V CZ 27/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 27/08

POSTANOWIENIE

Dnia 8 maja 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Antoni Górski

w sprawie z powództwa "W.(...)" Spółki z o.o. w W.

przeciwko "M.(...)" Spółce z o.o. w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2008 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia

2008 r., sygn. akt I ACz (…),

I

oddala zażalenie w części dotyczącej odrzucenia sprzeciwu od nakazu

zapłaty, a w pozostałym zakresie zażalenie odrzuca;

II

zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 24 października 2007 r. i odrzucił sprzeciw pozwanego

wniesiony od nakazu zapłaty. Postanowieniem z dnia 24 października 2007 r.

przekazano sprawę do rozpoznania innemu sądowi właściwemu miejscowo. Sprzeciw

został wniesiony przez dłużnika od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu

upominawczym w dniu 25 września 2007 r. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r.

zostało wydane w wyniku złożenia zażalenia strony powodowej na postanowienie

o przekazaniu sprawy z dnia 24 października 2007 r., w którym podnoszono, że zarzut

niewłaściwości miejscowej nie mógł być w ogóle badany przez Sąd Okręgowy z tej racji,

gdyż został zgłoszony w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a sprzeciw ten - w świetle art.

4798a § 5 k.p.c.- powinien zostać odrzucony z powodu naruszenia postanowień art. 4799

§ 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko w zaskarżonym postanowieniu.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pozwany zarzucił naruszenia

art. 4798a § 5 k.p.c.; wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenia

zażalenia strony powodowej, ewentualnie – o jego zmianę i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Skarżący podnosił, że nie istniały

usprawiedliwione podstawy do odrzucenia sprzeciwu, mimo doręczenia odpisu

sprzeciwu bezpośrednio stronie powodowej z pominięciem Sądu (art. 479 9 § 2 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana zgłosiła zarzut niewłaściwości

miejscowej, przy czym sprzeciw ten złożono w jednym egzemplarzu, a odpis sprzeciwu

pełnomocnik strony pozwanej przesłał bezpośrednio pełnomocnikowi strony pozwanej.

Powstała zatem kwestia, czy sprzeciw został w ogóle skutecznie wniesiony.

Zgodnie z art. 4799 § 2 k.p.c. sprzeciw od nakazu zapłaty należy złożyć z

odpisem dla strony przeciwnej. W przepisie tym zawarto odstępstwo od reguły zawartej

w art. 4799 § 1 k.p.c., zgodnie z którą strona reprezentowana przez zawodowego

pełnomocnika jest obowiązana doręczać odpisy pism procesowych z załącznikami

bezpośrednio stronie przeciwnej. Ratio legis takiego odstępstwa wynika z potrzeby

zapewnienia

sądowej

kontroli

prawidłowości

wniesienia

omawianego

środka

zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 505 § 1 k.p.c., w razie prawidłowego wniesienia

sprzeciwu przewodniczący wyznacza rozprawę i zarządza doręczenie powodowi

sprzeciwu wraz z wezwaniem na rozprawę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

eksponuje się to, że pozwany nie jest uprawniony do bezpośredniego przekazania

pisma zawierającego zarzutów od nakazu zapłaty stronie przeciwnej, ponieważ pismo to

podlega kontroli sądu i jego odpis musi być przekazany najpierw sądowi (postanowienie

z dnia 14 czerwca 2000 r. V CKN 1121/00, nieopubl.). Bezpośrednie doręczenie odpisu

sprzeciwu stronie przeciwnej może mięć zatem jedynie znaczenie informacyjne. W

konsekwencji nie można podzielić stanowiska skarżącego, że – przesyłając odpis pisma

zawierającego zarzuty bezpośrednio stronie powodowej - uczynił on w sensie

procesowym ”coś więcej”, niż nakazywały mu przepisy postępowania cywilnego i w

związku z tym sprzeciw od nakazu zapłaty ostatecznie został prawidłowo wniesiony.

Trafna jest natomiast ogólna konstatacja Sądu Apelacyjnego, że sprzeciw wniesiony bez

odpowiedniego odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny

(art. 4798a § 5 k.p.c. w z. z art. 4799 § 2 k.p.c.). Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie

strony pozwanej odnoszące się do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II zaskarżonego

postanowienia (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

W odniesieniu do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I zaskarżonego

postanowienia powstaje kwestia dopuszczalności jego zaskarżenia w wyniku wniesienia

zażalenia. Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga

kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji

kończące postępowanie w sprawie z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art.

3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na

postanowienie

sądu

pierwszej

instancji.

Zaskarżone postanowienie

w

części

rozstrzygającej o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością miejscową sądu (art. 200

§ 2 k.p.c. w zw. z art. 202 k.p.c.) należy do grupy postanowień wymienionych w

końcowym fragmencie wymienionego przepisu, tj. do postanowień wydanych w wyniku

rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Dlatego w tym

zakresie należało odrzucić zażalenie pozwanego(art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821

k.p.c. i w zw. z art. 373 k.p.c.).

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c. i

art. 108 § 1 k.p.c.