V CZ 26/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 26/08

POSTANOWIENIE

Dnia 8 maja 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa I. S. i R. S.

przeciwko M. S. i D. S. - Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowemu "K.(...)" Spółce

Cywilnej w J.,

przy udziale Rzecznika Ochrony Konsumentów działającego w imieniu i na rzecz

powodów

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2008 r.,

zażalenia Rzecznika Ochrony Konsumentów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z

dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

skargę kasacyjną Rzecznika Ochrony Konsumentów wniesioną w imieniu powodów R. i

I. S. ze względu na niespełnienie wymagań określonych w art. 398 4 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.

Sąd uznał, że sporządzona przez zawodowego pełnomocnika skarga 1) nie zawiera

wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany, jak również nie zawiera 2) wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem. W zażaleniu skarżący, zarzucając

niewłaściwe zastosowanie art. 3986 § 2 w zw. z art. 3984 k.p.c., wnosił o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie

orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w

całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych ich uzasadnienie, wniosek o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz wniosek o

uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego

uchylenia i zmiany.

Wśród wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej znajduje się wniosek o

uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego

uchylenia i zmiany (art. 3984 pkt 4 k.p.c.). W orzecznictwie prezentowany bywa pogląd,

że ze względu na charakter tego warunku, nie można uznać tego wymagania za

spełnione tylko na tej tylko podstawie, że w drodze wykładni dałoby się wywieść czego

żąda skarżący (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II

CKN 711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21

lipca 2006 r., III CZ 41/06, niepubl.). W przedmiotowej sprawie zarzut skarżącego

odnoszący się do braku naruszenia art. 3984 § 1 pkt 4 k.p.c. jest jednak zasadny.

Jakkolwiek we wniesionym piśmie nie sformułowano wymaganego wniosku w sposób

jednoznaczny, tj. o uchylenie lub o uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia wraz ze

wskazaniem odpowiedniego zakresu, to za wystarczające należy uznać odnoszące się

do orzeczenia następujące żądanie skarżącego: „wnoszę o jego zmianę, poprzez

zobowiązanie sprzedawcy (pozwanego) do zwrotu ceny towaru uiszczonej przez

powodów na rzecz pozwanych lub uchylenie wyroku do ponownego rozpatrzenia”.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżony został w całości. Jeżeli skarżący wyraźnie

wskaże, że zaskarża wyrok w całości i wnosi o jego uchylenie, to tym samym

wystarczające jest uzewnętrznienie jego woli, iż wniosek o uchylenie dotyczy całego

wyroku (por. postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZ 83/06, niepubl.). W tym

więc zakresie nie można podzielić odmiennego stanowiska Sądu Apelacyjnego, jako

przesadnie formalistycznego.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o

przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymaganie to stanowi jeden z

elementów istotnych (konstrukcyjnych) skargi kasacyjnej, którego niedochowanie

powoduje, że skarga, jako dotknięta brakiem nieusuwalnym, podlega odrzuceniu.

Wymaganie to nawiązuje do instytucji przedsądu, uregulowanej w art. 398 9 k.p.c.,

i stanowi

jej

dopełnienie.

Ustawodawca

nakłada

na

skarżącego

obowiązek

przedstawienia argumentów przemawiających za tym, aby skarga kasacyjna została

przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Wnoszący skargę powinien wykazać – w

formie wyodrębnionego i rozbudowanego wywodu prawnego – że w sprawie występuje

istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęte jest, że wskazanie zagadnienia prawnego

polegać

powinno

na

przedstawieniu

jurydycznego

wywodu

zawierającego

wyartykułowanie problemu i uzasadnienie dlaczego jest on istotny (por. Uchwałę

połączonych Izb Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i Cywilnej Sądu

Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r. III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 92).

Nie

można

w przedmiotowej

podzielić

sprawie

stanowiska

skarga

Sądu

kasacyjna

nie

Apelacyjnego,

czyni

że

wniesiona

zadość

wymaganiu

przewidzianemu w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Należy zwrócić uwagę, że skarżący w

petitum pisma sformułował następujący wniosek :

„Z uwagi na całkowity brak orzecznictwa w zakresie prawa konsumenckiego

wnoszę o strzygnięcie następujących zagadnień prawnych:

III. 1 - stwierdzenie, iż treść art. 7 Ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży

konsumenckiej dotyczy wad o charakterze oczywistym, których istnienie jest możliwe do

samodzielnego stwierdzenia przez nabywcę w ramach zwyczajowych oględzin.

III. 2 - stwierdzenie, iż art. 7 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży

konsumenckiej ma zastosowania do wad prawnych towaru.

III. 3 - stwierdzenie, iż niedopuszczalne jest zwolnienie sprzedawcy z

odpowiedzialności

za

jakiekolwiek

wady towaru

(fizyczne

i

prawne) poprzez

zobowiązanie nabywcy do dokonania na własny koszt dodatkowych czynności mających

na celu jego powtórną weryfikację, a w szczególności zlecenie usługi osobie trzeciej powołanie profesjonalnego rzeczoznawcy.

III. 4 - stwierdzenie, iż niedopuszczalne jest wskazanie przez Sąd Apelacyjny

innej podstawy prawnej swojego orzeczenia niż wskazana w uzasadnieniu wyroku Sądu

pierwszej instancji, skutkujące oddaleniem apelacji”.

W uzasadnieniu sporządzonej skargi skarżący ponownie odniósł się do

sformułowanych wcześniej przez siebie zagadnień prawnych.

Z art. 3986 § 2 k.p.c. wynika, ze to do kompetencji Sądu drugiej instancji należy

wyłącznie badanie, czy skarga jest dopuszczalna, czy została wniesiona w terminie i czy

nie zawiera braków formalnych, które podlegają uzupełnieniu lub które powodują

odrzucenie kasacji a limine. Inną natomiast kwestią jest zagadnienie oceny słuszności i

siły argumentacji przytoczonej przez skarżącego w celu wykazania, iż kwalifikuje się ona

do rozpoznania. Ocena skargi kasacyjnej pod tym katem następuje dopiero podczas jej

wstępnego badania w ramach przedsądu, co jest zastrzeżone do wyłącznej kompetencji

Sądu Najwyższego (por. postanowienia SN z dnia 17 listopada 2004 r., I CV CZ 163/04,

niepubl., z dnia 14 września 2006 r., III CZ 53/06, niepubl., z dnia 11 grudnia 2007 r., II

CZ 97/07, niepubl.).

Z tych względów Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione i na podstawie

art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.