatem uznać, że wprawdzie wartość przedmiotu zaskarżenia,

obliczona jako różnica pomiędzy sumą, której zwrotu domagają się pozwani

w związku

z przysługującym

im prawem

zatrzymania, a sumą podaną

w zaskarżonym wyroku, wynosiłaby 101.323 zł, to jednak nie może ona

przewyższać wartości przedmiotu sporu obliczonej na podstawie art. 23 2 k.p.c.,

która wynosi 1.500 zł.

Zgodnie z art. 3982 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna

w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Oznacza to, że ze względu na unormowanie

zawarte w art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie nie

przysługuje.

Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.).