V CZ 25/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 25/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

SSN Marian Kocon

w sprawie ze skargi M. M.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 20 maja 2010 r., w sprawie przeciwko pozwanym Z. O. i L. O., G.Z. i E. Z.,

B. O. i A. O., P. O. i R. O.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 czerwca 2011 r.,

zażalenia Mariusza Mościckiego na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 11 lutego 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt II Ca 3/10), M. M.

wniósł jednocześnie o zwolnienie go od kosztów sądowych.

Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, a następnie – wskutek nieopłacenia

skargi w oznaczonym terminie – postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r. odrzucił

skargę na podstawie art. 424-6 § 3 k.p.c.

W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia zarzucając

naruszenie:

1) art. 2, 7, 8 ust. 2 i 78 Konstytucji przez uznanie niezaskarżalności zażalenia

na odmowę zwolnienia go od kosztów sądowych w sprawie skargowej;

2) art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. przez przyjęcie niedopuszczalności zażalenia na

postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2011 r. odmawiające

zwolnienia od kosztów sądowych;

3) art. 370 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. przez przedwczesne wydanie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne. Skarżący wykazuje nieznajomość przepisów

postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia. Adresatem takiej skargi jest zawsze Sąd Najwyższy, natomiast sąd,

który wydał kwestionowane orzeczenie, wykonuje określone ustawą czynności

wstępne (art. 4246 i 4247 k.p.c.). Między tymi sądami nie „pośredniczy” inny sąd,

dlatego nieuprawniona jest zamieszczona w zażaleniu sugestia, że właściwym do

rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego (sądu II instancji) jest

Sąd Apelacyjny.

Na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2011 r., oddalające

wniosek M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, nie przysługiwało zażalenie

Sądem „przełożonym” nie był tu Sąd Apelacyjny, dlatego powołany art. 394 § 1 pkt

2 k.p.c. nie miał zastosowania. Adresatem zażalenia mógł być natomiast Sąd

Najwyższy, jednakże art. 3941 k.p.c. nie przewiduje takiego zażalenia. Należy

podkreślić, że orzeczenie o kosztach sądowych nie jest orzeczeniem o kosztach

procesu stron, gdyż określa relacje publicznoprawne między stroną a Skarbem

Państwa. Sąd Okręgowy poprawnie ocenił sytuację procesową w powyższym

zakresie i wydał uprawnione orzeczenie.

Przedmiotem rozpoznania zażaleniowego na postanowienie z dnia 11 lutego

2011 r., odrzucające skargę, nie jest merytoryczna ocena odmowy zwolnienia

skarżącego od kosztów sądowych. Na tym tle nie powstają jednak sugerowane

w zażaleniu wątpliwości natury konstytucyjnej, ponieważ istnieje procesowa

możliwość objęcia rozpoznaniem postanowienia odmownego z dnia 21 stycznia

2011 r. w trybie art. 380 k.p.c. (w związku z art. 424 12 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.).

Rozpoznanie takie wymaga wszakże wniosku strony skarżącej, a taki wniosek

bezspornie nie został złożony w zażaleniu.

Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 3984 k.p.c. w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.).