V CZ 23/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 23/13

POSTANOWIENIE

Dnia 14 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa E. P. S.A. w B. przeciwko Powiatowi W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2013 r.,

zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 lutego 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia

15 marca 2011 r. Sąd Okręgowy we W. nakazał Powiatowi W., aby zapłacił na

rzecz E. P. S.A. kwotę 542 210 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11

czerwca 2009 r. do dnia zapłaty. Nakaz ten utracił moc na skutek wniesienia przez

pozwanego sprzeciwu, po rozpoznaniu którego Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z

dnia 2 lipca 2012 r. zasądził na rzecz powódki od pozwanego dochodzoną kwotę.

Z ustaleń wynika, że strony łączyła umowa o roboty budowlane, której

przedmiotem była przebudowa drogi powiatowej w J. Pomimo wykonania całości

umówionych

robót,

pozwany

Powiat

nie

wypłacił

powódce

należnego

wynagrodzenia, potrącił bowiem z wierzytelnością z tytułu wynagrodzenia swoją

wierzytelność z tytułu kary umownej za opóźnienie realizacji inwestycji. W ocenie

Sądu, opóźnienie w oddaniu robót nie było zawinione przez powódkę, wobec czego

nie ma podstaw do obciążenia jej karami umownymi, pozwany zaś nie podniósł

skutecznie zarzutu potrącenia, skoro nie został on wykazany ani dokumentami ani

osobowymi środkami dowodowymi.

Wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny uchylił, na podstawie art.

386 § 4 k.p.c., powyższy wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania. Uznał, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty

sprawy, nie ocenił bowiem zgłoszonego przez pozwanego zarzutu potrącenia i nie

ustalił jednoznacznie, czy nieterminowe wykonanie robót przez powódkę było

wynikiem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność. Ustalenia poczynione w

tym zakresie, jak również wnioski wyciągnięte na tej podstawie są, zdaniem Sądu

Apelacyjnego, zbyt ogólnikowe. Nie przeprowadzono też dowodów, pomimo

zgłaszania wniosków dowodowych już w pozwie, dlatego też nie zostały wyjaśnione

przyczyny, dla których zobowiązanie nie zostało przez powódkę wykonane w

terminie.

W zażaleniu na wyrok Sądu Apelacyjnego powódka zarzuciła naruszenie

przepisów prawa procesowego, a to art. 230 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 382

k.p.c., art. 231 k.p.c., art. 3 i 232 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz naruszenie prawa

materialnego, a to art. 60 k.c. w zw. z art. 61 § 1 zd. 1 k.c., art. 65 w zw. z art. 499

k.c. oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.

I wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku o wydanie orzeczenia co do istoty

sprawy ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. – w brzmieniu nadanym ustawą z 16 września

2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381), która weszła w życie z dniem 3 maja 2012 r. –

zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd

drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania. Charakter prawny zażalenia na orzeczenie kasatoryjne

sądu drugiej instancji związany jest z obowiązującym w postępowaniu cywilnym

modelem apelacji pełnej, w którym sąd drugiej instancji zobowiązany jest

rozpoznać

sprawę

merytorycznie

ex

novo,

z

wykorzystaniem

materiału

procesowego zgromadzonego w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej

instancji. Postępowanie apelacyjne stanowi bowiem kontynuację postępowania

przed sądem pierwszej instancji, a jego przedmiotem jest także rozpoznanie

zgłoszonego w pozwie żądania, nie zaś wyłącznie kontrola zaskarżonego

orzeczenia (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 (OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Uchylenie wyroku

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w razie

wystąpienia ściśle określonych w art. 386 § 2, 3 i 4 k.p.c. przesłanek. Zasadność

uchylenia wyroku podlega ocenie Sądu Najwyższego w razie złożenia zażalenia,

przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c.

Zażalenie to jest swoistym środkiem zaskarżenia o charakterze formalnym

i nie może być utożsamiane ze skargą kasacyjną, jak również z zażaleniem z art.

394 k.p.c. rozumianym jako zwyczajny środek odwoławczy. Stąd też, zgodnie

z art. 3941 § 3 k.p.c., stosuje się do niego odpowiednio art. 394 § 2 i 3, art. 395, 397

§ 1, art. 3986 § 3, art. 39810, 39814, 39815 § 1 zdanie pierwsze, art. 39816, 39817 oraz

39821 k.p.c. Zastosowanie ma zatem art. 378 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd

rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie -

granicach zaskarżenia - nieważność postępowania. W postępowaniu zażaleniowym

z art. 3941 § 11 k.p.c. zatem, zgodnie z powołaną uchwałą składu siedmiu sędziów,

Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie jest związany przedstawionymi

w nim zarzutami naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty

naruszenia prawa procesowego. Skarżący nie podniósł zaś w zażaleniu zarzutu

naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., wobec czego zasadność uchylenia przez Sąd drugiej

instancji wyroku Sądu Okręgowego nie

może być przedmiotem kontroli

w postępowaniu zażaleniowym.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.

39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c..